I SA/Wa 1150/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 545/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 20.000 (dwadzieścia tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz M. W. sumę pieniężną w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę, opatrzoną datą 19 czerwca 2017 r., na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 545/13 złożył M. W. , reprezentowany przez adwokat M. K.. Wskazanym powyżej orzeczeniem, w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W złożonej skardze skarżący wniósł o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. , zgodnie z art. 154 § 6 ppsa., w maksymalnej wysokości oraz o przyznanie skarżącemu na podstawie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sumy pieniężnej, przewidzianej w § 6 powołanego art., także w maksymalnej wysokości. Strona uzasadniła, że wniosek nie został rozpoznany, pomimo zobowiązania organu do rozstrzygnięcia sprawy w terminie dwóch miesięcy. Następnie Sąd wymierzył Prezydentowi W. grzywny wyrokiem z: 15 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2867/14 - 500 zł, 12 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1511/15 - 6.000 zł i wyrokiem sygn. akt I SA/Wa 939/16 – 8.000 zł oraz zasądził wówczas na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Mimo wezwań dotyczących wykonania wyroku oraz zwrotu akt sprawy organowi 1 marca 2017 r., do dnia wniesienia niniejszej skargi Prezydent nie podjął czynności zmierzających do dokonania wyceny przedmiotowej nieruchomości i wydania decyzji. Organ lekceważy wyroki sądów. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że pismem z dnia 9 maja 2017 r. pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Art. ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 545/13 w pkt 1, zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego orzeczenia z [...] stycznia 2014 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy, został doręczony Prezydentowi W. w dniu 9 kwietnia 2014 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 545/15 (k. 41). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 9 czerwca 2014 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, wezwań do wykonania powołanego wyroku, zobowiązującego do zakończenia sprawy, jak też wielokrotnego wymierzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny grzywien, w związku z niewykonaniem tego orzeczenia sądowego, organ nie wydał rozstrzygnięcia. Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych, po ich zwrocie przez Sąd, Prezydent w istocie wystąpił do innej jednostki organizacyjnej urzędu, celem ustalenia kto włada drogą, znajdującą się na przedmiotowym gruncie, lecz mimo upływu prawie 4 lat, nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 3.536,87 zł. W przedstawionych okolicznościach sprawy - z uwagi na tak znaczne przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy i to pomimo wielokrotnego wymierzenia grzywny - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości [...] złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 24 stycznia 2014 r. Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Nie może być bowiem akceptowana przez Sąd sytuacja, w której organ, po zwrocie akt sprawy, wraz z wyrokiem, wydanym w przedmiocie bezczynności, właściwie nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku i to przez tak długi czas. Ignoruje przez to kolejne zapadające wyroki, dotyczące niewykonania orzeczenia zapadłego ze skargi na bezczynność. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Sądowi znany jest z urzędu, zarówno fakt, że sprawy odszkodowań za grunty [...] należą, ze względu na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak w niniejszym przypadku wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż działania organu, po otrzymaniu prawomocnego wyroku, trudno uznać za nakierowane na rozpoznanie sprawy. Odnosząc się z kolei do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej, Sąd uwzględnił to żądanie w części. W ocenie Sądu przyznanie kwoty [...] zł uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżącego wyrok Sądu zapadły w styczniu 2014 r. nadal nie zostanie wykonany. Ponadto wysokość sumy pieniężnej wynika z tego, iż stanowi ona swoistego rodzaju zadośćuczynienie dla strony postępowania za niewykonanie wyroku sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. W pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 154 § 7 tej ustawy. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.