I SA/Wa 1148/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch Sędziowie WSA Daniela Kozłowska ( spr) Asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o odszkodowanie 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z. K. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I SA/Wa 1148/04 U z a s a d n i e n i e Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r., nr 210/2003 zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...], do czasu złożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po L. S. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że w dniu [...] marca 1998 r. do Urzędu Rejonowego w W. wpłynął wniosek B. W. i K. S. o odszkodowanie za powyższą nieruchomość. Wniosek ten został następnie poparty przez Z. K., L. S., E. K., R. K., M. S., B. S. i J. S. W toku postępowania ustalono, że w dniu [...] maja 2003 r. zmarł L. S., jeden z następców prawnych dawnego właściciela przedmiotowej nieruchomości. Do akt sprawy nie zostało złożone postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po L. S. Organ zobowiązany jest do ustalenia wszystkich stron postępowania. Stroną postępowania o odszkodowanie w tej sprawie są następcy prawni dawnych właścicieli i na nich ciąży obowiązek udokumentowania legitymacji do występowania w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105). Wojewoda [...], po rozpoznaniu zażalenia Z. K., postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy powołane postanowienie Prezydenta W. stwierdzając w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania na jej miejsce wstępują następcy prawni. Do akt nie zostało złożone postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po L. S. W związku z tym rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia, należącego do kompetencji sądu powszechnego. Do czasu uzyskania stosownego postanowienia sądu żądanie o odszkodowanie nie może być rozpatrzone. W tej sytuacji zawieszenie postępowania powinno nastąpić w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc na innej podstawie prawnej niż wskazał w swoim postanowieniu organ pierwszej instancji. Z uwagi jednak na zasadność samego rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania o odszkodowanie, zaskarżone postanowienie Prezydenta W. należało utrzymać w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. K. podniósł, że wprawdzie Wojewoda [...] w uzasadnieniu postanowienia przyznał, że użyta w postanowieniu organu pierwszej instancji podstawa prawna jest wadliwa ale odstąpił od jego uchylenia. Utrzymanie w mocy tak wydanego postanowienia wyklucza możliwość zastosowania art. 30 § 5 k.p.a., zamyka drogę skarżącemu na inne postanowienia sądowe, czym narusza słuszny interes skarżącego. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Artykuł 97 § 1 pkt 1 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawierają różne przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego. Pierwszy z tych przepisów odnosi się do obowiązku zawieszenia postępowania w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Natomiast drugi z powołanych przepisów ustanawia obligatoryjną podstawę zawieszenia postępowania ze względu na wystąpienie w sprawie zagadnienia wstępnego. Organ pierwszej instancji uznał, że zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania przewidziane w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś organ odwoławczy przyjął, co wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] lipca 2004 r., że w okolicznościach tej sprawy właściwe byłoby zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. a następnie uznał, że ze względu na zasadność zawieszenia należało utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Jest to stanowisko błędne, a ocena ta znajduje potwierdzenie w treści analizowanych przyczyn zawieszenia postępowania i przepisu art. 100 § 1 k.p.a. Artykuł 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest ściśle związany z art. 100 § 1 k.p.a., który nakazuje aby postanowienie o zawieszeniu postępowania na tej podstawie prawnej zawierało orzeczenie o tym, kto (organ, czy strona postępowania) zobowiązany jest do wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Organ jest z tego zwolniony tylko wówczas, gdy strona wykazała, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu. Wobec ustalenia przez organ odwoławczy, że właściwą podstawę prawną postanowienia Prezydenta W. powinien stanowić art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., to nie było podstaw do utrzymania w mocy tego postanowienia. Takie rozstrzygnięcie spowodowało, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. jest sprzeczne z jego uzasadnieniem, poddającym w wątpliwość powołaną podstawę prawną, a równocześnie przedstawiającym, że nie miało to wpływu na wynik sprawy. Prowadzi to do wniosku, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. i mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).