I SA/Wa 1151/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-10

Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Jolanta Dargas, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla, która nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, a jedynie częściowo zajęta pod zieleń izolacyjną, podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela, mimo twierdzeń o zajęciu części działki pod drogę publiczną?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że cel wywłaszczenia (urządzenie zieleni izolacyjnej) nie został zrealizowany, ponieważ nieruchomość pozostała niezabudowana i niezagospodarowana przez ponad 30 lat. Twierdzenia o zajęciu części działki pod drogę publiczną nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym, a stan nieruchomości potwierdza brak ingerencji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Nieruchomość została wywłaszczona w 1978 r. pod budowę osiedla, a następnie przeznaczona pod zieleń izolacyjną. Miasto W. twierdziło, że część działki zajęto pod drogę publiczną, co uniemożliwiałoby zwrot. Organy administracji uznały nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia, ponieważ nie została zagospodarowana.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Ilona Obara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] orzekającą o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. w rejonie ulic [...] i [...] , stanowiącej działkę ewid. nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 (oznaczonej dawnie jako działka nr [...]). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Po rozpatrzeniu wniosku M. G. , Starosta L. – jako organ wyznaczony do załatwienia sprawy w trybie art. 26 § 2 Kpa przez Wojewodę [...] - decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. orzekł o zwrocie przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność W. , uzasadniając rozstrzygnięcie zbędnością nieruchomości na cel wywłaszczenia. Prezydent W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona decyzją Naczelnika W. z dnia [...] maja 1978 r. znak [...] , w związku z przeznaczeniem jej pod budowę osiedla "[...]", zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że decyzja orzekająca o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości określała cel wywłaszczenia jako budowa osiedla "[...]". Z tak określonego w treści decyzji celu wywłaszczenia nieruchomości trudno jest jednoznacznie stwierdzić jakie konkretnie obiekty powinny znajdować się na wywłaszczonej nieruchomości. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Należy przy tym podnieść, że ustalenie rodzaju inwestycji jaka miała być zrealizowana na określonej części wywłaszczonego gruntu powinno być dokonane w szczególności na podstawie decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny wraz z załącznikiem graficznym w postaci tego planu. W ocenie Wojewody analiza zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego – załącznik graficzny do decyzji o lokalizacji inwestycji - wskazuje, że przedmiotowa działka znajdowała się w terenie, na którym przewidziano pas zieleni izolacyjnej. Podczas oględzin terenu przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji ustalono, że przedmiotowa działka ewidencyjna jest niezabudowana, niezagospodarowana oraz nieuporządkowana. Natomiast w części wschodniej działki znajdują się pozostałości płyt betonowych. Wobec powyższego organ uznał, że działka jest niezagospodarowana i wbrew twierdzeniom Prezydenta W. nie będąc częścią drogi publicznej stała się zbędna na cel wywłaszczenia, ponieważ została spełniona przesłanka określona w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Powyższa decyzja Wojewody stała się przedmiotem skargi Prezydenta W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, że organ naruszył art. 77 § 1 Kpa poprzez niedostateczne rozpatrzenie całości materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego z załączonego do wniosku wydruku [...] wynika, że przez część działki [...] przebiega istniejąca droga publiczna gminna – ul. [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. 2. Instytucja zwrotu nieruchomości wywłaszczonej musi być odczytywana przez pryzmat konstytucyjnej zasady dopuszczającej wywłaszczenie nieruchomości jedynie na cel publiczny i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 1 Konstytucji). W sytuacji kiedy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, poprzedni właściciel może żądać zwrotu przejętej od niego nieruchomości. Materialne przesłanki zwrotu nieruchomości wywłaszczonej określa art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) – dalej ugn. 3. W przedmiotowej sprawie, co nie jest kwestionowane - celem wywłaszczenia było urządzenie zieleni izolacyjnej na terenie przedmiotowej nieruchomości. Taki cel wywłaszczenia zakładał podjęcie po wywłaszczeniu w 1978 r. pewnych form aktywności przez podmiot publiczny na przedmiotowej nieruchomości w celu realizacji tego celu. Postępowanie wyjaśniającej wykazało, że wywłaszczona nieruchomości oznaczona obecnie jako działka nr [...] nie jest w ogóle zagospodarowana. Tym samym należy uznać, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, że spełniona została przesłanka określona w art. 137 ust. 1 ugn, ponieważ pomimo upływu ponad 30 lat od wywłaszczenia nie rozpoczęto realizacji celu wywłaszczenia. 4. Skarżący twierdzi, że część działki nr [...] została zajęta pod drogę publiczną. W takim przypadku zgodnie z treścią art. 2a ustawy o drogach publicznych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) niedopuszczalne byłoby orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, pomimo iż nieruchomość objęta żądaniem okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, lecz jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Jednak zarzuty te nie znajdują żadnego uzasadnienia w materiale dowodowym, który został przez organ oceniony w sposób prawidłowy. Organ powołując się na wizję lokalną na gruncie stwierdził, że działka w żadnej części nie została zajęta pod drogę publiczną. Pogląd ten również uzasadnia treść ewidencji gruntu, w którym działka [...] oznaczona jest jako użytek [...]. Działka ta ma taką samą powierzchnię jak w dacie wywłaszczenia, co dodatkowo potwierdza brak jakiejkolwiek ingerencji na tej działce. Ponadto należy zaznaczyć, że również przyległa działka oznaczona nr [...] oznaczona jest symbolem [...]. 5. Wobec powyższego nie wiadomo w jaki sposób Wojewoda [...] , czy też wcześniej Starosta L. naruszył art. 7 oraz 77 Kpa, skoro ustalił w sposób wyczerpujący stan nieruchomości. Zresztą analogiczne ustalenia co do stanu nieruchomości zawiera operat szacunkowy sporządzony na potrzeby przedmiotowego postępowania administracyjnego. 6. Zarzut skargi są więc całkowicie chybione i nie mogły być uwzględnione. Kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie określonym w art. 134 ppsa Sąd nie stwierdził, aby wystąpiły inne niż wskazane w skardze uchybienia obligujące do uchylenia zaskarżonej decyzji albo stwierdzenia jej nieważności. W przedstawionych okolicznościach sprawy Wojewoda [...] miał obowiązek utrzymać w mocy decyzję Starosty L. o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Dlatego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło