I SA/Wa 1146/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-13
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Gabriela Nowak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spadkobiercy właściciela nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP mogą nabyć prawo do rekompensaty, jeśli sam właściciel zmarł na terytorium byłego państwa polskiego, a nie opuścił go w związku z wojną lub innymi okolicznościami związanymi z okresem powojennym?Ratio decidendi
Prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami RP przysługuje spadkobiercom tylko wtedy, gdy sam właściciel spełniał przesłanki do jej uzyskania, w tym opuścił terytorium RP w związku z wojną lub innymi okolicznościami. Jeśli właściciel zmarł na terytorium byłego państwa polskiego, nie spełnił warunku opuszczenia terytorium RP, a tym samym jego spadkobiercy nie mogą nabyć prawa do rekompensaty.Stan faktyczny
Skarżący domagali się potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez B. P. poza obecnymi granicami RP. Organy administracji odmówiły przyznania rekompensaty, wskazując na brak dowodów na opuszczenie przez B. P. terytorium RP w związku z wojną lub innymi okolicznościami. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że B. P. zmarł na terytorium byłego państwa polskiego (obecnie Ukraina), co wykluczało spełnienie przesłanki opuszczenia terytorium RP. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów K.p.a. i błędną wykładnię przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Mirosław Gdesz Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. i B. Ł. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami RP oddala skargę.
A. K. oraz B. L. złożyły skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej.
Minister Skarbu Państwa wnosił o oddalenie skargi w całości.
W dniu 8 kwietnia 2008 r. A. K. i B. L. wystąpiły do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. P. nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego w miejscowości J., gm. M., powiat [...], województwo [...], obecnie Ukraina. Do wniosku dołączono:
odpis notarialny Aktu Nadawczego działki ziemi na rzecz B. P. wydanego przez Powiatowy Komitet Nadawczy w [...],
uwierzytelniony odpis postanowienia z dnia [...] października 2007 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po B. P.,
uwierzytelniony odpis postanowienia z dnia [...] września 2004 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po M. K. (wcześniej P.),
poświadczona notarialnie kopia dowodu osobistego B. P.,
- poświadczona notarialnie kopia odpisu Karty Ewakuacyjnej z dnia 31 marca 1945 r. wystawionej na nazwisko P. M.,
- oświadczenie Pani B. L. o dotychczasowym stanie realizacji uprawnień,
- oświadczenie Pani B. L. o miejscach zamieszkania na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W piśmie z dnia 17 listopada 2009 r. znak: [...] Wojewoda [...] przedstawił swoje zastrzeżenia do oświadczeń świadków wskazując, że nie mogą one stanowić dowodu na potwierdzenie pozostawienia mienia poza obecnymi granicami państwa polskiego przez Pana B. P. Pouczono strony, że w razie nie przedstawienia wymaganych dowodów, rozstrzygnięcie zostanie wydane na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, wyznaczając jednocześnie termin do załatwienia sprawy do dnia 30 marca 2010 r.
W kolejnych pismach (oba wpłynęły do Wojewody [...] w dniu 5 marca 2010 r.) Strony przedstawiły legitymację [...] Związku [...], jako dokument potwierdzający wiek świadka Z. K. Przedłożono również powtórne oświadczenie R. S.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2010 r. znak: [...] Wojewoda [...] wystąpił do Urzędu Miejskiego w B., do Starostwa Powiatowego w [...] i do Urzędu Gminy w T. "z prośbą o udostępnienie do wykorzystania w niniejszym postępowaniu akt dotyczących nieruchomości «uzyskania przydziału / wieczystego użytkowania / zakupu» przez B. P. s. J., M. K. (P.) c. I., B. L. c. A. i A. K. c. A.".
Pismem z dnia 8 czerwca 2010 r. znak: [...] Wojewoda [...] zwrócił się do Konsulatu Generalnego RP w [...] z prośbą o pomoc w uzyskaniu informacji czy B. P. s. J. i Z. (Z.) był właścicielem nieruchomości pozostawionej w miejscowości J., gmina M., pow. [...], woj. [...].
Pismem z dnia 2 września 2010 r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.
Z notatki służbowej sporządzonej w dniu 9 września 2010 r. przez starszego inspektora wojewódzkiego wynika, iż A. K. zgłosiła się do [...] Urzędu Wojewódzkiego, gdzie została poinformowana, że ze względu na "niedostateczne informacje na temat pozostawionego majątku przez B. P. zostanie wydana decyzja odmowna". W notatce służbowej znalazła się również informacja, że wnioskodawca będzie ubiegał się o dodatkowe dokumenty.
Pismem z dnia 21 lutego 2011 r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań w terminie 7 dniu od daty otrzymania w/w pisma.
Wnioskiem z dnia 7 marca 2011 r. A. K. zwróciła się do Wojewody o przedłużenie terminu załatwienia sprawy do dnia 30 września 2011 r.
Pismem z dnia 10 marca 2011 r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 30 września 2011 r. Następnie pismem z dnia 10 listopada 2011 r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2012 r.
Pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.
W dniu [...] lutego 2012 r. Wojewoda [...] wydał decyzję znak: [...] o odmowie potwierdzenia A. K. i B. L. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. P. nieruchomości w miejscowości J., gm. M., powiat [...], województwo [...], obecnie Ukraina. W ocenie Wojewody [...] wnioskodawcy nie udowodnili w należyty sposób faktu posiadania i pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej przez B. P.
Od decyzji Wojewody [...] strony odwołały się, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. W odwołaniu zarzucono, że Wojewoda [...] przy wydawaniu decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez B. P., dokonał błędnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz, że doszło do naruszenia art. 7 K.p.a.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...].
Organ odwoławczy przed rozstrzygnięciem kwestii merytorycznych, zbadał najpierw poprawność zastosowania w niniejszej sprawie procedur, wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego.
W wyniku analizy materiału dowodowego sprawy Minister Skarbu Państwa stwierdzi, iż odwołanie skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa ta określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie układów wymienionych w ust. 1 tego przepisu oraz umowy wskazanej w ust. 1a.
Stosownie do art. 2 ustawy prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP.
Z kolei art. 6 pkt 5 ustawy zabużańskiej stanowi, iż w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy:
zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej;
nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782 oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1087) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Organ I instancji podkreślał, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia faktu, iż on albo jego poprzednik prawny był właścicielem pozostawionej nieruchomości. Znajdujące się w aktach dokumenty świadczące o przekazaniu ziemi na rzecz B. P. świadczą tylko o tym, że został on właścicielem tej nieruchomości w dacie jej nadania. Natomiast dla sprawy istotne jest wykazanie, czy B. P. był właścicielem nieruchomości w chwili opuszczenia byłych terenów państwa polskiego. Fakt ten nie został potwierdzony w żadnym z załączonych dokumentów.
Zgodnie z przytoczonym wyżej art. 6 pkt 5 ustawy zabużańskiej wnioskodawca może przedstawić na potwierdzenie okoliczności zawartych w ust. 4 pkt 1 i 2 oświadczenia dwóch świadków. Wnioskodawcy przedstawili oświadczenia czterech świadków jednak organ I instancji uznał, że oświadczenia te nie mogą być uznane za dowód. Wobec oświadczenia świadka R. S., Z. K. i J. L. organ I instancji podniósł, że zamieszkiwali oni w miejscowościach, których nie można uznać za sąsiednie względem miejscowości J., w gminie M., w powiecie [...]. W przywołanym wyżej art. 6 pkt 5 mowa jest o "miejscowości sąsiedniej". Należy wskazać, że skoro świadkowie zamieszkiwali w powiatach, które nawet nie sąsiadowały z powiatem [...] to tym bardziej nie można uznać, że spełniają przesłanki zawarte w przywołanym wyżej przepisie, mianowicie zamieszkiwania w "miejscowości sąsiedniej'.
Dodatkowo organ I instancji zaznaczył, że świadek Z. K. w swoim oświadczeniu wskazał, że "M. żona B. P. była siostrą rodzoną mojej matki I. K. z domu S.". Tym samym, zdaniem organu, należało uznać go za osobę bliską w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kolejno, w ocenie organu, oświadczenie świadka Z. H. nie może zostać uznane za dowód gdyż brak w nim sprecyzowania, w jakiej miejscowości świadek zamieszkiwał. Wojewoda [...] wezwał pismem z dnia 17 listopada 2009 r. strony do sprecyzowania tego faktu. Wnioskodawcy nie odnieśli się jednak do tej prośby w żadnym ze swoich pism kierowanych do organu.
Organ I instancji w ocenie Ministra Skarbu Państwa we właściwy sposób przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Wojewoda [...] w związku z poszukiwaniem dowodów wystąpił pismem z dnia 3 marca 2010 r. do Archiwum Państwowego w K., pismami z dnia 8 kwietnia 2010 r. wystąpił do Urzędu Miejskiego w B., Starostwa Powiatowego w [...], do Urzędu Gminy w T. i do Urzędu Miejskiego w Z.
Minister Skarbu Państwa zwrócił dodatkowo uwagę, że zgodnie z aktami przedmiotowej sprawy strony dochodzą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. P. nieruchomości w miejscowości J., gmina M., powiat [...]. Z poświadczonego odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział II Cywilny z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...] wynika, iż spadek po B. P., synu J. i Z., zmarłym w dniu [...] grudnia 1946 r. ostatnio stale zamieszkałym w L. (na Ukrainie) na podstawie ustawy nabyli: żona M. K. z domu D. w 1/7 części majątku nieruchomego i 1/4 części majątku ruchomego, córka B. L. w 6/7 części majątku nieruchomego i 3/4 części majątku ruchomego.
Natomiast z poświadczonego odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział II Cywilny z dnia [...] września 2004 r. sygn. akt [...] wynika, iż spadek po M. K., zmarłej w dniu [...] stycznia 2000 r. ostatnio stale zamieszkałej w B. na podstawie ustawy nabyły: córka A. K. i córka B. L. - po 1/2 części każda z nich.
Na podstawie powyższego organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. dotycząca opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez właściciela nieruchomości położonej na tym terytorium. W oparciu o przedstawione wyżej postanowienie należało zdaniem organu uznać, że B. P. nie opuścił byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem zmarł na tym terytorium w dniu [...] grudnia 1946 r.
M. K. i B. L. nabyły spadek po B. P., gdy przebywały już na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ jak wynika z akt przedmiotowej sprawy M. K. (wcześniej P.) wraz z córką przyjechała do Polski w 1945 r.
A. K. oraz B. L. złożyły skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej.
Decyzję zaskarżyły w całości w oparciu o zarzut błędnej wykładni i niestosowania art. 2 pkt 1 oraz art. 3, 5, 7 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wynikającej z przyjęcia, iż zebrane dowody określające ostatnie miejsce zamieszkania B. P. są wystarczające do ustalenia, że spadkodawca nie opuścił byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto decyzji zarzucały naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 107 K.p.a. wobec wydania decyzji opartej na błędnych ustaleniach (błąd w podstawie faktycznej), bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, w szczególności wobec przyjęcia, iż B. P. nie opuścił w okresie po 1 września 1939 r., a przed [...] grudnia 1946 r. granic byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także wobec niezapewnienia stronom możliwości czynnego udziału w postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji.
W związku z powyższym skarżące wnosiły o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Skarżące podnosiły, że organ błędnie wywiódł, iż z dokumentów dotyczących ostatniego miejsca zamieszkania B. P. można wnioskować, iż nie opuścił on dawnego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Okoliczność ta nie była badana przez organ I instancji stąd też nie zebrano w tym przedmiocie wystarczających informacji. Wnioskodawcy również nie mogli się na ten temat wypowiedzieć.
Skarżące podkreślały, iż przedstawiły dowody potwierdzające, że B. P. jako [...] otrzymał w dniu [...] kwietnia 1922 r. uchwałą PKN Nr [...] działkę nr [...] o pow. [...] ha płożoną w miejscowości J., gmina M., powiat [...], województwo [...], a zatem poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Dowody z dokumentów zostały uzupełnione zeznaniami świadków. Zdaniem skarżących nie ulega zatem wątpliwości, że B. P. w dniu 1 września 1939 r. posiadał nieruchomość położoną w ówczesnych granicach, a poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, był również obywatelem polskim i zamieszkiwał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżące zarzucały, że nie zapewniono stronie udziału w postępowaniu oraz nie umożliwiono stronie zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych w celu wykazania, że J. P. po dniu 1 września 1939 r. opuścił dawne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawcy zostali pozbawieni możliwości osobistego udziału w postępowaniu, w szczególności przejrzenia akt, zgłoszenia wniosków dowodowych oraz odniesienia się do czynności dowodowych oraz przyjętych ustaleń faktycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przepisy art. 1, art. 2 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) stanowią, że prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zrealizować będący obywatelem polskim spadkobierca właściciela tychże nieruchomości tylko wówczas, gdy właściciel pozostawionej nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w związku z jedną z poniższych przyczyn: 1) w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939r., dokonanego na podstawie umów z lat 1944-1945; (art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy); 2) wskutek pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z umową pomiędzy Rzeczpospolitą Polską, a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia 15 lutego 1951 r. (art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1a tej ustawy); 3) w wyniku przymusowego opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. (art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 2 tej ustawy).
W myśl art. 3 ust. 2 powołanej ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art.2 pkt 2 ustawy.
Wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie wszystkie wskazane wyżej przesłanki. Niespełnienie chociażby jednej z nich skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty w świetle art. 7 ust. 2 powołanej ustawy. Nie mają przy tym znaczenia powody, czemu nie doszło do spełnienia tych przesłanek.
Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie wskazuje, że w dniu 1 września 1939 r. właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości J., gm. M., powiat [...], województwo [...], obecnie Ukraina był najprawdopodobniej B. P. Właścicielem w/w nieruchomości B. P. stał się jako kawaler, na podstawie aktu nadawczego z dnia [...] sierpnia 1923 r.
Z postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział II Cywilny z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...] wynika, iż spadek po B. P., synu J. i Z., zmarłym w dniu [...] grudnia 1946 r. ostatnio stale zamieszkałym w L. (na Ukrainie) na podstawie ustawy nabyli: żona M. K. z domu D. w 1/7 części majątku nieruchomego i 1/4 części majątku ruchomego, córka B. L. w 6/7 części majątku nieruchomego i 3/4 części majątku ruchomego.
Zgodnie z treścią w/w postanowienia B. P. zmarł w dniu [...] grudnia 1946r. (został uznany za zmarłego), ostatnio stale zamieszkiwał w L., zatem nie był repatriantem gdyż w chwili śmierci mieszkał w L., na terenie obecnej Ukrainy.
Repatriowała się natomiast w 1945 r. żona M. K. (poprzednio P.), która jednakże w chwili swojej repatriacji nie była właścicielką opisanej wyżej nieruchomości, bowiem tytuł własności do niej posiadał jedynie B. P.
B. P. nie był repatriantem, gdyż do chwili swojej śmierci w dniu [...] grudnia 1946 r. mieszkał w miejscowości L. (na Ukrainie), zatem on sam nie spełnił jednej z przesłanek, o których mowa w art. 2 powołanej ustawy, a więc nie nabył prawa do rekompensaty, bowiem niespełnienie choćby jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek, powoduje utratę uprawnień do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Trafne jest zatem stanowisko organów, że skoro właściciel nieruchomości B. P. nie nabył prawa do rekompensaty, to prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie nie mogli nabyć jego spadkobiercy. Prawo do rekompensaty jest prawem dziedzicznym, ale żeby spadkobiercy mogli je odziedziczyć, spadkodawca sam musi spełniać wszystkie wymogi do nabycia prawa do rekompensaty. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy dopiero śmierć spadkodawcy uprawnia spadkobierców do uzyskania prawa, które służyłoby jemu samemu.
Niezasadne są przy tym zarzuty skarżących, jakoby nie zapewniono stronie udziału w postępowaniu oraz nieumożliwiono zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych w celu wykazania, że J. P. po dniu 1 września 1939 r. opuścił dawne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W piśmie z dnia 17 listopada 2009 r. znak: [...] Wojewoda [...] przedstawił swoje zastrzeżenia do oświadczeń świadków wskazując, że nie mogą one stanowić dowodu na potwierdzenie pozostawienia mienia poza obecnymi granicami państwa polskiego przez B. P. Pouczono strony, że w razie nieprzedstawienia wymaganych dowodów, rozstrzygnięcie zostanie wydane na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, wyznaczając jednocześnie termin do załatwienia sprawy do dnia 30 marca 2010 r.
W kolejnych pismach (oba wpłynęły do Wojewody [...] dnia 5 marca 2010 r.) Strony przedstawiły legitymację [...] Związku [...], jako dokument potwierdzający wiek świadka Z. K. Przedłożono również powtórne oświadczenie R. S.
Pismem z dnia 2 września 2010 r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.
Z notatki służbowej sporządzonej w dniu 9 września 2010 r. przez starszego inspektora wojewódzkiego wynika, iż A. K. zgłosiła się do [...] Urzędu Wojewódzkiego gdzie została poinformowana, że ze względu na "niedostateczne informacje na temat pozostawionego majątku przez B. P. zostanie wydana decyzja odmowna". W notatce służbowej znalazła się również informacja, że wnioskodawca będzie ubiegał się o dodatkowe dokumenty.
Pismem z dnia 21 lutego 2011 r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań w terminie 7 dniu od daty otrzymania w/w pisma.
Wnioskiem z dnia 7 marca 2011r. A. K. zwróciła się do Wojewody o przedłużenie terminu załatwienia sprawy do dnia 30 września 2011 r.
Pismem z dnia 10 marca 2011 r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 30 września 2011 r. Następnie pismem z dnia 10 listopada 2011 r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2012 r.
Pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.
Powyżej przytoczone okoliczności wskazują jednoznacznie, że organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Strony były powiadomione o poszczególnych etapach postępowania, mogły zapoznawać się z aktami oraz składać wnioski dowodowe.
Ponadto, skarżący nie wskazali jakimi dowodami chcieliby wykazać to, że B. P. opuścił dawne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, skoro zgodnie z treścią prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zmarł w dniu [...] grudnia 1946 r. na terenie obecnej Ukrainy. Organ dysponując prawomocnym orzeczeniem Sądu nie miał żadnych przesłanek i podstaw by podważać te ustalenia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło