I SA/Wa 1146/23

WyrokWSA w Warszawie2023-10-18

Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Bożena Marciniak, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r., nie ustalając, czy wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty zostało skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. może nastąpić tylko wtedy, gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 4 ust. 1 tej ustawy, w tym skuteczne doręczenie wypowiedzenia wszystkim współużytkownikom wieczystym. Organ nie ustalił tej przesłanki, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Organ umorzył postępowanie na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r., uznając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Miasto zarzuciło naruszenie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. oraz ustawy z dnia 20 lipca 2018 r., wskazując na błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie i zasądził od Kolegium na rzecz Miasta kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2023 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2020 r. nr KOX/3660/Po/19 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Miasta [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczeniem z 28 grudnia 2020 r. nr KOX/3660/Po/19 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "Kolegium" lub "organ"), po rozpoznaniu wniosku D. C., K. C. i M. C., umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego części nieruchomości gruntowej. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym; Pismem z 20 listopada 2018 r. Prezydent [...] wypowiedział użytkownikom wieczystym dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu posiadanego udziału w prawie użytkowania nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], związanego z miejscem [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...], i jednocześnie zaproponował od 1 stycznia 2019 r. nową wysokość opłaty rocznej. Pismem z 15 grudnia 2018 r. użytkownicy wieczyści wnieśli o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu jest nieuzasadniona. Orzeczeniem z 28 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, orzekło o umorzeniu postępowania postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego części nieruchomości gruntowej. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 77 ust. 1 i 3 oraz art. 78 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i podniósł, że dla rozstrzygnięcia sprawy przesądzające znaczenie ma treść art. 4 ust. 2 ustawy z 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, który wszedł w życie z dniem 13 lutego 2019 r. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, jeżeli postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostało wszczęte po dniu 5 października 2018 r., a wypowiedzenia dotychczasowej wysokości tej opłaty nie zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r., roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją. Postępowania, o których mowa w ust. 1, niezakończone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, umarza się (art. 4 ust. 2). Powołany przepis oznacza, że z dniem wejścia w życie ustawy z 31 stycznia 2019 r. umarza się postępowania w sprawie aktualizacji opłat rocznych, jeśli zostało wszczęte po dniu 5 października 2018 r, a zatem gdy wypowiedzenie zostało doręczone po tym dniu. Kolegium wskazało, że ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu prawnego na dzień rozpatrywania wniosku, co skutkować musi umorzeniem postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożyło Miasto [...] zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy, 2) art. 21 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów przez niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w wyniku sprzeciwu złożonego od orzeczenia z 28 grudnia 2020 r. (zgodnie z zawartym w nim pouczeniem) Sąd Rejonowy dla [...] w [...] wydał w dniu [...] listopada 2022 r. sygn. akt [...] postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu. Postanowieniem z [...] marca 2023 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Skarżący podniósł, że zaskarżone orzeczenie jest aktem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przywołał treść art. 58 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Ponadto, skarżący wskazał, że art. 4 ustawy z 31 stycznia 2019 r. budzi wątpliwości co do swojej konstytucyjności. Wpływa bowiem z mocą wsteczną na tok prowadzonych postępowań aktualizacyjnych, co narusza obowiązek poszanowania przez ustawodawcę interesów w toku. Miasto podniosło, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym sytuacja prawna konkretnego współużytkownika, wynikająca ze stosunku łączącego go z właścicielem nieruchomości, nie wpływa bezpośrednio na sytuację pozostałych współużytkowników w zakresie wysokości opłat uiszczanych przez nich za użytkowanie wieczyste. Stosunek prawny między właścicielem a współużytkownikiem wieczystym ma charakter zobowiązania realnego. Oznacza to, że pomimo związania z sytuacją prawnorzeczową nie jest stosunkiem rzeczowym, tylko zobowiązaniowym. Natomiast cechą charakterystyczną stosunków zobowiązaniowych jest ich względny charakter czyli kształtowanie sytuacji prawnej jedynie indywidualnie oznaczonych podmiotów będących jego stronami. Jeżeli użytkowanie wieczyste jest przedmiotem współużytkowania w częściach ułamkowych, wówczas każdego współużytkownika łączy z właścicielem odrębny stosunek prawny, a stosunki prawne wynikające z udziałów w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej są względem siebie odrębne i niezależne. Oznacza to, że także opłaty roczne z tytułu współużytkowania wieczystego nieruchomości są określane niezależnie dla każdego współużytkownika. Art. 4 ust. 1 ustawy z 31 stycznia 2019 r. nie ma natomiast, zdaniem skarżącego, zastosowania do nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi z wyodrębnionymi lokalami mieszkalnymi, gdzie prawo odrębnej własności lokalu stanowi prawo główne, z którym związany jest udział w nieruchomości wspólnej obejmujący prawo użytkowania wieczystego (prawo związane). W takiej sytuacji, jeżeli własność wyodrębnionego lokalu przysługuje kilku podmiotom niezbędne jest wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej wszystkim współwłaścicielom danego lokalu. Skarżący zarzucił, że konsekwencją naruszenia art. 4 ustawy z 31 stycznia 2019 r. jest naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. przez niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem postępowania w sprawach aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego oraz aktualizacji lub ustalenia stawek procentowych tych opłat, wszczęte i niezakończone przed dniem przekształcenia, toczą się nadal po tym dniu na podstawie przepisów dotychczasowych. W dniu 5 października 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2018 r., której celem było przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe we własność gruntów na rzecz właścicieli domów jednorodzinnych i samodzielnych lokali położonych w budynkach wielorodzinnych wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę przekształceniową, której wysokość jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia. W związku z tym, że opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości podlegały aktualizacji przeprowadzanej w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 77-81 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a do dnia wejścia w życie wspomnianej ustawy wiele postępowań aktualizacyjnych nie zostało ukończonych, w powyższej ustawie zawarto przepisy przejściowe regulujące byt prawny postępowań w sprawach aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego wszczętych i niezakończonych przed dniem przekształcenia. Zasadą wynikającą z art. 21 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. jest, że postępowania w sprawach aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego oraz aktualizacji lub ustalenia stawek procentowych tych opłat, wszczęte i niezakończone przed dniem przekształcenia, toczą się nadal po tym dniu na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 4 ustawy z 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r., poz. 270, dalej zwana "ustawą zmieniającą" lub "ustawą z 31 stycznia 2019 r."), a nie na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Orzeczenie to nie rozstrzyga zatem sprawy wymiaru opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste co do istoty (gdzie w sytuacji skutecznego wniesienia sprzeciwu właściwy jest sąd powszechny), lecz jedynie znosi prowadzone w tym przedmiocie postępowanie. W konsekwencji, jak trafnie podnosi się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezależnie od zastosowanej przez organ terminologii zaskarżone orzeczenie jest procesowo decyzją o umorzeniu (art. 105 § 1 k.p.a.). Decyzja ta, wydana z odpowiednim zastosowaniem przepisów k.p.a. i na administracyjnym etapie postępowania, jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i służy na nią skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2022 r., I OSK 1395/22, Lex nr 3501282, 12 maja 2022 r. I OSK 1626/21, Lex nr 3347897 i 28 marca 2022 r., I OSK 164/22, Lex nr 3329950). Odnosząc się zaś do terminowości skargi i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, Sąd podkreśla, że stosownie do art. 112 k.p.a., który na podstawie art. 79 ust. 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990., dalej jako "ustawa o gospodarce nieruchomościami"), miał zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Biorąc zatem pod uwagę okoliczność, że strona skarżąca zastosowała się do zawartego w zaskarżonym orzeczeniu pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia, tj. sprzeciwie do sądu powszechnego, Sąd przyjął do rozpoznania wniesioną skargę, uznając, że została ona złożona w terminie. W konsekwencji brak było podstaw do rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przechodząc do zagadnień merytorycznych Sąd uznał, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie narusza zarówno przepisy postępowania, jak też prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Jako podstawę umorzenia postępowania organ podał art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, jeżeli postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostało wszczęte po dniu 5 października 2018 r., a wypowiedzenia dotychczasowej wysokości tej opłaty nie zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r., roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją. Art. 4 ust. 2 ustawy stanowi zaś, że postępowania, o których mowa w ust. 1, niezakończone w dniu wejścia w życie ustawy, umarza się. W ocenie Sądu, wydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania w powołanym trybie wymaga od organu ustalenia czy w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w art. 4 ust. 1 ustawy. Nie każde zatem postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej wszczęte po dniu 5 października 2018 r. podlegać będzie umorzeniu. Użyte w art. 4 ust. 2 ustawy sformułowanie "postępowania, o których mowa w ust. 1" dotyczy bowiem jedynie tych postępowań w sprawie aktualizacji opłaty rocznej, w których nie doszło do skutecznego doręczenia wypowiedzenia tej opłaty wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości. Za takim rozumieniem powołanego przepisu przemawia wykładnia systemowa biorąca pod uwagę cel jego ustanowienia oraz procedura aktualizacji opłaty rocznej, w tym zapewnienie użytkownikom wieczystym ochrony przed nieuzasadnioną aktualizacją tej opłaty. Zgodnie z art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami, aktualizacji opłaty rocznej dokonuje właściwy organ wypowiadając w formie pisemnej wysokość dotychczasowej opłaty w terminie do 31 grudnia roku poprzedzającego oraz przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej. W wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty rocznej i pouczyć użytkownika o sposobie jego zakwestionowania (ust. 1). Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (ust. 2). W związku z przekształceniem z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, na podstawie przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. wprowadzono opłatę przekształceniową, która zgodnie z art. 7 ust. 2 tej ustawy jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Z kolei art. 21 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że postępowania w sprawach aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego oraz aktualizacji lub ustalenia stawek procentowych tych opłat, wszczęte i niezakończone przed dniem przekształcenia (tj. przed dniem 1 stycznia 2019 r.), toczą się nadal po tym dniu na podstawie przepisów dotychczasowych. Zasadą jest zatem, że postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej, o ile zostały wszczęte na podstawie art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami przed 1 stycznia 2019 r., toczą się dalej według dotychczasowych przepisów, a ich wynik, to jest ustalenie, czy aktualizacja była uzasadniona, będzie miał wpływ na wysokość opłaty przekształceniowej. W tym kontekście należy interpretować art. 4 ustawy z 31 stycznia 2019 r., który wprowadził wyjątek od powyższej zasady. Ustawodawca uznał bowiem, że w sytuacji gdy postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty zostało wszczęte po 5 października 2018 r., a wypowiedzenia nie zostały skutecznie doręczone wszystkim użytkownikom wieczystym, roczna opłata przekształceniowa będzie równa wysokości opłaty rocznej sprzed aktualizacji. Skutkiem wprowadzonego rozwiązania postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej, jeśli spełniono wszystkie przesłanki wskazane w art. 4 ust. 1 ustawy, stało się bezprzedmiotowe. Skoro bowiem w myśl powołanego przepisu opłata przekształceniowa równa się wysokości opłaty rocznej sprzed aktualizacji, kontrola zasadności aktualizacji przez samorządowe kolegium odwoławcze staje się zbędna. Odmienna jednak sytuacja wystąpi gdy doszło do skutecznego doręczenia wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości. Wówczas art. 4 ust. 1 ustawy nie znajdzie zastosowania. Zatem a contrario roczna opłata przekształceniowa równać się będzie wysokości opłaty rocznej po aktualizacji. W takim przypadku umorzenie postępowania przez organ pozbawi stronę możliwości kontroli zasadności aktualizacji. Tymczasem strona uprawniona jest do takiej kontroli na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. W postanowieniu z 28 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 164/22, Naczelny Sąd Administracyjny trafnie podniósł, że art. 4 ust. 1 ustawy z 31 stycznia 2019 r. zawiera normę materialną, która w sytuacji określonej w hipotezie tego przepisu wyznacza wysokość rocznej opłaty przekształceniowej w wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją. W tym przypadku art. 4 ust. 2 ww. ustawy przewiduje umorzenie postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 ustawy (wszczętego po 5 października 2018 r., gdy wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty nie zostało skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym przed 1 stycznia 2019 r.). Konieczność umorzenia postępowania dotyczącego sporu co do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest konsekwencją tego, że spór ten, wobec materialnoprawnej regulacji art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej, stał się bezprzedmiotowy. W wyniku przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności brak jest bowiem podstaw do aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste na przyszłość. Z kolei określenie wysokości opłaty przekształceniowej następuje na podstawie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste obowiązującej przed aktualizacją. Wobec powyższego, uznać trzeba, że umorzenie postępowania na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z 31 stycznia 2019 r. może nastąpić tylko wtedy gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 4 ust. 1 tej ustawy, to jest zarówno dotyczące daty wszczęcia postępowania, jak też doręczenia wypowiedzenia wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że wszczęcie postępowania nastąpiło po dniu 5 października 2018 r., a przed dniem 1 stycznia 2019 r. Organ nie ustalił jednak czy została spełniona druga przesłanka, to jest czy doszło do skutecznego doręczenia wypowiedzenia wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, a także z nadesłanych przez organ akt administracyjnych, nie wynika aby kwestia ta była przedmiotem ustaleń organu. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, przedwcześnie stwierdziło Kolegium, że w sprawie spełniono przesłanki uprawniające do zastosowania art. 4 ust. 2 ustawy z 31 stycznia 2019 r. i w konsekwencji umorzenia postępowania aktualizacyjnego. Organ naruszył zasady prawidłowego zebrania materiału dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a przez to naruszył również przepisy prawa materialnego, to jest art. 4 ust. 2 ustawy z 31 stycznia 2019 r. Odnosząc się do zawartej w skardze argumentacji, zauważyć trzeba, że użytkowanie wieczyste jest ograniczonym prawem rzeczowym, niepodzielnym. Przysługuje do danej nieruchomości jako całości, a zasady jego ustanawiania są jednakowe dla każdego z użytkowników wieczystych. Nie można zatem w takiej sytuacji przyjmować, jak czyni to skarżący, że kwestia wysokości opłaty może być różnie ukształtowana dla poszczególnych użytkowników wieczystych. Wprawdzie każdy z nich uiszcza opłatę w wysokości zależnej od przysługującego udziału w tym prawie, jednak podstawa jej wymiaru musi być zawsze taka sama. W przeciwnym razie doszłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa, co w demokratycznym państwie nie powinno mieć miejsca. Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących wątpliwości co do konstytucyjności art. 4 ustawy z 31 stycznia 2019 r. Wyjaśnić trzeba, że w związku z przekształceniem, na podstawie ustawy z 20 lipca 2018 r., prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zaistniała potrzeba uregulowania w przepisach przejściowych sposobu zakończenia toczących się postępowań w sprawie aktualizacji dotychczasowej opłaty rocznej. Przyjęte przez ustawodawcę, a opisane szczegółowo wyżej, rozwiązanie tego zagadnienia nie narusza zasad konstytucyjnych (w tym zasady ochrony interesów w toku). W myśl bowiem art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej umorzeniu podlegają jedynie te postępowania aktualizacyjne, w których nie doszło do skutecznego wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej wszystkim użytkownikom wieczystym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, mając na uwadze zaprezentowaną przez Sąd wykładnię prawa, dokona ustaleń faktycznych we wskazanym zakresie i w zależności od ich wyniku wyda orzeczenie odpowiadające prawu. Organ uwzględni przy tym, że umorzenie postępowania na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej jest możliwe tylko wtedy gdy wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty nie zostało doręczone wszystkim użytkownikom wieczystym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło