I SA/Wa 1126/18

WyrokWSA w Warszawie2018-07-18

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Magdalena Durzyńska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło datę, od której należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, opierając się na piśmie organu I instancji, a nie na bezpośredniej adnotacji urzędowej z wizyty strony w Ośrodku Pomocy Społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy K.p.a., w tym zasady postępowania dowodowego i wyjaśniania stanu faktycznego. Organ błędnie ustalił datę rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, opierając się na piśmie organu I instancji, które powstało później niż bezpośrednia adnotacja urzędowa z wizyty strony w Ośrodku Pomocy Społecznej. Adnotacja ta nie potwierdzała jednoznacznie, że strona dowiedziała się o wydaniu decyzji w dacie wskazanej przez organ.
Stan faktyczny
Skarżący złożył odwołanie od decyzji Wójta Gminy o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, twierdząc, że nie miał wiedzy o postępowaniu i decyzji z powodu działań żony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu, licząc jego bieg od 10 października 2017 r. Skarżący zaskarżył to postanowienie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i nierozpoznanie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, , po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (Kolegium) postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] odmówiło A. M. (Skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...] orzekającej o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wójt Gminy [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] orzekł o uznaniu Skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Powyższa decyzja została przesłana na adres Skarżącego, a jej odbiór 18 lipca 2016 r. pokwitował dorosły domownik J. M. (żona) - co wynika z adnotacji Poczty Polskiej znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Od powyższej decyzji Skarżący 2 stycznia 2018 r. złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie miał wiedzy o toczącym się wobec niego postępowaniu administracyjnym. Podniósł, że od kilku lat jest w konflikcie z żoną, która bezpodstawnie wszczyna wobec niego postępowania, a następnie przejmuje kierowaną do niego korespondencję, której mu nie przekazuje, niszczy lub ukrywa. W związku z takim postępowaniem Skarżący 10 października 2017 r. złożył w Urzędzie Pocztowym zastrzeżenie o doręczaniu przesyłek poleconych wyłącznie do rąk własnych. Zaznaczył również, że przedmiotowa decyzja została wydana [...] lipca 2017 r. jego żonie, która nigdy mu tego dokumentu nie wydała ani też o nim nie wspomniała. O wydaniu decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego oraz o odebraniu jej przez żonę dowiedział się dopiero 27 grudnia 2017 r. w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej w W., po tym jak 22 grudnia 2017 r. podczas kontroli drogowej Policja zatrzymała mu prawo jazdy za alimenty. W tym samym dniu skontaktował się z prawnikiem, który poradził mu udać się do Ośrodka Pomocy Społecznej lub Starostwa Powiatowego aby ustalić stan sprawy. Wobec powyższego zdaniem Skarżącego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji nastąpiło bez jego winy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Skarżący uchybił terminowi bez swojej winy, gdyż osoba, która odebrała decyzję nie przekazała jej adresatowi. Jednocześnie Kolegium przyjęło, że Skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopiero 2 stycznia 2018 r. - nie dochował siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 58 § 2 K.p.a. Kolegium uznało bowiem, że Skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji już 10 października 2017 r., będąc w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej w W. (co ma potwierdzać również jego pismo do Poczty Polskiej z tej samej daty). Dodatkowo Kolegium wskazało, że organ I instancji pismem z [...] listopada 2017 r. wezwał Skarżącego do stawienia się w Ośrodku Pomocy Społecznej w W., gdzie 4 grudnia 2017 r. stawił się i przeprowadzono wywiad alimentacyjny oraz odebrano oświadczenie majątkowe. Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 K.p.a., poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego i niewykazanie należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Zarzucił organowi wybiórczą ocenę faktów, poczynienie ustaleń nie mających oparcia w materiale dowodowym sprawy co skutkowało wyciągnięciem błędnych i sprzecznych z doświadczeniem życiowym wniosków. Ponadto wskazał, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wyjaśnił dlaczego i na jakiej podstawie dał wiarę pisemnym wyjaśnieniom organowi I instancji udzielonym na wezwanie Kolegium, a nie dał wiary oświadczeniom Skarżącego. Tym samym Kolegium błędnie wywiodło w oparciu o jego pismo z 10 października 2017 r. skierowane do Urzędu Pocztowego, że w tym dniu dowiedział się o wydaniu decyzji z [...] czerwca 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazał, że zaskarżone postanowienie oparło się na kompletnych aktach postępowania, uzupełnionych dodatkowo o dokumenty dotyczące świadczeń z funduszu alimentacyjnego pobieranych przez żonę Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ prawidłowo przyjął, że Skarżący uchybił siedmiodniowemu terminowi oznaczonemu w art. 58 § 2 K.p.a. Wobec powyższego wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 58 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Nie ulega wątpliwości, że Skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz dopełnił czynności, której dotyczy prośba o przywrócenie terminu, tj. wniósł odwołanie od decyzji z [...] czerwca 2016 r. Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, organ uznał, iż wniosek został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny. W ocenie Kolegium siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania rozpoczął bieg 10 października 2017 r., co wskazał organ I instancji w piśmie z [...] stycznia 2018 r., na skutek wezwania Kolegium, a potwierdzeniem czego ma być pismo Skarżącego z tej samej daty adresowane do Poczty Polskiej. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem złożony został dopiero 2 stycznia 2018 r. a więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu. Dokonując powyższej oceny Kolegium oparło się na piśmie organu I instancji z [...] stycznia 2018 r., w którym wskazano, że Ośrodek Pomocy Społecznej w W. udzielił Skarżącemu informacji na temat toczącego się postępowania, i wydaniu decyzji nr [...] z [...] czerwca 2016 r. oraz o konsekwencjach wynikających z niestawiania się na wezwanie organu w dniu 10 października 2017 roku. W tym miejscu zauważyć należy jednak, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się adnotacja urzędowa sporządzona [...] października 2017 r. przez inspektora ds. świadczeń z funduszu alimentacyjnego P. L. z rozmowy przeprowadzonej ze Skarżącym przy udziale Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. D. C. Z powyższej adnotacji wynika, że 10 października 2017 r. Skarżący stawił się w Ośrodku Pomocy Społecznej w W. w celu uzyskania informacji w związku z otrzymaniem od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. pisma w sprawie zawiadomienia o zajęciu nieruchomości. Udzielono Skarżącemu informacji na temat toczącego się wobec niego postępowania (nie wskazano jakiego), czego następstwem jest otrzymanie przez niego pisma od Komornika Sądowego. Skarżący oświadczył również, że nie miał świadomości o prowadzonych wobec siebie działaniach, ponieważ nie otrzymywał zarówno korespondencji jak i awiz pozostawianych przez listonosza. W sporządzonej adnotacji urzędowej wskazano również, że pouczono Skarżącego o możliwości złożenia w Urzędzie Pocztowym prośby o dostarczanie korespondencji do rąk własnych, które pracownicy pomogli mu sporządzić. W ocenie sądu z powyższego pisma nie wynika w sposób bezsporny, że skarżący w dniu 10 października 2017 r. poinformowany został o wydaniu decyzji z [...] czerwca 2016 r. o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności Kolegium powinno rozważyć, czy w istocie termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zaczął biec 10 października 2017 r., czy też termin ten zaczął biec 27 grudnia 2017 r., jak twierdzi Skarżący. W ocenie Sądu, na uwadze trzeba również mieć okoliczność, że pismo organu I instancji z [...] stycznia 2018 r. (wytworzone na skutek wezwania Kolegium), na którym swoje rozstrzygnięcie oparło Kolegium powstało później niż adnotacja urzędowa z [...] października 2017 r. sporządzona bezpośrednio po wizycie skarżącego w Ośrodku Pomocy Społecznej. Sąd zwraca uwagę w tym miejscu, że pismo organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2018 r. zawiera więcej informacji niż notatka z [...] października 2017 roku sporządzona bezpośrednio po wizycie Skarżącego w Ośrodku Pomocy Społecznej. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika bezspornie w jakiej dacie Skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji z [...] czerwca 2016 r. Kolegium, opierając swoje rozstrzygnięcie na podstawie pisma organu I instancji z [...] stycznia 2018 r. i skierowanego do Poczty Polskiej pisma skarżącego z 10 października 2017 r., nie odniosło się do treści adnotacji urzędowej organu I instancji z [...] października 2017 r., na podstawie której nie można bezsprzecznie stwierdzić, że Skarżący w dniu 10 października 2017 r. dowiedział się o wydaniu decyzji uznającej go za dłużnika alimentacyjnego. W adnotacji urzędowej zaznaczono jedynie, że Skarżący został poinformowany o toczącym się postępowaniu administracyjnym ale nie wskazano którym konkretnie. Dopiero w piśmie z [...] stycznia 2018 r. pojawiła się informacja, że Skarżący został poinformowany o wydaniu decyzji z [...] czerwca 2016 r. w dniu 10 października 2017 roku. Faktu poinformowania Skarżącego o wydaniu decyzji z [...] czerwca 2016 r. nie potwierdza również pismo organu I instancji z [...] listopada 2017 r., wzywające Skarżącego do stawienia się w Ośrodku Pomocy Społecznej celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego ani też kwestionariusz wywiadu alimentacyjnego sporządzony [...] grudnia 2017 r. W związku z powyższym uznać należy, że Kolegium wydając zaskarżone postanowienie naruszyło art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem Kolegium było bowiem wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a przede wszystkim dokonanie oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium będzie zobligowane do tego, aby uwzględniając powyższe wywody ocenić w jakiej dacie Skarżący powziął wiedzę o wydaniu decyzji z [...] czerwca 2017 r. a w konsekwencji, czy wniosek o przywrócenie terminu złożony został uchybieniem terminu o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. W tym celu Kolegium rozważy zasadność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, czy rzeczywiście jak twierdzi Skarżący, w dniu 22 grudnia 2017 r. zatrzymane zostało mu prawo jazdy czego następstwem był kontakt skarżącego z Ośrodkiem Pomocy Społecznej w dniu 27 grudnia 2017 roku i powzięcie w tej dacie informacji o fakcie wydania decyzji. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 119 pkt 3 i 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło