I SA/Wa 1127/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-26

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Daniela Kozłowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, ale była w ich faktycznym władaniu, nabyła z mocy prawa własność jednostka samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, ale była w ich faktycznym władaniu, nabywa z mocy prawa własność właściwej jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, pod warunkiem, że droga została zaliczona do odpowiedniej kategorii dróg publicznych przed dniem 31 grudnia 1998 r. Kwestia odszkodowania za tak nabyty grunt nie może być przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie stwierdzenia nabycia własności, lecz powinna być rozpatrzona w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. wniosła skargę na decyzję Ministra Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Województwo własności części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżąca kwestionowała spełnienie przesłanek z art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zarzucając błędy w ustaleniu obszaru zajętego pod drogę oraz brak władania nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego. Wniosła również o wypłatę odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa przez województwo własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. M. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Województwo [...] prawa własności części nieruchomości położonej w T., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, zajętej pod drogę publiczną wojewódzką nr [...] relacji [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż wnioskami z dnia 19 kwietnia 2005 r. Zarząd Województwa [...] wystąpił o stwierdzenie nabycia, w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) przez Województwo [...] własności nieruchomości położonej w miejscowości T., a zajętej w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną, oznaczonej jako działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...] i nr [...], powstałej z podziału działki nr [...]. Właścicielką działek, uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...], z których zostały wydzielone działki nr [...] i nr [...] była A. M. Ponadto ustalono, że wydzielone działki w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowały się w pasie drogi nr [...] relacji [...], o czym m. in. świadczy operat techniczny aktualizacji mapy zasadniczej z 1995 r. i operat geodezyjny aktualizacji mapy do celów projektowych z 1998 r. i pozostawały we władaniu Skarbu Państwa. Droga nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była drogą publiczną, zaliczoną na podstawie uchwały Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 1985 r., Nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (Monitor Polski z 1986 r. Nr 3, poz. 16 ze zm.) do dróg krajowych. Zgodnie z art. 103 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. droga nr [...] została wymieniona w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) i z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą wojewódzką. Spełnione zostały zatem przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną warunkujące nabycie z mocy prawa nieruchomości przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. M., podnosząc iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W ocenie skarżącej organy dokonały w sprawie błędnych ustaleń co do obszaru, który zajęto pod drogę publiczną. Ponadto, według stanu z 1998 r. działka nr [...] nie była wyodrębniona i jako władający nie był wpisany Urząd Miasta i Gminy T. W toku sprawy nie ustalono, żeby zapadły odpowiednie uchwały organów samorządu terytorialnego w sprawie przejęcia we władanie opisanej wyżej nieruchomości, zatem brak jest podstaw do uznania drogi przebiegającej przez działkę skarżącej za drogę publiczną. A. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wniosła ponadto o wypłacenie odszkodowania za nabycie w/w działek za ustalona cenę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności na Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Przesłankami tymi są: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, władanie zaś nieruchomością oznacza pozostawanie jej w faktycznym władztwie Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. W niniejszym postępowaniu bezspornym jest fakt, że przedmiotowa nieruchomość, oznaczona jako działki nr [...] i [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność A. M. Nie stanowiła zatem własności Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego. Warunkiem koniecznym do stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Wojewodę [...] własności nieruchomości było zaliczenie drogi do odpowiedniej kategorii przed dniem 31 grudnia 1998 r. Podstawą zaliczenia drogi nr [...] relacji [...] do kategorii dróg publicznych była uchwała Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 1985 r. Nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (Monitor Polski z 1986 r. Nr 3 poz. 16 ze zm.), na podstawie której w/w droga została zaliczona do kategorii dróg krajowych. Stosownie natomiast do art. 103 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. droga ta została wymieniona w załączniku nr 2 do rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. (Dz. U. Nr 160 poz. 1071) i z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą wojewódzką. W związku z powyższym należy podzielić twierdzenia organu, iż została spełniona druga z przesłanek, o których mowa w art. 73 ust. 1. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się natomiast do ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była w faktycznym władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że teren odpowiadający działkom nr [...] i [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęty był pod pas drogowy drogi publicznej (wojewódzkiej) nr [...] i na terenie tym został urządzony chodnik. Fakt władania nieruchomością przez Województwo [...] potwierdzony został podczas rozprawy administracyjnej w dniu 2 czerwca 2006 r. W toku postępowania administracyjnego ustalono również granicę pasa drogowego przy w/w działkach, co znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach, tj. w szkicu polowym wykonanym w 1995 r. przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w R. podczas aktualizacji mapy zasadniczej oraz w szkicu polowym z dnia 14 lutego 1998 r. wykonanym podczas pomiaru uzupełniającego. W świetle powołanych dowodów za chybiony należy uznać zarzut skarżącej dotyczący braku przesłanki władania, o której mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wobec powyższego uznać należy, że organy prawidłowo wykazały, że w odniesieniu do działki nr [...] o pow. [...] m2 oraz działki nr [...] o pow. [...] m2 zaistniały przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy. Odnosząc się do natomiast do podniesionej przez skarżącą kwestii odszkodowania za nieruchomość, Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że w niniejszym postępowaniu kwestia ta nie może być przedmiotem badania. Wojewódzkie sądy administracyjne orzekają bowiem w granicach danej sprawy, a kwestia ustalenia i wypłaty odszkodowania winna zostać rozpatrzona w odrębnym postępowaniu, prowadzonym w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło