I SA/Wa 1140/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska asesor WSA Joanna Skiba asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Emilia Kokoryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. L., prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy Al. [...] [...] lokal [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 (dwadzieścia dwa) procent podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przyznającą zasiłek celowy S. W. na dofinansowanie: zakupu żywności w kwocie [...] zł, zakupu leków w kwocie [...] zł i środków czystości w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2006 r. przyznano S. W. pomoc finansową w miesiącu kwietniu 2006 r. w formie zasiłku celowego łącznie w kwocie [...] złotych z przeznaczeniem na [...], [...] i [...], gdyż sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy uzasadniała przyznanie pomocy. Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, że wysokość przyznanego zasiłku była uwarunkowana możliwościami finansowymi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Od powyższej decyzji S. W. wniósł odwołanie twierdząc, że przyznana mu kwota była zbyt niska. Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. stwierdziło, że zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza określonego w tym przepisie tzw. kryterium dochodowego, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15, wśród których występuje m.in. bezrobocie. Z treści aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wynikało, że odwołujący się mieszka z żoną, ale prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Skarżący jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Źródłem dochodu jest zasiłek okresowy i dodatek mieszkaniowy (łącznie w kwocie [...] zł). Ustawowe kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł. Łączny dochód S. W. organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił na kwotę 186,20 zł, a zatem bezspornym było, że wnioskodawca spełnia wymogi określone w w/w artykule 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przepisy art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej stanowią, że zasiłek celowy z pomocy społecznej może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej i wymieniają niektóre z potrzeb bytowych uzasadniających przyznanie tego rodzaju świadczenia ze środków pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji uznał, że w przypadku S. W. wystąpiła potrzeba bytowa uzasadniająca przydzielenia zasiłku celowego z przeznaczeniem na [...], [...] i [...], co skutkowało przyznaniem zasiłku w kwocie [...] zł. W przypadku zasiłku celowego przepisy art. 39 ustawy o pomocy społecznej ani też inne unormowania prawne dotyczące udzielania pomocy społecznej ze środków opieki społecznej nie nakładają na organy pomocy społecznej obowiązku jego przyznania ani też nie określają wysokości przyznawanych zasiłków celowych i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Celem pomocy jest zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb życiowych, przy czym rozmiar świadczenia winien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz powinien uwzględniać możliwości pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Jednym z istotnych elementów wpływających na wysokość zasiłku jest ogólna pula środków finansowych pozostająca w dyspozycji Ośrodka na określone cele. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynikało, że właśnie ograniczona wielkość środków finansowych i duża liczba osób wymagających pomocy nie pozwoliły na przyznanie S. W. zasiłku w wyższej kwocie niż [...] zł. Decyzja organu pierwszej instancji została w sposób wyczerpujący uzasadniona. Wskazano wielkość posiadanych środków na zasiłki celowe, wymieniona została ilość osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy w tym samym czasie co odwołujący oraz podano okoliczności jakimi kierował się Ośrodek przy rozdziale tych środków. W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał, jako w pełni zasadną, decyzję orzekającą o przyznaniu zainteresowanemu zasiłku celowego w łącznej kwocie [...] złotych. Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi S. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z której wynika, że skarżący kwestionuje wysokość przyznanego mu zasiłku celowego jako zbyt niskiego. Powołał się na art. 67 Konstytucji i domagał się zasądzenia odszkodowania z tytułu "znęcania psychicznego nad jego osobą". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i dodatkowo informując, że skarżący oprócz przedmiotowego zasiłku celowego otrzymał na okres 1 maja 2006 r. – 30 września 2006 r. zasiłek okresowy w wysokości [...] złotych miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), na podstawie której wydano zaskarżone decyzje, w art. 2 i 3 stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zaś odmowa przyznania zasiłku celowego została wyczerpująco uzasadniona. W szczególności z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczoną ilość środków finansowych i dużą liczbę osób wymagających pomocy, oraz fakt przyznania pomocy skarżącemu na mocy poprzednio wydanych decyzji. W ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania w przyznaniu zasiłku celowego określonych w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Należy w tym miejscu wskazać, iż skarżący otrzymuje wsparcie w formie takiego zasiłku celowego, co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Sąd podziela stanowisko organu, iż rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego należy mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, często pozbawionych jakichkolwiek źródeł utrzymania. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, a o odmowie przyznania świadczenia decydowała zarówno sytuacja życiowa wnioskodawcy, jak również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. W tej sytuacji zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję należy uznać za prawidłowe. Skarga zaś nie mogła być uwzględniona. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.