I SA/Wa 1122/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt nieruchomości [...] oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z [...] marca 2008 r. nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania za część nieruchomości o pow.[...] z działki nr [...], położonej w W. przy ul. [...] oraz o odmowie przyznania odszkodowania za grunt o pow. [...] pochodzący z w/w nieruchomości. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nieruchomość [...] przy ul. [...] została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu z dn. 26.10.1945 r. o własności i użytkowania gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Na części tej nieruchomości o pow. [...], oznaczonej jako działka ewid. nr [...], decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] czerwca 2001 r., a następnie aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] lutego 2002 r. ustanowione zostało użytkowanie wieczyste na rzecz R. K.. Budynek mieszkalno - gospodarczy usytuowany na tej części nieruchomości nie przeszedł na własność Skarbu Państwa i stanowi odrębną własność R. K. Z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za pozostałą część nieruchomości o pow. [...], znajdującą się w liniach rozgraniczających ul. [...], wystąpił do organy I instancji R. K. W sprawach odszkodowań za niektóre kategorie nieruchomości objętych działaniem ww. dekretu ma aktualnie zastosowanie przepis art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r. Użyte w art. 215 ust. 2 ugn sformułowane "pozbawieni faktycznej możliwości władania" odnosi się do stanu faktycznego działki. Chodzi zatem o taką sytuację w której poprzedni właściciele zostają pozbawieni możliwości jakiegokolwiek korzystania z działki, co następowało zazwyczaj w chwili jej rzeczywistego zajęcia w związku z realizacją inwestycji państwowych. Przyznanie odszkodowania w trybie obowiązujących przepisów jest więc możliwe po wszechstronnym wyjaśnieniu czy istnieją prawne podstawy takiego rozstrzygnięcia oraz tylko w razie spełnienia warunków przewidzianych w art. 215 ust. 2 ugn. Organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i analizie materiału dowodowego uznał, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, aby ustalić czy istniała możliwość władania nieruchomością przez b. właścicieli po dniu 5 kwietnia 1958 r. należy dokładnie ustalić kiedy i jaka powierzchnia z pozostałej części nieruchomości o pow. [...], zajęta została pod poszerzenie ulicy [...] po dniu 5.04.1958 r. W tym celu Prezydent W. zlecił wykonanie ekspertyzy geodezyjnej uprawnionemu geodecie. Ekspertyza z dnia [...] listopada 2007 r. zawiera rozliczenie powierzchni dawnej działki nr [...], z której na części o pow. [...] ustanowiono użytkowanie wieczyste na rzecz skarżącego a pozostały grunt aktualnie wchodzi w skład części działki ewidencyjnej nr [...]. Do wykonania ekspertyzy geodeta wykorzystał materiały archiwalne Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., plan podziału majątku [...] oraz dane z planu z roku 1934 ze zbioru dokumentów księgi hipotecznej nr [...], a także aktualne dane z rejestru gruntów. Ekspertyza wykazała, iż pod poszerzenie ulicy [...]j po 1958 r. przejęto grunt o pow. [...]. Pozostała część gruntu o pow. [...] wchodziła w skład ulicy [...] już przed II wojną światową. Z notatki służbowej sporządzonej na okoliczność ustalenia na planie ogólnym zabudowania W. zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych z dnia 11.08.1931 r. przekazanego organowi I instancji na płytce CD, wynika, iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się w strefie IIa, oznaczonej kolorem czerwonym, przeznaczonej pod zabudowę luźną lub grupową o 2 kondygnacjach i 30 % powierzchni, co oznacza, że nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a zatem jedna z przesłanek przewidziana art. 215 ust. 2 ugn została spełniona. Druga przesłanka dotycząca pozbawienia faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. została spełniona, jak wynika z kserokopii zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] wraz ze szkicem, wydanego w dniu 11 września 1961 r. Zarządowi Dróg i Mostów P.R.N. w W., pod budowę ulicy P. na odcinku ul. [...] oraz z ekspertyzy geodezyjnej z dnia 5.11.2007 r. i dotyczy to części gruntu o pow. [...]. Zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że właściciel bądź jego następca prawny utracił możliwość faktycznego władania przedmiotową nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. co do części z wnioskowanej nieruchomości, o [...]. Ta część nieruchomości, wg ekspertyzy geodezyjnej, wchodziła w skład ulicy [...] przed 1958 r. W tej sytuacji, słusznie organ pierwszej instancji uznał, iż co do tej części nieruchomości nie zostały spełnione obie przesłanki przewidziane w przepisie art. 215 ust. 2 ugn do przyznania odszkodowania. W ocenie organu odwoławczego, sporządzony operat szacunkowy z dnia 21.12.2007 r., przyjęty przez organ rozstrzygający, spełnia wymogi przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207 poz. 2109 ze zm.). W skardze na decyzję Wojewody [...] R. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o powołanie biegłego geodety, który zweryfikowałby opinię wykonaną na zlecenie Prezydenta W. i powołanie biegłego do wykonania "rzetelnej wyceny nieruchomości" oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i "naraża" uzasadniony interes skarżącego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast stosownie do art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Z kolei art. 106 § 3 tej ustawy stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Mając na uwadze granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, zakreślone powołanymi wyżej przepisami Sąd nie mógł uwzględnić wniosków zgłoszonych w skardze o powołanie wskazanych w nim biegłych, gdyż w takim zakresie postępowania dowodowego nie przeprowadza. Oceniając zaś zaskarżone decyzje pod względem zgodności z prawem Sąd uznał, że decyzje te prawa nie naruszają. Przedmiotem rozstrzygnięć w zaskarżonych decyzjach jest odszkodowanie za nieruchomość [...] ustalone na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego jeżeli przeszedł on na własność Skarbu Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki, która przed dniem 21 listopada 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Skarżący R. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za cześć nieruchomości o pow. [...], która w dacie wydawania decyzji znajdowała się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Zostało ustalone przez organ, że nieruchomość ta wchodziła w skład działki, która przed dniem 21 listopada 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Celem ustalenia, kiedy przedmiotowa część działki została przeznaczona pod ulicę [...], a więc kiedy właściciel bądź jego następca prawny zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią organ powołał biegłego w osobie geodety uprawnionego mgr inż. Z. O. W opinii z dnia 5 listopada 2007 r. biegły wskazał, że tylko część przedmiotowej działki o pow. [...] została przeznaczona pod poszerzenie ulicy [...] po dniu 5 kwietnia 1958 r., gdyż przebudowa i poszerzenie tej ulicy nastąpiło pomiędzy 1961 a 1965 rokiem. Natomiast pozostała część przedmiotowej nieruchomości wchodziła w skład ulicy [...] przed tą datą, gdyż jeszcze przed II wojną światową. Biegły wskazał w opinii na podstawie jakich dokumentów dokonał tych ustaleń, a wynika że zbadał dokumentację począwszy od planu podziału nieruchomości [...]. W oparciu o tę opinię organ uznał, że obie przesłanki przewidziane w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla ustalenia odszkodowania spełnia tylko część nieruchomości o pow. [...] m2. Natomiast pozostała część tej nieruchomości została włączona do powierzchni ulicy [...] przed dniem 5 kwietnia 1958 r., a więc właściciel został pozbawiony faktycznej możliwości władania nią przed tą datą, co stosownie do powołanego przepisu uniemożliwia przyznanie za nią odszkodowania. Skarżący z takim stanowiskiem organu, a co za tym idzie i biegłego, nie zgadza się lecz nie przedstawił żadnych dowodów, które podważałyby prawidłowość ustaleń dokonanych przez biegłego. Sam fakt, że opinia nie spełnia oczekiwań skarżącego nie mogła stanowić wystarczającej podstawy do jej skutecznego podważenia. W szczególności nie złożył innej opinii, która zaprzeczałaby opinii sporządzonej na zlecenie organu. Wprawdzie w materiale dokumentacyjnym znajduje się pismo skarżącego z 3 czerwca 2008 r., w którym powołuje się, że zlecił wykonanie operatu szacunkowego jak i ekspertyzy geodezyjnej jednakże dokumentów takich nie przedstawił, a pismo to zostało sporządzone już po dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy. Brak jest więc podstaw do kwestionowania ustaleń organów co do daty pozbawienia właściciela faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością. Wysokość odszkodowania została przez organ ustalona w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J. N. w dniu 21 grudnia 2007 r. Wynika z treści operatu, że do obliczenia wartości nieruchomości rzeczoznawca zastosowała metodę korygowania ceny średniej. Zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21.09.2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, ze zm.) przy metodzie korygowania ceny średniej do porównań przyjmuje się z rynku właściwego ze względu na położenie wycenianej nieruchomości co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego. W przedmiotowej sprawie rzeczoznawca przyjęła do porównań 83 transakcje nieruchomości podobnych położonych w dzielnicy B., w której położona jest nieruchomość wyceniane jak i w dzielnicy sąsiedniej – Z.. Należy podzielić stanowisko organu, że operat szacunkowy zgodny jest z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i wydanym z upoważnienia tej ustawy powołanym rozporządzeniem z 21.09.2004 r. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.