I SA/Wa 1139/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. P. prowadzącego Kancelarię Adwokacką [...] w W. przy ulicy [...] lok. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] odmawiającą M. S. przyznania zasiłku celowego zwrotnego na opłacenie czynszu, naprawę pralki wirnikowej i usługę dentystyczną. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 13 grudnia 2005 r., przekazanym do rozpoznania Ośrodkowi Pomocy Społecznej W. w dniu 6 stycznia 2006 r. M. S. wystąpił o udzielenie pomocy finansowej. W przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym strona sprecyzowała, że ubiega się o przyznanie pomocy na bieżące utrzymanie, leczenie dentystyczne, naprawę pralki wirnikowej, energię elektryczną i czynsz. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] Prezydent W. przyznał wnioskodawcy bezzwrotny specjalny zasiłek celowy w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na: zakup żywności w kwocie [...] zł, opłacenie energii elektrycznej na konto zakładu S. w kwocie [...] zł oraz opłacenie wymiany dowodu osobistego w kwocie [...] zł, natomiast odmawiając przyznania świadczenia na opłacenie czynszu, naprawę pralki wirnikowej oraz usługę dentystyczną. Organ wskazał, iż skarżący posiada uprawnienia do własnego świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. Wysokość renty skarżącego przekracza kwotę kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie przyznania zasiłku celowego stanowi natomiast art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek okresowy albo zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Użyty w w/w przepisie zwrot "może" wskazuje, iż w wypadkach określonych tym przepisem organ administracji orzeka w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ponadto organ stwierdził, że M. S. nie wykorzystuje własnych możliwości odmawiając przyjęcia należnego mu świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także odmawia współdziałania z pracownikiem socjalnym w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. S., wnosząc o pilne rozpoznanie skargi, gdyż od lutego 2003 r. pozostaje bez środków do życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jednocześnie ustalają, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 tej ustawy, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 7 pkt 2 - 15 powołanej ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Tym samym ustalona została zasada, że pomoc społeczna przysługuje osobie spełniającej warunek tzw. kryterium dochodowego. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo ustaliły kryterium dochodowe skarżącego. Nie budzi wątpliwości fakt, że M. S. jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, tym samym w jego przypadku prawo do świadczeń przysługuje jeśli jego miesięczny dochód nie przekracza 477 zł. Również poza sporem pozostaje okoliczność przyznania skarżącemu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, którego to świadczenia skarżący nie podejmuje, co spowodowało zawieszenie jego wypłaty. Tym samym należy uznać za prawidłowe stanowisko organów obu instancji, iż skarżący posiada zagwarantowany dochód, którego wysokość winna być brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości dochodu osoby samotnie gospodarującej. Za prawidłowe należy również uznać stanowisko w zakresie spełnienia przesłanek określonych w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi oraz zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Specjalny zasiłek celowy, którego materialno-prawną podstawę stanowi przepis art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta powoduje, że nawet fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących przyznanie zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Z akt sprawy wynika, że skarżący odmawia przyjęcia mu należnego świadczenia rentowego, zgłaszając roszczenia o pomoc z opieki społecznej, co w ocenie Sądu nie powinno pozostawać bez znaczenia dla oceny przez organy zasadności zgłaszanych przez skarżącego żądań. W świetle powyższych okoliczności nie można zarzucić organom dowolności wobec podjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).