I SA/Wa 1139/05
WyrokWSA w Warszawie2006-09-15
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Emilia Lewandowska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zapewnić czynny udział wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (lub ich następców prawnych) w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, które obejmuje całą nieruchomość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej ma obowiązek zapewnić czynny udział wszystkich współwłaścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych w postępowaniu administracyjnym, jeśli dotyczy ono całej nieruchomości. W sytuacji, gdy nie wszyscy następcy prawni współwłaścicieli zostali ustaleni, zawieszenie postępowania do czasu ich wskazania jest zgodne z prawem, ponieważ postępowanie nadzorcze powinno być prowadzone co do całości żądań określonych we wniosku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie zostało zawieszone z powodu braku ustalenia wszystkich następców prawnych współwłaścicieli nieruchomości, której dotyczyło orzeczenie administracyjne z 1950 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa, twierdząc, że organ nie odniósł się do skutków cywilnoprawnych przyszłego orzeczenia i że żądanie ustalenia spadkobierców jest nieuzasadnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
I SA/Wa 1139/05
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], którym organ ten zawiesił postępowanie administracyjne na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 110 kpa i na podstawie art. 100 § 1 wezwał wnioskodawcę M. K. do podjęcia postępowania zmierzającego do ustalenia osób uprawnionych do przedmiotowej nieruchomości.
Z ustaleń organu wynika, że zgodnie ze stanem wykazu hipotecznego nieruchomości [...] "[...]" numer rejestru hipotecznego [...], na dzień [...] grudnia 1948 r., położonej w W. przy ul. [...], tytuł własności co do działki nr [...] z tej nieruchomości o pow. [...] łokci kw. uregulowany był jawnym wpisem na rzecz S. i Z. małż. K. w jednej połowie i Z. S., A. F. i M. P. w drugiej połowie.
Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1950 r., nr [...], odmówiono S. i Z. małż. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] [...], [...], [...], rej. hip. [...].
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego orzeczenia administracyjnego wystąpił M. K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powiadomiło strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1950 r. i zobowiązało wnioskodawcę do ujawnienia wszystkich osób, którym aktualnie przysługuje roszczenie do przedmiotowej nieruchomości w oparciu o ukończone postępowanie spadkowe. M. K. wykazał następstwo prawne po małżonkach K. załączając do akt stosowne postanowienie o nabyciu praw do spadku. W dniu wydania zaskarżonego postanowienia brak było wskazania następców prawnych po osobach będących współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości poza małż. K. Organ uznał, że przedmiot postępowania wskazany we wniosku jest niepodzielny i nie jest możliwe częściowe orzekanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego. Do rozstrzygnięcia sprawy konieczny jest udział wszystkich stron postępowania, a skoro nie wiadomo organom administracyjnym kto wszedł w uprawnienia poprzednich właścicieli nakazało zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesić postępowanie.
W skardze M. K. zarzucił Kolegium naruszenie art. 127 § 3 kpa, gdyż organ ten ponownie rozpoznając sprawę zawieszenia postępowania nie odniósł się do problemów skutków cywilnoprawnych przyszłego swojego orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty. Żądanie ustalenia spadkobierców współwłaścicieli nieruchomości w związku z badaniem legalności orzeczenia wydanego w przedmiocie przywrócenia terminu skarżący uważa za nieuzasadnione, zwłaszcza, że z wnioskiem o przywrócenie terminu występowali jedynie poprzednicy prawni skarżących S. i Z. K. i jedynie do nich zaadresowane jest to orzeczenie. Nadto Kolegium nie zbadało ewentualnego złożenia wniosku dekretowego przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1950 r. wydanym przez Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczono o odmownym załatwieniu podania S. i Z. małż. K. o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o prawo własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] [...], [...], [...], rej. hip. [...].
Z wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2001 r. o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia administracyjnego w całości wystąpił M. K. - następca prawny S. i Z. małż. K. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego nieruchomość objęta orzeczeniem administracyjnym z [...] czerwca 1950 r. stanowiła współwłasność S. i Z. małż. K. oraz Z. S., A. F. i M. P. W postępowaniu nadzorczym wnioskodawca wykazał następstwo prawne po niektórych tylko współwłaścicielach nieruchomości a mianowicie po S. K. i Z. K. Natomiast nie zostało wykazane następstwo prawne po pozostałych współwłaścicielach tej nieruchomości. W sytuacji, gdy postępowanie administracyjne związane jest z nieruchomością niewątpliwie interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy mają wszyscy współwłaściciele, zatem wszyscy oni lub ich następcy prawni powinni być uczestnikami takiego postępowania. Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 § 1 kpa, jest fundamentalną zasadą tego postępowania i organ administracji publicznej ma obowiązek zapewnić stronie możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
W sytuacji gdy postępowanie administracyjne zostaje wszczęte na wniosek to treść tego wniosku zakreśla granice postępowania. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca M. K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności, w całości, orzeczenia administracyjnego z dnia [...] czerwca 1950 r. dotyczącego nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] [...], [...], [...]. I organ, będąc związany takim przedmiotem wniosku, wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia co do całej nieruchomości. Uczestnikami więc tego postępowania winni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości bądź ich następcy prawni. W sytuacji, gdy następstwo prawne do części działek wchodzących w skład tej nieruchomości jest wykazane, zaś co do pozostałych współwłaścicieli takiego następstwa prawnego nie wykazano, nie jest możliwe, jak chce tego skarżący, by co do części nieruchomości postępowanie administracyjne było prowadzone, a tylko co do części nieruchomości, co do której następstwo prawne po współwłaścicielach nie zostało jeszcze ustalone, by postępowanie nadzorcze zostało zawieszone. Skoro poddane kontroli orzeczenie z [...] czerwca 1950 r. obejmowało całą nieruchomość położoną przy ul. [...] [...], [...], [...], rej. hip. [...] zaś wniosek o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia również dotyczy całości tej nieruchomości to postępowanie nadzorcze winno być prowadzone co do całości żądań określonych we wniosku. Zawieszenie więc postępowania nadzorczego do czasu wskazania przez wnioskodawcę następców prawnych wszystkich współwłaścicieli nieruchomości objętej wnioskiem jak i kontrolowanym orzeczeniem w postępowaniu z tego wniosku jest zgodne z prawem.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło