I SA/Wa 1134/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-23

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony w odwołaniu i pouczyć ją o bezczynności organu pierwszej instancji w zakresie niezałatwionego żądania przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek wyjaśnić rzeczywiste intencje strony składającej odwołanie, a nie ograniczać się do formalnej nazwy pisma i jego adresata. W przypadku gdy organ pierwszej instancji nie rozpatrzył części wniosku, organ odwoławczy powinien pouczyć stronę o bezczynności organu i wskazać dostępne środki prawne. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, której strona nie kwestionowała, mimo że odwołanie dotyczyło innej kwestii, jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
E. S. złożyła wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dwie córki. Wójt Gminy P. przyznał dodatek tylko na jedno dziecko. Odwołanie E. S. dotyczyło przyznania podwójnego dodatku, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta, wskazując, że nie jest właściwe do rozstrzygnięcia w zakresie drugiego dziecka.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka- Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Wójta Gminy P. z [...] maja 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wnioskiem z 5 maja 2017 r. E. S. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego - opieka nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - na rzecz K. S. Wójt Gminy P. decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] przyznał E. S. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu - na K. S., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1.05.2017 r. do 30.09.2017 r. Odwołanie od decyzji Wójta z [...] maja 2017 r. złożyła E. S., wnosząc o przyznanie podwójnego dodatku do zasiłku rodzinnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę wskazało, że zgodnie z art. 8 pkt 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518, z późn. zm.) do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu. Organ odwoławczy wskazał, że interpretacja art. 8 pkt 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych doprowadziła do ukształtowania się w orzecznictwie dwóch rozbieżnych stanowisk. Zgodnie z pierwszym, wysokość dodatku nie jest uzależniona od liczby dzieci wychowywanych przez osobę uprawnioną. Liczba urodzonych dzieci podczas jednego porodu determinuje jedynie czas, na jaki dodatek ten jest przyznawany (zob. wyroki WSA w Gliwicach z 21.12.2012r., sygn. akt IV SA/Gł 378/12; WSA we Wrocławiu z 26.06.2012r., sygn. akt IV SA/Wr 149/12; WSA w Warszawie z 5.06.2012r., sygn. akt VIII SA/Wa 152/12). W myśl drugiego stanowiska związanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego z zasiłkiem rodzinnym, przyznawanym na każde dziecko, uprawnia do poglądu, że na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych - przy uwzględnieniu rezultatów wykładni językowej, systemowej i celowościowej - dodatek ów przysługuje do każdego zasiłku (wyroki: WSA w Poznaniu z 24.01.2008r., sygn. akt IV SA/Po 848/07, WSA w Warszawie z 14.12.2012r., sygn. akt I SA/Wa 1898/12, WSA w Warszawie z 15.05.2013r., sygn. akt VIII SA/Wa 137/13). Kwestia ta została rozstrzygnięta uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. Jednakże, w ocenie Kolegium, nie jest możliwe uwzględnienie odwołania E. S., gdyż zarówno wniosek skarżącej z 5 maja 2017 r., jak i decyzja Wójta Gminy P. z [...] maja 2017 r. dotyczy wyłącznie sprawy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem, na rzecz K. S. W skarżonej decyzji Wójt Gminy P. nie orzekł o prawie do dodatku na rzecz K. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podniosło, że nie jest właściwe rzeczowo do przyznania świadczenia na rzecz K. S. Kolegium byłoby właściwe do przyznania takiego świadczenia, orzekając jako organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, gdyby skarżoną decyzją Wójt Gminy P. przyznając dodatek na rzecz K. S., jednocześnie odmówił przyznania tego dodatku na rzecz K. S. (przy jednoczesnym uznaniu, że zostały spełnione pozostałe przesłanki przyznania tego świadczenia wskazane w ustawie o świadczeniach rodzinnych), co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Kolegium wyjaśniło, że 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Zgodnie z dyspozycją art. 16 ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy kpa w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n kpa w brzmieniu obowiązującym. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją przed 1 czerwca 2017 r., a zatem przy jej rozpatrywaniu zastosowano przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu dotychczasowym. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2017 r. skargę wniosła E. S. Podniosła, że dwukrotnie przyznano jej podwójny zasiłek na K.S. i K. S. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zważyć należy, że organ II instancji, do którego wpływa odwołanie, powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony, a nie kierować się nazwą pisma i jego adresatem. Otóż z pisma skierowanego do Kolegium, a nazwanego: "Odwołanie od decyzji z dnia [...].05.2017 r.", nie wynika, aby skarżąca kwestionowała przyznanie jej dodatku do zasiłku rodzinnego na córkę K. S., lecz domagała się przyznania go na dwoje dzieci, tj. także na K. S. Podnosiła, że powinna otrzymać podwójny dodatek. Nie zarzucała natomiast organowi I instancji wadliwego przyznania dodatku na K. S. Wbrew stanowisku Kolegium, skarżąca we wniosku z 5 maja 2017 r. domagała się przyznania dodatków na obydwie córki – K. i K. Tymczasem Wójt Gminy P. rozpoznał wniosek skarżącej jedynie w zakresie żądania przyznania dodatku na K. S. Skoro skarżąca nie kwestionowała przyznania dodatku na rzecz K. S., to obowiązkiem Kolegium było poinformowanie jej, że organ I instancji pozostaje w bezczynności, co do żądania przyznania świadczenia na drugą córkę. Organ II instancji powinien pouczyć skarżącą, jakie w związku z tym środki prawne jej przysługują, aby Wójt wydał rozstrzygnięcie. Dopiero gdyby, wbrew pouczeniom, skarżąca popierała odwołanie, to wówczas Kolegium powinno stwierdzić jego niedopuszczalność (art. 134 kpa). Tymczasem Kolegium, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, której skarżąca nie kwestionowała, a pismo nazwane przez nią odwołaniem dotyczyło w rzeczywistości braku rozstrzygnięcia na drugą córkę. Zatem zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 8, art. 9, art. 11, art. 127 § 1 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, z przyczyn wyżej omówionych. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło