I SA/Wa 1149/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. O., H. W., I. G., D. D. i E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. ISA/WA 1149/09 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. O., H. W., I. G., D. D. i E. K. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. [...], którą stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1952 r. nr [...] w części dotyczącej lokali mieszkalnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] sprzedanych osobom trzecim a w pozostałej części stwierdzono jego nieważność – utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z dnia 10 marca 2006 r. A. T., M. T. i U. T., wystąpili o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. w dniu [...] lutego 1952 r. nr [...] odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego nr [...] z dnia [...] lutego 1952r. wydanego przez Prezydium Rady Narodowej w W. odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez A. T., M. T. i U. T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [....] uchyliło decyzję własną i orzekło, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1952r. nr [...] w odniesieniu do sprzedanych lokali nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zostało wydane z naruszeniem prawa, natomiast w pozostałej części stwierdzono jej nieważność. Wnioskiem z dnia 5 lutego 2009 r. J. O., H. W., I. G., D. D. i E. K., wystąpiły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzją [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zwróciło uwagę, że wnioskodawczynie nie wskazały podstawy prawnej wniosku, jednakże z ich pisma wynika, iż uznają, że podstawą wznowienia jest art. 145 § l pkt 4 k.p.a., gdyż w ich ocenie zostały pominięte jako strony postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. [...]. W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę, ze w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zachodzą okoliczności wymienione w art. 145 k.p.a . oraz, że zgodnie z art. 148 § l k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a z § 2 tego artykułu wynika, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § l pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odstąpiło od prowadzenia, postępowania wyjaśniającego dotyczącego zachowania terminu do złożenia wniosku, gdyż jak wskazało, odmowa wznowienia postępowania nastąpiła z przyczyn podmiotowych. Organ podniósł, ze najemcy lokali mieszkalnych w budynkach nie są stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozstrzygającej o odmowie przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1946 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Bezsporne jest, że żadna z wnioskodawczyń nie jest właścicielką zajmowanego przez nią lokalu, znajdującego się w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Wnioskodawczynie są jedynie najemcami lokalu, a najem jest stosunkiem prawnym zobowiązaniowym. Zdaniem organu brak przymiotu strony u najemców lokali jest oczywisty, a zatem odmowa wznowienia postępowania jest w pełni uzasadniona. Wnioskodawczynie swój interes prawny wywodzą z faktu złożenia wniosku o sprzedaż lokalu, jednakże w ocenie Kolegium nie jest to podstawa do uznania, że najemcy lokali są stroną postępowań dotyczących ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2009 r. J. O., H. W., I. G., D. D. i E. K. zwróciły się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu podjętą dnia [...] kwietnia 2009 nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania. We wniosku zarzucały naruszenie art. 7 kpa z powodu niewyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego sprawy, naruszenie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego z 21 czerwca 2001 r. ( Dz.U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 z późn zm.), poprzez przyjęcie, że podstawą korzystania przez najemców z lokali są przepisy dotyczące najmu zamieszczone w kodeksie cywilnym. Wnosiły o uchylenie decyzji i wznowienie postępowania zgodnie z wnioskiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. O., H. W., I. G., D. D. i E. K. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ w uzasadnieniu decyzji podniósł, że wbrew twierdzeniu wnioskodawczyń, najem jest przede wszystkim regulowany przepisami kodeksu cywilnego, który określa jego pojęcie, przedmiot oraz formy umów. Przepisy te stanowią, że najem jest obok dzierżawy i użyczenia zaliczany do umów których przedmiotem jest używanie rzeczy lub praw i są to umowy zawsze odpłatne. Organ podkreślił, ze materialnoprawną podstawę orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [...] lutego 1952 r., stanowił przepis art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50 poz. 279). Organ wskazał, ze z treści tego przepisu wynika, że osobami których interesu prawnego dotyczy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej prawo do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w W. są wyłącznie byli właściciele tej nieruchomości gruntowej, jej aktualni użytkownicy wieczyści lub następcy prawni tych osób, co oznacza, ze tylko tym osobom służy legitymacja stron w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego oceny legalności orzeczenia. Organ podniósł, że ze stanu faktycznego i prawnego sprawy wynika, iż wnioskodawczyniom w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia ani też w dacie złożenia wniosku w trybie art. 127 § 3 kpa nie służyły żadne prawa do przedmiotowej nieruchomości gruntowej ani nawet do lokali mieszkalnych w budynku na niej się znajdującym. Prawo do gruntu oznacza własność lub użytkowanie wieczyste, prawo do lokalu to własność z którą powinno łączyć się prawo użytkowania wieczystego stosownej części gruntu pod budynkiem w którym znajduje się lokal mieszkalny. Organ wskazał, ze najemcom lokali w myśl art. 659 i następnych kodeksu cywilnego nie służy żaden tytuł prawny do gruntu pod budynkiem przy ul. [...], zatem nie mogą oni skutecznie żądać zapewnienia im udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym oceny zgodności z prawem orzeczenia dekretowego ani też wznowienia w tej sprawie postępowania. Organ mając powyższe na uwadze stwierdził, że wnioskodawczynie nie mając żadnego prawa do gruntu oraz przymiotu strony postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1952 r. nr [...] i decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. o stwierdzeniu w części wydania z naruszeniem prawa w/w orzeczenia zaś w pozostałej części stwierdzenia jego nieważności, a zatem nie mogą skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją Kolegium. Organ podkreślił, ze żaden przepis ustawy nie przewiduje możliwości i konieczności uczestniczenia w postępowaniu osób, które wykażą tylko swój interes faktyczny tak jak w sprawie przedmiotowej J. O., H. W., I. G., D. D. i E.K. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] oraz poprzedzającą ja decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosły J. O., H. W., I. G., D. D. i E. K. W skardze wnosiły o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Zaskarżonej decyzji zarzucały naruszenie art. 7 kpa poprzez brak pełnego wyjaśnienia stanu prawnego oraz faktycznego sprawy, naruszanie art. 28 kpa poprzez uznanie, że interes prawny może być wyprowadzony wyłącznie z materialnego prawa administracyjnego, naruszenie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego z dnia 21 czerwca 2001 r. ( Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 z późn zm.), poprzez przyjęcie, że podstawą korzystania przez najemców z lokali są przepisy dotyczące najmu zamieszczone w kodeksie cywilnym oraz naruszenie ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. ( Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603). Skarżące w uzasadnieniu skargi wskazały, ze nie zgadzają się, że zawarte przez nie umowy najmu lokali regulowane są przez kodeks cywilny, gdyż z ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego wynikają uprawnienia dla najemców dotyczące podwyżek czynszu oraz sposobów rozwiązania umów najmu. Skarżące podniosły, że wcześniej lokale w przedmiotowym budynku były sprzedawane z bonifikatą jaka przysługuje wieloletnim najemcom, a one nie mogły już z tej bonifikaty skorzystać. Skarżące podkreśliły, ze tracą możliwość korzystania ze stawek czynszu określonych uchwałą Rady Gminy oraz uprawnienie do nabycia zajmowanych przez nie lokali z bonifikatą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalanie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy podnieść, że skarżące w niniejszej sprawie powołały jako przesłankę wznowienia postępowania fakt niebrania w nim udziału bez własnej winy, a więc art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Oceny czy osoby składające wniosek o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z pkt 4 art. 145 § 1 k.p.a., są stronami postępowania, organ powinien dokonać na podstawie art. 28 k.p.a. Osobą, która ma legitymację procesową w rozumieniu, art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Organ może odmówić wznowienia postępowania z powodu tego, że podmiot wnoszący o to nie jest stroną, wówczas gdy jest to oczywiste. Zdaniem Sądu sytuacja taka zachodzi w sprawie niniejszej. Z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje, gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie. Jak słusznie wskazał organ osobami których interesu prawnego dotyczy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej prawo do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w W. są wyłącznie byli właściciele tej nieruchomości gruntowej, jej aktualni użytkownicy wieczyści lub następcy prawni tych osób, co oznacza, ze tylko tym osobom służy legitymacja stron w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego oceny legalności orzeczenia. Inny podmiot może w tym postępowaniu uczestniczyć, gdy wykaże, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Z uwagi na to, że wnioskodawczynie nie mają żadnego prawa do gruntu oraz przymiotu strony postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1952 r. nr [...], a więc i decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. o stwierdzeniu w części wydania z naruszeniem prawa w/w orzeczenia zaś w pozostałej części stwierdzenia jego nieważności, a zatem nie mogą skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją Kolegium. Skarżance są jedynie najemcami lokali mieszkalnych, a najem jest stosunkiem prawnym zobowiązaniowym. O tym, czy istnieje konkretny interes prawny, decydują normy prawa materialnego, na gruncie których należy rozstrzygać, czy żądanie podmiotu znajduje ochronę w konkretnej normie prawnej. Żądając wznowienia postępowania podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu zakończonym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1952 r. nr [...], i decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. winien wykazać, iż przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Osoby składające wniosek o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nie wykazały ani w postępowaniu przed organami administracji, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym, iż służy im prawnorzeczowy tytuł do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w W. lub własność zajmowanych przez nie lokali mieszkalnych. Skarżące są jedynie najemcami lokali mieszkalnych w budynku, przy ulicy [...], w W., co nie uprawnia je do żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Podnoszone przez skarżące zarzuty dotyczące ewentualnej możliwości nabycia lokalu z bonifikatą oraz korzystania ze stawek czynszu określonych uchwałą Rady Gminy odnoszą się do ich interesu faktycznego, a nie prawnego Odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa orzeczona przez organy obu instancji była zgodna z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.