I SA/Wa 1136/16

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata M.S. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych. R.O. pismem z dnia [...] lipca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1136/16 Starszy Referendarz Sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2017 r. oddalił skargę. Na przeprowadzonej rozprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik poparł skargę oraz wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone ani w całości ani w części. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu określa w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801), które weszło w życie 1 stycznia 2016 r. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji opłata maksymalna w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 480 zł. W myśl natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie ponadto do treści § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %). Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, stosownie do § 3 rozporządzenia, zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Z powyższych przepisów wynika, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji opłatę w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia, ustala się wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia (tj. ½ z kwoty 480 zł). Zauważyć jednak należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Co prawda w przepisie tym jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże w doktrynie podkreśla się, że kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy, a sąd może podjąć takie działanie jedynie wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Romana Hausera, prof. zw. dr hab. Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2015, str. 994). Dokonując natomiast oceny pracy pełnomocnika należy mieć na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącego. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji polegały zaś na reprezentowaniu skarżącego w dniu 10 października 2017 r. na wyznaczonej rozprawie. Przy czym zauważyć trzeba, że adwokat M.S. wyznaczona została pełnomocnikiem z urzędu dla R.O. w niniejszej sprawie, a także w sprawach o sygn. akt I SA/Wa 1133/16, I SA/Wa 1134/16, I SA/Wa 1135/16 i I SA/Wa 1137/16. Przedmiotowe sprawy są natomiast sprawami rodzajowo podobnymi, dotyczą analogicznego zagadnienia prawnego. W każdej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego przeznaczonego na zaspokojenie jego określonej potrzeby bytowej. Stan faktyczny i prawny wskazanych spraw jest analogiczny. Tym samym uznać należy, że nakład pracy pełnomocnika we wskazanych - niemal identycznych - sprawach jest mniejszy, niż gdyby każda z tych spraw była sprawą różniącą się rodzajowo, gdyby ich przedmiotem były decyzje wydane w różnych stanach faktycznych i prawnych. Wobec powyższego, uwzględniając w szczególności jednorodność rozpatrywanych spraw oraz nakład pracy pełnomocnika i jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia danej sprawy stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do obniżenia wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji do kwoty 120 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Zdaniem Starszego Referendarza Sądowego przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 250 § 1 i § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.