I SA/Wa 1122/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-31
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu zagranicznego wydane przed 1 lipca 2009 r. dotyczące nabycia spadku, które nie zostało uznane przez polski sąd, może stanowić podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły podjęcia zawieszonego postępowania, ponieważ przedłożone postanowienia zagranicznych sądów dotyczące nabycia spadku po A. J. zostały wydane przed 1 lipca 2009 r. i nie zostały uznane przez polski sąd. Zgodnie z art. 1145 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 5 grudnia 2008 r., skuteczność takich orzeczeń na terenie Polski zależała od ich uznania przez polski sąd, co w tej sprawie nie nastąpiło. W związku z tym nie wykazano następstwa prawnego po A. J., a zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. okazał się nieuzasadniony.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1952 r. dotyczącego odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Zawieszenie nastąpiło do czasu sądowego ustalenia następstwa prawnego po J. J., A. J., J. J. i W. J. Pełnomocnik skarżącej wystąpił o podjęcie postępowania, przedkładając dokumenty dotyczące nabycia spadku. Organ uznał, że postanowienia zagranicznych sądów dotyczące spadku po A. J. nie zostały uznane przez polski sąd i nie można na ich podstawie podjąć postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie braku podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu 31 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] marca 2021r. [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę
Postanowieniem z [...] marca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też jako organ/kolegium) odmówiło podjęcia zawieszonego z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] marca 1952 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], ozn. nr hip [...].
W uzasadnieniu powyższego postanowienia kolegium wskazało, że zawieszenie postępowania nastąpiło postanowieniem z [...] maja 2017 r. nr [...] - do czasu sądowego ustalenia następstwa prawnego po J. J., A. J., J. J. i W. J. Wnioskiem z [...] marca 2021 r. pełnomocnik J. S. (dalej jako skarżąca) wystąpił o podjęcie zawieszonego postępowania w związku z przedłożeniem wymaganych dokumentów. Do wniosku załączone zostały postanowienia w przedmiocie nabycia spadku, z których wynika że spadek po J. J. nabyli J. J. i V. J., zaś spadek po J. J. nabyła w całości córka J. S.
Ponadto do wniosku dołączony został również odpis postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] stycznia 1962 r. wraz z tłumaczeniem, z którego wynika że spadek po A. J. nabył syn V. J., orzeczenie spadkowe notariatu Państwowego [...] z [...] grudnia 1976 r. wskazujące, że spadek po V. J. nabyła żona E. J. oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] lipca 2004 r. stwierdzające, że spadek po E. J. nabyła J. S. Organ wskazał, że powyższe dokumenty wydane zostały przed [...] lipca 2009 r., co oznacza że w sprawie znajduje zastosowanie art. 1145 kpc w brzmieniu sprzed nowelizacji z 5 grudnia 2008 r. który stanowił, że skuteczność na obszarze Polski nie nadających się do wykonania w drodze egzekucji orzeczeń sądów zagranicznych w sprawach cywilnych, które należą do polskiej drogi sądowej zależy od ich uznania przez sąd polski. Z uwagi na brak uznania w niniejszej sprawie, w ocenie kolegium nie ma podstaw do podjęcia postępowania.
W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej zarzucił mu naruszenie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako kpa) poprzez błędne uznanie, że nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy i podjęcia postępowania, co w praktyce oznacza uznanie postępowania za bezprzedmiotowe bez podstawy prawnej. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę kolegium wniosło o jej odrzucenie wskazując, że pełnomocnik skarżącej przed wniesieniem skargi zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został rozpatrzony postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...]. W ocenie kolegium nie jest dopuszczalne aby to samo orzeczenie było przedmiotem oceny organu w postępowaniu administracyjnym oraz jednocześnie sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o odrzucenie skargi należy podkreślić, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako ppsa), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu lub czynności i następnie wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co oznacza, że podstawę wyrokowania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania administracyjnego, a co do zasady nie jest dopuszczalne uwzględnianie okoliczności nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2099/05). Zarazem sąd zobligowany jest przyjmować, że przesłane przez organ akta sprawy są tymi, którymi organ dysponował prowadząc postępowanie i nie ma obowiązku we własnym zakresie ich kompletować (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK). Nadesłane przez organ akta sprawy nie zawierają ani wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani postanowienia wydanego na skutek rozpoznania tego wniosku, przez co okoliczność ta nie mogła zostać przez Sąd uwzględniona.
Przystępując do merytorycznej oceny skargi, w ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że żaden z przedłożonych dokumentów nie potwierdza następstwa prawnego po A. J. Stosownie do art. 1145 kpa orzeczenia sądów państw obcych wydane w sprawach cywilnych podlegają uznaniu z mocy prawa, chyba że istnieją przeszkody określone w art. 1146. Należało jednak uwzględnić, że przedłożone orzeczenia - pomijając ich treść oraz wynikający z nich zakres przedmiotowy przeprowadzonego postępowania spadkowego - zostały wydane przed 1 lipca 2009 r., a zatem stosownie do art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. nr 234 poz. 1571) która weszła w życie z dniem 1 lipca 2009 r., do orzeczeń zagranicznych organów właściwych w sprawach spadkowych ma zastosowanie art. 1145 kpc w dotychczasowej wersji. Stosownie do art. 1145 kpc w poprzednim brzmieniu, skuteczność na obszarze Polski nie nadających się do wykonania w drodze egzekucji orzeczeń sądów zagranicznych w sprawach cywilnych, które należą w Polsce do drogi sądowej, zależy od uznania ich przez sąd polski. Nie wymagają uznania, prawomocne orzeczenia sądu zagranicznego w sprawach niemajątkowych obywateli obcych, wydane przez sąd właściwy według ich prawa ojczystego, chyba że orzeczenie takie ma być podstawą zawarcia związku małżeńskiego albo stanowić podstawę wpisu w księdze stanu cywilnego, w księdze wieczystej lub innym rejestrze w Polsce.
Skuteczność zatem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej przedłożonego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] stycznia 1962 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] lipca 2004 r. zależy od uznania ich przez sąd polski. Orzeczenia zostały bowiem wydane przed 1 lipca 2009 r. Przy czym, przez pojęcie "orzeczenie", o który mowa w art. 1145-1146 kpa należy rozumieć nie tylko rozstrzygnięcie sądu obcego, które co do swej formy odpowiada pojęciu orzeczeń przewidzianych w prawie polskim, lecz wszelkiego rodzaju rozstrzygnięcia, które według prawa państwa, w którym zostały wydane, wywołują pozaprocesowe skutki prawne. Odmienność prawa obcego bowiem nie pozbawia dokumentu wystawionego przez sąd obcy cech orzeczenia sądowego, jeżeli dokument ten ze względu na zawartą w nim treść pociąga za sobą skutki, jakie według prawa polskiego pociąga za sobą orzeczenie sądowe. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z 25 listopada 1977 r. I CR 9/77.
W konsekwencji uznać należy, że organ prawidłowo przyjął, że nie wykazano następstwa prawnego po A. J., a zatem brak było podstaw do podjęcia postępowania. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 105 § 1 kpa jest nieuzasadniony, jako że przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
Dlatego orzeczono jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa w zw. z art. 120 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło