I SA/Wa 1124/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-21
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, rolnik prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający nieruchomości, ale jednocześnie otrzymujący rentę i płatności do gruntów rolnych, wykazał przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca, pomimo prowadzenia egzekucji komorniczych i ponoszenia wydatków związanych z gospodarstwem, uzyskuje dochody (z gospodarstwa, płatności do gruntów rolnych, renty) pozwalające mu na pokrycie kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
E. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wnioskodawca jest rolnikiem, samotnie prowadzącym gospodarstwo, posiadającym dom i ziemię rolną. Wskazał na trudną sytuację materialną, problemy z wynajmem pracowników, egzekucje komornicze i straty w gospodarstwie. Przedstawił dokumenty dotyczące dochodów z gospodarstwa, płatności do gruntów rolnych, renty, wydatków na paliwo i nawozy, a także wezwania komornicze i zajęcie rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania E. S. prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania E. S. prawa pomocy.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą E. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu E. S. wskazał, że jest rolnikiem samotnie prowadzącym [...] ha gospodarstwo rolne. Dodał, że orzeczeniem komisji lekarskiej [...] został uznany za czasowo niezdolnego do pracy. Ponadto zaznaczył, że z uwagi na fakt, iż samotnie gospodaruje zmuszony był ograniczyć produkcję co wpłynęło na zmniejszenie jego dochodów. Do cięższych prac wynajmuje pracowników co jeszcze bardziej podnosi koszty, jednocześnie zaznaczył, że ma bardzo duże trudności z wynajmowaniem pracowników. Jako posiadany majątek skarżący wskazał na dom o powierzchni [...] m2 (stary, drewniany z 1906 r.) oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Skarżący podkreślił, że budynki w gospodarstwie są stare i niefunkcjonalne. Ujawnił również, że w minionych dwóch latach w wyniku niekorzystnych dla niego orzeczeń sądów komorniczych wszczęto przeciwko niemu [...] egzekucje, w ostatnim czasie poniósł znaczne wydatki na remonty maszyn rolniczych i straty spowodowane pomorem zwierząt.
E. S. ujawnił, że z tytułu sprzedaży mleka uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...] do [...] zł.
W wykonaniu zobowiązania Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nadesłał następujące dokumenty:
- zaświadczenie Urzędu Gminy K. z dnia [...] października 2008 r. z którego wynika, że wnioskodawca uzyskał roczny dochód z gospodarstwa w wysokości [...] zł;
- kopie faktur VAT dokumentujących dochód z tytułu sprzedaży [...] wynoszący średnio od [...] zł do [...] zł miesięcznie;
- wyciąg z rachunku bankowego za okres od lipca do października 2008 r.;
- kopie wezwań Komornika Sądu Rejonowego w Z. do dokonywania potrąceń z renty lub emerytury (pierwsze nr [...] z należnością główną ustaloną na kwotę [...] zł, drugie nr [...] z należnością główną na kwotę [...] zł, trzecie nr [...] z należnością główną na kwotę [...] zł, i czwarte nr [...] z należnością główną na kwotę [...] zł);
- kopię zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat na kwotę [...] zł;
- kopię decyzji kierownika biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 potwierdzającej, iż w roku 2007 E. S. przyznano płatności do gruntów rolnych w wysokości [...] zł;
- kopie faktur VAT na zakup oleju napędowego na kwotę [...] zł ([...] września 2008 r.), na kwotę [...] zł ([...] września 2008 r.), na kwotę [...] zł ([...] września 2008 r.), na kwotę [...] zł ([...] września 2008 r.), na kwotę [...] zł ([...] października 2008 r.), na kwotę [...] zł ([...] sierpnia 2008 r.),
- kopie faktur VAT na zakup nawozów i produktów siewnych na kwotę [...] zł, na kwotę [...] zł oraz na kwotę [...] zł, oraz z dnia [...] kwietnia 2008 r. na kwotę [...] zł.
Na wstępie stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy).
Badając sytuację majątkową wnioskodawcy uznać należało, że nie wykazał on, iż zaistniały wobec niego przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie.
Jak wynika z nadesłanych przez stronę dokumentów, E. S. uzyskuje dochód roczny z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł, ponadto w roku 2007 przyznano mu płatności do gruntów rolnych w wysokości [...] zł. Stałym dochodem skarżącego jest również renta w wysokości [...] zł. Łącznie więc jego dochód roczny wynosi [...] zł (bez doliczenia renty miesięcznej), natomiast dochód miesięczny (przy uwzględnieniu renty) to kwota około [...] zł.
Przy takiej kwocie dochodu miesięcznego uznać należało, że E. S. nie tylko jest w stanie opłacić koszty sądowe (w tym wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł), ale również koszty związane z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.
Faktem jest, że w stosunku do wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne mające na celu ściągnięcie zaległych należności, jednak na ich zaspokojenie (co wynika z treści samych wezwań) przeznacza się nie więcej niż ¼ świadczenia rentowego. Nie można również nie zauważyć, iż skarżący z jednej strony powoływał się na trudną sytuacje materialną, z drugiej był w stanie zabezpieczyć środki finansowe na własne potrzeby i to w znacznych kwotach np. na zakup za gotówkę [...] jak również innych towarów do prowadzonego gospodarstwa (por. faktura z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] opiewająca na kwotę [...] zł czy faktura z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] opiewająca na kwotę [...] zł.
Mając powyższe na uwadze, na art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło