I SA/Wa 1144/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-07-25
Skład orzekający: Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji administracyjnej może zostać wstrzymane w wykonaniu na podstawie art. 61 § 3 PPSA, jeśli strona uprawdopodabnia, że jego wykonanie doprowadzi do ostateczności decyzji organu I instancji i potencjalnej szkody Skarbu Państwa w procesie cywilnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, ponieważ takie postanowienie samo w sobie nie wywołuje skutków materialnoprawnych. Skutki materialnoprawne, które mogą prowadzić do szkody, są związane z decyzją organu I instancji, a nie z postanowieniem o niedopuszczalności odwołania, które ma charakter proceduralny. Wskazane przez stronę skarżącą potencjalne skutki mają charakter hipotetyczny i są pośrednim następstwem, a nie bezpośrednim skutkiem zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Wojewoda orzekł, że zespół pałacowo-parkowy nie podpadał pod działanie dekretu o reformie rolnej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził niedopuszczalność odwołania od tej decyzji w części dotyczącej jednej z działek. Skarżący Ośrodek złożył skargę do WSA w Warszawie, wnosząc o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra, argumentując, że jego wykonanie doprowadzi do ostateczności decyzji Wojewody i potencjalnej szkody Skarbu Państwa w procesie o odszkodowanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Ośrodka [...] z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] Ośrodka [...] z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] orzekł, że zespół pałacowo – parkowy, położony w miejscowości R., stanowiący obecnie działkę nr [...] oraz część działki nr [...], w części zaznaczonej na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część przedmiotowej decyzji, wchodzący uprzednio w skład nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej [...] tom [...] karta [...] jako własność S. S. nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania, w części dotyczącej działki nr [...], położonej w miejscowości R., gminie [...].
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] Ośrodek [...] z siedzibą w W. Wniósł w niej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez organ administracji, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku o wstrzymanie jego wykonania przez Sąd.
Skarżący uzasadnił, że wykonanie postanowienia spowoduje ostateczność decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej dz. nr [...], co może doprowadzić do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. Zaskarżone postanowienie faktycznie umożliwia spadkobierczyni byłego właściciela zespołu [...] w R. wystąpienie do Skarbu Państwa z roszczeniem odszkodowawczym. Decyzja administracyjna stanowi prejudykat dla sądu powszechnego w przedmiocie odszkodowania, więc istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że Skarb Państwa może zostać zobowiązany do zapłaty, co spowoduje szkodę w jego majątku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej "ppsa" wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub zawieszenia czynności. Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji orzekającej o niepodpadaniu nieruchomości pod art. 2 ust. 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie wskazuje się, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (vide: postanowienie NSA z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 371/2005, LexPolonica nr 402363). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem w nim zawartym. Problem wykonania aktów administracyjnych dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot staje się do czegoś zobowiązany, a drugi uprawniony (vide T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 295-296).
Ponadto, ze wskazanego powyżej przepisu wynika, że strona powinna uprawdopodobnić istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, w przypadku wykonania aktu administracyjnego. Przy czym, nawet mimo wywiązania się strony ze wskazanego uprzednio obowiązku, sąd nie jest zobligowany do wstrzymania wykonania aktu.
Z powyższego wynika, iż nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Wstrzymanie wykonania orzeczenia dotyczy tylko takich sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne.
Dokonując oceny powyższego wniosku przez pryzmat przesłanek, określonych w art. 61 § 3 ppsa, wskazać należy, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania co do istoty nie wywołuje żadnych skutków materialnoprawnych w obrocie prawnym.
W skardze, w której zawarty został powyższy wniosek, strona uzasadniła, że brak wstrzymania tego postanowienia spowoduje, że decyzja organu I instancji wywoła skutki i Skarb Państwa, zobowiązany będzie w procesie cywilnym do zapłaty odszkodowania, co spowoduje szkodę.
W ocenie Sądu, wskazane przez skarżącego okoliczności, nie mogą spowodować orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia przez Sąd.
Skutki materialnoprawne wywołane zostały przez decyzję zapadłą w I instancji, a z całą pewnością żadnych skutków nie wywołuje postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania.
Ponadto powołane przez stronę okoliczności dotyczą skutków, które mają hipotetyczny charakter i mogą być następstwem ewentualnego procesu cywilnego. Nie są to zatem bezpośrednie skutki decyzji, lecz jej pośrednie następstwo.
W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło