I SA/Wa 1138/20
WyrokWSA w Warszawie2021-01-13
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Magdalena Durzyńska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, może wyjść poza zakres zaskarżenia i poddać kontroli niezaskarżoną część decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wykroczyć poza zakres zaskarżenia wyznaczony przez stronę w odwołaniu. Rozpatrzenie niezaskarżonej części decyzji organu pierwszej instancji stanowiłoby działanie ex officio, bez wniesienia w tej części odwołania, co jest sprzeczne z zasadą skargowości postępowania odwoławczego. W przypadku, gdy strona kwestionuje tylko część decyzji, organ odwoławczy nie może poddać kontroli pozostałych, nieobjętych odwołaniem rozstrzygnięć, które w tym zakresie stają się ostateczne i prawomocne.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia za okres od lutego 2018 r. do kwietnia 2019 r., jednocześnie przyznał świadczenie od maja 2019 r. do kwietnia 2022 r. Skarżący złożył odwołanie tylko od części decyzji odmawiającej przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jednakże w uzasadnieniu wykazano, że SKO wyszło poza zakres zaskarżenia, rozpatrując również część decyzji, która nie została zaskarżona. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA).Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz S.I. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania S. I., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] listopada 2019 r., nr [...], w przedmiocie ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r. S. I. (dalej jako skarżący) wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem A. I., legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności zaliczającym go do osób niepełnosprawnych. Orzeczenie zostało wydane do [...] grudnia 2022 r.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z [...] lipca 2018 r., nr [...], odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje, jeśli spełnione są wszystkie warunki niezbędne do jego przyznania.
Następnie wskazał, iż z przedłożonego orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że syn skarżącego zaliczony został do osób niepełnosprawnych. Natomiast na podstawie oświadczenia skarżącego ustalono, że skarżący nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności.
Zauważył także, że z dokumentów dołączonych do wniosku wynika, iż karta pobytu skarżącego o numerze [...] [...] z dostępem do rynku pracy straciła ważność w dniu [...] kwietnia 2016 r., zaś karta pobytu o numerze [...] [...], której termin ważności upływa w dniu [...] kwietnia 2019 r., nie posiada adnotacji "dostęp do rynku pracy".
Ponadto Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2016 r., udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP do [...] kwietnia 2019 r. na podstawie art. 160 pkt 3 w związku z art. 98 ust. 2 oraz art. 104 ustawy o cudzoziemcach.
Nie zgadzając się powyższą decyzją skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
W uzasadnieniu wskazał, że przypadki, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium RP jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę określone zostały m.in. w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. W myśl § 1 pkt 19 rozporządzenia powierzenie cudzoziemcowi wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę jest dopuszczalne w przypadku cudzoziemców uprawnionych na zasadach określonych w aktach prawnych wydanych przez organy powołane na mocy Układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją, podpisanego w Ankarze dnia 12 września 1963 r. (Dz. Urz. WE L 217 z 29.12.1964, str. 3685 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 11, t. 11, str. 10). Na podstawie tego aktu wydano decyzję nr [...] Rady Stowarzyszenia Republiki [...] i [...] z dnia [...] września 1980 r., która przyznaje prawo do wykonywania pracy w Polsce przez obywatela [...] w przypadku uzyskania przez niego zezwolenia na pobyt czasowy.
Skarżący podkreślił, że na mocy tych postanowień ma on, jako obywatel [...], prawo - po spełnieniu określonych obowiązków - podjąć pracę w Polsce na warunkach określonych w przepisach bez konieczności uzyskania dodatkowego zezwolenia, w tym adnotacji "dostęp do rynku pracy".
Zatem skoro jako cudzoziemcowi przysługuje mu z mocy prawa uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce, względnie nie jest wymagane uzyskanie przez niego pozwolenia na pracę - to adnotacja na karcie pobytu jako potwierdzająca to uprawnienie, ma charakter jedynie informacyjny.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca 2019 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji
i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wskazało, że w czasie postępowania przed organem I instancji skarżący legitymował się kartą pobytu ważną do [...] kwietnia 2019 r. Karta nie zawierała żadnych adnotacji w zakresie dostępu do rynku pracy. Poprzednia posiadana przez skarżącego karta, ważna do [...] kwietnia 2018 r., taką adnotację zawierała, przy czym decyzją Wojewody [...] udzielono skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy do [...] kwietnia 2019 r. z powołaniem się na inne okoliczności, tj. na przepis art. 160 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, wskazując, że: "posiada on stabilne i regularne źródło dochodu do [...] kwietnia 2019 r.".
Kolegium podkreśliło, że zobowiązane jest zbadać stan prawny i faktyczny w dacie rozpatrzenia odwołania strony i uwzględnić ewentualne zmiany, które miały miejsce w okresie między wydaniem decyzji przez organ I instancji, a rozpatrzeniem odwołania.
W związku z tym zauważyło, że skarżący do odwołania dołączył kopię nowej karty pobytu ważnej do [...] kwietnia 2022 r. Zgodnie z tym dokumentem uzyskał on zezwolenie na pobyt czasowy na terenie RP, a sam dokument zawiera adnotację o dostępie do rynku pracy.
W tej sytuacji zasadne było uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który ponownie przeanalizuje możliwość przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.
Kolegium wskazało również, że organ I instancji powinien wziąć pod uwagę ocenę prawną zawartą w wyroku NSA z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2337/17 - z której wynika, że decydująca jest nie adnotacja na karcie pobytu, lecz istnienie lub nieistnienie uprawnienia.
Ponadto stwierdziło, że organ I instancji powinien wziąć też pod uwagę przywołane przez pełnomocnika skarżącego przepisy dotyczące umów między [...] i [...], będące elementem systemu prawnego Unii Europejskiej, a zatem obowiązujące polskie organy i sądy – gdyż z przepisów tych może wywodzić się uprawnienie skarżącego.
Jednakże nie przesądza rozstrzygnięcia, gdyż z akt sprawy nie wynikają wszystkie okoliczności niezbędne do oceny stanu faktycznego i prawnego w tym zakresie.
Ponownie rozpatrując sprawę Burmistrz Miasta i Gminy [...] zwrócił się do Wojewody [...] o wyjaśnienie, czy na podstawie jego decyzji z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] i karty pobytu wydanej w dniu [...] sierpnia 2016 r. -skarżący posiadał prawo do wykonywania pracy na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Wojewoda [...] w piśmie z [...] września 2019 r. wskazał, że na podstawie ww. decyzji z [...] sierpnia 2016 r. skarżący nie otrzymał dostępu do rynku pracy na terytorium RP. Wskazał także, że decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., udzielił on skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP do dnia [...] kwietnia 2022 r. Na podstawie tej decyzji skarżący otrzymał kartę pobytu serii [...] numer [...] z ważnością do [...] kwietnia 2022 r. z zamieszczoną adnotacją "dostęp do rynku pracy".
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta i Gminy [...] - działając na podstawie art. 20 ust. 2 w związku z art. 3 pkt. 11, art. 17 ust. 1 i ust. 3, 3a-3d, art. 23 ust. 1- 4, art. 24 ust. 2 oraz ust. 4, art. 26 ust. 1, art. 32 ust. Id, ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.), dalej jako u.ś.r. - decyzją nr [...] z [...] listopada 2019 r., sprostowaną postanowieniem z [...] grudnia 2019 r.:
1) odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w od [...] lutego 2018 r. do [...] kwietnia 2019 r.,
2) przyznał skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad synem A. I. od [...] maja 2019 r. do [...] kwietnia 2022 r. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Ponadto wskazał, że skarżący w dniu [...] czerwca 2019 r. ponownie złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem A. Do wniosku skarżący dołączył kartę pobytu o numerze [...] [...] wydaną przez Wojewodę [...] w dniu [...] maja 2019 r. z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Karta została wydana do dnia [...] kwietnia 2022 r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 2 a u.ś.r. jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Podniósł, że wniosek o ustalenie niepełnosprawności został złożony do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnoprawności w [...] w dniu [...] lutego 2018 r., orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane w dniu [...] marca 2018 r., natomiast wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu [...] kwietnia 2018 r. - a więc w okresie 3 miesięcy od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności.
Orzeczenie zostało wydane do dnia [...] grudnia 2022 r. natomiast prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostało ustalone do dnia ważności karty pobytu.
Następnie stwierdził, że zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] listopada 2018 r. w sprawie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2019 wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2019 wynosi [...] zł miesięcznie.
Dodał, iż skarżącemu przysługuje uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] maja 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2022 r. we wskazanej wyżej wysokości ustalonej na podstawie art. 17 ust. 3-3a u.ś.r. w związku z ww. obwieszczeniem z [...] listopada 2018 r. Jednocześnie stwierdził, że decyzja w części dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego podlega natychmiastowemu wykonaniu - na podstawie art. 32 ust. 1d u.ś.r.
Kwestionując decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] skarżący złożył odwołanie, zaskarżając przedmiotową decyzję w części, tj. w zakresie pkt 1, zarzucając tej decyzji:
1) naruszenie przepisów prawa postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia spawy i oparcie się przy analizie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jedynie na piśmie Wojewody [...] z [...] września 2019 r. informującym (bez podania motywów), iż na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] skarżący nie miał dostępu do rynku pracy, gdzie organ nie wykonał zaleceń SKO w [...] określonych przy decyzji z [...] lipca 2019 r., nr [...] i nie dokonał własnej, wnikliwej analizy przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącego, pomimo, że został do tego zobowiązany decyzją SKO w [...] z [...] lipca 2019 r., nr [...];
b) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i wyjaśnienie wątpliwości co do treści norm prawnych dot. dostępu do rynku pracy na niekorzyść skarżącego, podczas gdy zgodnie z tym przepisem jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony;
c) art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, tj. wyjaśnianie zasadności przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia) i art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. poprzez brak podania podstawy prawnej decyzji, jak również brak w decyzji uzasadnienia prawnego i faktycznego;
2) naruszenia przepisów prawa materialnego tj.: art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. w związku z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 87 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że:
a) w związku z posiadaniem przez skarżącego karty pobytu określającej rodzaj zezwolenia na pobyt jako "pobyt czasowy" skarżącemu nie przysługiwało prawo do wnioskowanego świadczenia;
b) skarżący nie posiadając karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy",
a posiadając kartę pobytu oraz decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] nie spełniał żadnej z przesłanek określonych w art. 1
ust. 2 u.ś.r. i w konsekwencji nie jest uprawniony do świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego;
c) w okresie od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżącemu posiadającemu kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" nie przysługuje uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu
I instancji.
W uzasadnieniu wskazało, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy u.ś.r.
Dodało, że podstawowym dokumentem uprawniającym skarżącego do pobytu na terytorium RP jest karta pobytu. Skarżący kolejno posiadał kartę z adnotacją o dostępie do rynku pracy, bez adnotacji i ponownie z adnotacją. Przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest właśnie okoliczność, że karta wydana na skutek udzielenia decyzją Wojewody [...] zezwolenia na pobyt czasowy do [...] kwietnia 2019 r. z powołaniem się na inne okoliczności, tj. na przepis art 160 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, nie miała adnotacji o dostępie do rynku pracy.
Zauważyło, że na podstawie art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach w karcie pobytu umieszcza się adnotację "dostęp do rynku pracy" - w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
Podniosło, że decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. oparta jest na przepisie art. 160 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że zezwolenia na pobyt czasowy można udzielić cudzoziemcowi prowadzącemu życie rodzinne w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, ze zm.), z zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelem polskim łub obywatelem innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, z którym przebywa wspólnie na tym terytorium, jeżeli cudzoziemiec spełnia wymogi, o których mowa w art. 159 ust. 1 pkt 2.
Natomiast art. 159 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną udziela się cudzoziemcowi, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
2) posiada:
a) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
b) źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu.
Kolegium wskazało, iż z wyjaśnień skarżącego wynika, że "stabilny i regularny dochód" wystarczający na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny, to dochód jego partnerki i matki dziecka. Posiadanie tego dochodu było przyczyną, dla której nie ubiegał się o dostęp do rynku pracy. W związku z tym uznało, że taki argument jest sprzeczny z zasadniczym warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, czyli z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem.
Ponadto orzeczenie o niepełnosprawności datowane jest na [...] marca 2018 r., zaś decyzja Wojewody - z której wynika, że skarżący nie zamierzał ubiegać się o dostęp do rynku pracy, bowiem miał zapewniony dochód i mógł zajmować się dzieckiem - na [...] sierpnia 2016 r. Dopiero ponad dwa lata później okazało się, że dziecko wymaga opieki
i wówczas skarżący zwrócił się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Zatem trudno w tej sytuacji mówić o niepodejmowaniu pracy z powodu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem - skoro decyzja o niepodejmowaniu pracy z uwagi na opiekę nad dzieckiem została podjęta wcześniej i znalazła odzwierciedlenie w decyzji Wojewody [...].
W konkluzji SKO wskazało, że w świetle opisanych okoliczności zarzuty odwołania nie mogą być uwzględnione, a decyzję organu I instancji należy utrzymać w mocy.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. I., zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów prawa postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia spawy i oparcie się przy analizie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jedynie na piśmie Wojewody [...] z [...] września 2019 r. informującym (bez podania motywów), iż na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] skarżący nie miał dostępu do rynku pracy, gdzie Organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji podobnie jak organ I instancji nie wykonał zaleceń SKO w [...] określonych przy decyzji z [...] lipca 2019 r., nr [...] i nie dokonał własnej, wnikliwej analizy przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącego;
b) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i wyjaśnienie wątpliwości co do treści norm prawnych dot. dostępu do rynku pracy na niekorzyść skarżącego, podczas gdy zgodnie z tym przepisem jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony;
c) art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, tj. wyjaśnianie zasadności przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia) i art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. poprzez brak podania podstawy prawnej decyzji, jak również brak w decyzji uzasadnienia prawnego i faktycznego;
2) naruszenia przepisów prawa materialnego tj.: art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. w związku z art. 160 pkt 3 i 159 ust. 1, art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 87 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że:
a) w związku z posiadaniem przez skarżącego karty pobytu określającej rodzaj zezwolenia na pobyt jako "pobyt czasowy" skarżącemu nie przysługiwało prawo do wnioskowanego świadczenia;
b) skarżący nie posiadając karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy",
a posiadając kartę pobytu oraz decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] nie spełniał żadnej z przesłanek określonych w art. 1
ust. 2 u.ś.r. i w konsekwencji nie jest uprawniony do świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego pomimo, iż posiadał materialne prawo dostępu do polskiego rynku pracy mimo braku adnotacji o tym prawie na karcie pobytu;
c) w okresie od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżącemu posiadającemu kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" nie przysługuje uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego.
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację na poparcie sformułowanych w niej zarzutów.
Na zakończenie wskazał, iż kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" skarżący otrzymał z mocą od dnia [...] kwietnia 2019 r. Tymczasem organ tak I jak i II instancji - wbrew ww. przepisom oraz sprzecznie z zawiadomieniem organu I instancji z [...] września 2019 r. (s. [...] akapit [...]: " (...) natomiast w okresie od [...] kwietnia 2019 r. do [...] kwietnia 2022 r. strona posiada uprawnienia doświadczenia pielęgnacyjnego (...)" - odmówił świadczenia także za okres kwietnia 2019r. Tym samym organ odmawiając także uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] kwietnia 2019 r. do [...] kwietnia 2019 r. naruszył ww. przepisy prawa materialnego pomimo tego, iż skarżący spełniał wszystkie przesłanki.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując pod tym kątem oceny Sąd uznał, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] listopada
2019 r., mocą której:
1) odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od [...] lutego 2018 r. do [...] kwietnia 2019 r.;
2) przyznano skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji
z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad synem A. I.
od [...] maja 2019 r. do [...] kwietnia 2022 r. w wysokości [...] zł.
Wskazać należy, że według art. 127 § 1 k.p.a. do wniesienia odwołania uprawniona jest strona. Postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości. Organ II instancji nie może nigdy działać z urzędu. Postępowanie odwoławcze może być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania.
Natomiast w przypadku, gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części - to organ II instancji nie może wykroczyć poza tak wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego.
W konsekwencji organ II Instancji nie może poddać kontroli niezaskarżonej części decyzji organu I instancji i ponownie rozpatrzyć sprawę także w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia. Oznaczałoby to bowiem działanie organu odwoławczego w tym zakresie ex officio, bez wniesionego w tej części odwołania (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 556/06).
W rozpoznawanej sprawie, z treści odwołania w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący zakwestionował tylko i wyłącznie pkt 1 decyzji organu I instancji z [...] listopada 2019 r. - o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od [...] lutego 2018 r. do [...] kwietnia 2019 r.
Tymczasem organ odwoławczy, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, wyszedł poza zakres zaskarżenia i poddał swojej kontroli całą decyzję pierwszoinstancyjną, to jest również w części nie zaskarżonej odwołaniem. A to oznacza, że decyzja organu
I instancji w części niezaskarżonej, a więc w części dotyczącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad synem A. I. od [...] maja 2019 r. do [...] kwietnia 2022 r. w wysokości [...] zł - stała się ostateczna i prawomocna.
Z tych też powodów należało zaskarżoną decyzję wyeliminować z obrotu prawnego - jako wydaną z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w odniesieniu do decyzji organu I instancji stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., z tego względu, że organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę - po uchyleniu przez organ odwoławczy poprzedniej decyzji z [...] lipca 2018 r. - nie uwzględnił zaleceń zawartych w decyzji kasatoryjnej organu II instancji z [...] lipca 2019 r.
W literaturze przyjmuje się zasadnie, że zalecenia organu II instancji wiążą organ I instancji - co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych. Sposób zaś przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności
i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do kompetencji organu I instancji (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1248/14).
Wskazać należy, że z treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2019 r. wynika wprost, iż zalecił on organowi I instancji wziąć pod uwagę - przy ponownym rozpatrywaniu sprawy - przywołane przez pełnomocnika skarżącego przepisy dotyczące umów między [...] i [...] będących elementem systemu prawnego Unii Europejskiej, tym samym obowiązujące polskie organy i sądy.
Tymczasem z treści decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] listopada 2019 r. wynika jasno, iż zignorował on zalecenia organu odwoławczego i rozpatrzył wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem przepisów, na które wskazał organ odwoławczy.
W tej sytuacji organ odwoławczy - rozpatrując odwołanie od decyzji z [...] listopada 2019 r. - obowiązany był zbadać, czy organ I instancji uwzględnił przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zalecenia zawarte w decyzji z [...] lipca 2019 r.
Natomiast z treści zaskarżonej decyzji ewidentnie wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] tego nie uczyniło i z tego też powodu należało uchylić zaskarżoną decyzję z [...] marca 2020 r.
Ponadto należało uchylić decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] listopada 2019 r. - z uwagi na nie zastosowanie się do zaleceń organu odwoławczego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i ponownie rozpatrzy wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od [...] lutego 2018 r. do [...] kwietnia 2019 r. -uwzględniając przy tym zalecenia organu odwoławczego zawarte w decyzji kasatoryjnej z [...] lipca 2019 r. w zakresie wzięcia pod uwagę przepisów dotyczących umów między [...] i [...], będących elementem systemu prawnego Unii Europejskiej.
Mając powyższe na względnie Sąd, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło