I SA/Wa 1128/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. W. i R. W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w wyniku rozpoznania odwołania R. W., S. W. i M. Z. uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w W., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m ² i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej sprawy. Wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2004 r. R. i S. małż. W. zwrócili się do Wojewody Mazowieckiego o wydanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzji potwierdzającej, iż grunt przy ul [...] został zajęty pod inwestycję "[...]". Wnioskodawcy wskazali, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 1973 r. nr Rep. [...]. Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu powyższego wniosku decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności opisanej na wstępie nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, wskazując, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., ponieważ przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Grunt ten oznaczony obecnie jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] odpowiada działkom nr nr [...] powołanym w księdze wieczystej KW [...] i w akcie notarialnym z dnia [...] lipca 1973 r. dotyczącym umowy sprzedaży spornej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa – Dyrekcji Budowy [...]". Sprzedaż tej nieruchomości nastąpiła w trybie ustawy z dnia art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. – o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 196 r. nr 18, poz. 94 ze zm.). W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez R. i S. małż. W. oraz M. Z. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2007 r., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Organ odwoławczy zgadzając się z ustaleniami Wojewody Mazowieckiego co do stanu prawnego spornej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. podniósł, że skoro stanowiła ona już w tym dniu własność Skarbu Państwa, to nie jest możliwe jej ponownej przejęcie w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Minister Budownictwa podkreślił, iż stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. z wnioskiem o wszczęcie postępowania może wystąpić tylko strona, a więc osoba posiadająca interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. R. i S. W. składając wniosek nie mogli mieć uprawnień strony do żądania postępowania z art. 73, gdyż w dacie 31 grudnia 1998 r. nie byli właścicielami tejże nieruchomości, ani nie posiadali do niej innego prawa rzeczowego. Zatem postępowanie administracyjne wszczęte tym wnioskiem należało umorzyć. Jednocześnie, w związku z podnoszonymi we wniosku z dnia 10 sierpnia 2004 r. oraz w odwołaniu żądaniami strony wypłacenia godziwego odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nabytą przez Skarb Państwa, Minister Budownictwa wyjaśnił, iż ta sprawa jest odrębnym zagadnieniem i nie podlega ona regulacji w trybie art. 73 ust. 1. Ponadto nie jest możliwe w ramach tego postępowania wypowiadanie się przez organ co do kwestii merytorycznych zawartych w akcie notarialnym z dnia [...] lipca 1973 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. i S. W. podnieśli zarzuty odnoszące się do trybu wywłaszczenia ich ze spornej nieruchomości w 1973 r. i zażądali "uczciwej zapłaty – odszkodowania w gotówce za ww. działkę gruntu". W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie były rozstrzygnięcia organów podjęte w sprawie wszczętej wnioskiem strony o wydanie decyzji w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Tak wyznaczona granica sprawy powoduje, że nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu okoliczności i zarzuty dotyczące wywłaszczenia spornej nieruchomości w 1973 r. w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. – o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W myśl art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Cytowany przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności. Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości od 15 lat był Skarb Państwa, co wynika ze zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy dokumentacji, w tym odpisu z księgi wieczystej KW [...] i kopii aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...] lipca 1973 r. Zatem prowadzenie postępowania w celu wydania deklaratoryjnej decyzji o potwierdzeniu przejścia na Skarb Państwa prawa własności tejże nieruchomości w dniu 1 stycznia 1999 r. jest bezprzedmiotowe, co oznaczało konieczność jego umorzenia. Nie jest bowiem możliwe ponowne przejęcie przez Skarb Państwa prawa własności, w sytuacji gdy Skarb Państwa tym prawem już dysponuje. W tym stanie rzeczy Minister Budownictwa trafnie uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Podejmując powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż skoro skarżący nie byli w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami przedmiotowej działki to nie przysługiwał im przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa tej nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 powołanej ustawy. Ocena prawna legitymacji skarżących do występowania w sprawie o wydanie decyzji w trybie art. 73 ust. 1 jest w ocenie Sądu prawidłowa, jednakże zwrócić należy uwagę, iż w przedstawionym stanie faktycznym sprawy brak jest przede wszystkim przedmiotu postępowania, a więc konkretnej sprawy, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sporna nieruchomość od 1973 r. stanowi bowiem własność Skarbu Państwa i była własnością Skarbu Państwa w dacie 31 grudnia 1998 r. Stąd nie istnieje konieczność regulacji jej stosunków własnościowych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.