I SA/Wa 1141/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-07-13

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Justyna Wtulich - Gruszczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ograniczonego nakładu pracy pełnomocnika z urzędu, sąd może obniżyć przyznane mu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną?
Ratio decidendi
Sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu, jeśli jego nakład pracy był ograniczony, biorąc pod uwagę charakter sprawy, czynności podjęte przez pełnomocnika oraz fakt, że nie wniósł on środka zaskarżenia od postanowienia o odrzuceniu skargi. W niniejszej sprawie, czynności pełnomocnika ograniczyły się do zapoznania się z aktami i sporządzenia pisma procesowego, co uzasadnia obniżenie wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku radcy prawnego T. P. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarga została odrzucona wobec B. J., a skarga A. J. została oddalona. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że nie zostały zapłacone. Sąd uznał, że nakład pracy pełnomocnika był ograniczony, co uzasadnia obniżenie wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego T. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 zł, w tym 120 zł opłaty i 27,60 zł podatku VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Justyna Wtulich - Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku radcy prawnego T. P. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego T. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] wnieśli A. J. i B. J. Postanowieniem z 11 stycznia 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał A. J. i B. J. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W piśmie z 14 lutego 2018 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] na pełnomocnika skarżących wyznaczyła radcę prawnego T. P. Postanowieniem z 27 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. J. ze względu na jej niedopuszczalność. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej – T. P. W dniu 17 kwietnia 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe z 16 kwietnia 2018 r., w którym wyznaczony z urzędu pełnomocnik podtrzymał dotychczasowe stanowisko skarżących zawarte w skardze i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W piśmie tym pełnomocnik zawarł wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczył, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym po rozpoznaniu skargi A. J. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2017 r., nr [...] oddalił skargę. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715), które weszło w życie 2 listopada 2016 r. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi natomiast 240 zł. Zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. W niniejszej sprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżących podjął czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, a złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 powołanego rozporządzenia. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia. Zauważyć jednak należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Co prawda w przepisie tym jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże w doktrynie podkreśla się, że kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy, a sąd może podjąć takie działanie jedynie wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Romana Hausera, prof. zw. dr hab. Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2015, str. 994). Dokonując natomiast oceny pracy pełnomocnika należy mieć na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżących. Postanowieniem z 27 lutego 2018 r. Sąd odrzucił skargę B. J. ze względu na jej niedopuszczalność. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji polegały na zapoznaniu się z aktami sprawy w czytelni akt oraz na sporządzeniu pisma procesowego z 16 kwietnia 2018 r. stanowiącego uzupełnienie skargi. Przy czym zaznaczyć należy, że pełnomocnik nie wniósł środka zaskarżenia od wydanego przez Sąd w dniu 27 lutego 2018 r. postanowienia odrzucającego skargę B. J. Ze względu na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym pełnomocnik nie był zobowiązany do stawiennictwa w Sądzie, jak ma to miejsce w przypadku gdy sprawa rozpoznawana jest na posiedzeniu jawnym. Tym samym uznać należy, że nakład pracy pełnomocnika w sprawie jest mniejszy, niż gdyby sprawa była rozpoznana na posiedzeniu jawnym i gdyby pełnomocnik stawił się na rozprawie i reprezentował stronę skarżącą oraz wniósł środek zaskarżenia od wydanego przez Sąd postanowienia. Wobec powyższego, uwzględniając powyższe okoliczności, charakter sprawy, a także biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika ograniczający się jedynie do sporządzenia pisma procesowego z 16 kwietnia 2018 r. stwierdzono, że zaistniały przesłanki do obniżenia wynagrodzenia pełnomocnikowi za pomoc prawną świadczoną z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji do kwoty 120 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Zdaniem Starszego Referendarza Sądowego przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu sądowym. Mając na uwadze powyższe w oparciu o powołane przepisy oraz art. 250 § 1 i § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło