I SA/Wa 1151/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. S., T. S., A. S. i J. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., Nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...] maja 1992 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych z dnia 10 maja 1990 r. – (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w L., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], w obrębie Nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...], stanowiącej integralną część decyzji. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji zwrócił się adwokat J. P. – pełnomocnik J. S., J. S., A. S., T. S., wskazując, iż nieruchomość położona przy ul. [...] ul. [...] w L. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, a jedynie jego współwłasność, tym samym nie było podstaw do wydania decyzji przekazującej tę nieruchomość na własność gminie. Dnia [...] grudnia 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożył adwokat J. P. reprezentujący wskazane powyżej osoby, zarzucając organowi naruszenie art. 7 kpa, art. 10 kpa, art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej w sytuacji, gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W wyniku jego rozpatrzenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, iż nie ma podstaw do uzależniania wydania decyzji od wyniku toczącego się postępowania przed Ministrem Gospodarki w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. Wspomnianym orzeczeniem, na podstawie art. 2 ust. 7 oraz art. 6 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r. na własność Skarbu Państwa zostało przejęte przedsiębiorstwo Przemysł [...] i S-ka Spółka Akcyjna w L. ul. [...]. W protokole zdawczo-odbiorczym z dnia 20 października 1950 r. jako nieruchomość stanowiącą integralną część ww. przedsiębiorstwa, została wskazana nieruchomość przy ul. [...] w L. oznaczona Nr hip. [...], rep. [...]. Protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 20 października 1950 r. został zatwierdzony orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] maja – [...] sierpnia 1952 r., a tym samym całość nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] została przejęta wraz z przedsiębiorstwem Przemysł [...] i S-ka Spółka Akcyjna w L. ul. [...] na własność Skarbu Państwa jako integralny składnik. Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] Minister Gospodarki stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] maja – [...] sierpnia 1952 r. w zakresie [...] niepodzielnych części nieruchomości gruntowej i budynku mieszkalnego w L. ul. [...] o pow. [...] m2 zapisanej w księdze wieczystej oznaczonej Nr hip. [...], rep. Nr [...]. Decyzja Ministra Gospodarki z [...] maja 2001 r. jest ostateczna i funkcjonuje w obrocie prawnym. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, iż zgromadzona w sprawie dokumentacja wskazuje, iż wnioskodawcy mają w części [...] prawo własności do placu Nr [...] o pow. [...] m2. W postępowaniu toczącym się przed Ministrem Gospodarki wyjaśnione zostało, że z nieruchomości tej zostały działki nr [...], nr [...], nr [...]. Minister podkreślił, że zgodnie z pismem Urzędu Miasta L. z dnia 15 marca 2000 r. w wyniku późniejszych podziałów działka nr [...] weszła w skład działki nr [...], działka nr [...] odpowiada działce [...], natomiast działka nr [...] uległa podziałowi na działkę nr [...] i nr [...]. W konsekwencji organ stwierdził, iż brak jest dowodów wskazujących, iż wnioskodawcy dysponują prawem rzeczowym do działki nr [...]. Wobec powyższego uznał także, iż wnioskujący nie posiadają przymiotu strony i nie są zdolni do wszczęcia postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 5 maja 2010 r. J. S., J. S., A. S., T. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2010 r. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7 kpa, art. 28 kpa, art. 77 kpa, art. 157 § 3 kpa. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż ustalenia poczynione w przedmiotowej sprawie przez organ są błędne. Wbrew opinii Ministra twierdzą oni, że dysponują prawem rzeczowym do działki nr [...] będącej przedmiotem decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. Skarżący podkreślili, że z uzasadnienia decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2001 r. ponad wszelką wątpliwość wynika, że działka nr [...], objęta księgą wieczystą KW Nr [...], o łącznej powierzchni [...] m2 została odłączona od działki o powierzchni [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej oznaczonej nr hip. [...], rep. Nr [...]. Skarżący wskazali, że uzasadnieniu decyzji Ministra Gospodarki nie podaje się oznaczenia działki [...], mowa jest o działce [...]. Decyzja ta, jak podkreślili, wprost wskazuje księgę wieczystą, do której działka ta została odłączona (jest to działka wieczysta KW Nr [...]). Skarżący ponadto zarzucili organowi, że nie ustalił czy działka nr [...] odpowiada w istocie działce "[...]", która wprost wymieniona jest w ww. decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2001 r. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa). Sąd uwzględnia skargę uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145§1 ppsa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. | Istotą rozpoznawanej sprawy było ustalenie, czy J. S., J. S., A. S. i T. S. posiadają przymiot strony w rozumieniu | |art. 157 § 2 kpa w zw. z art. 28 kpa i 156 § 1 kpa, gdyż posiadanie tego przymiotu uprawniało do skutecznego złożenia do Ministra Spraw | |Wewnętrznych i Administracji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. stwierdzającej nabycia z mocy| |prawa przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej numerem działki [...], uregulowanej w księdze | |wieczystej KW [...] . | |Stroną – jak określa art. 28 kpa – jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze | |względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa | |materialnego. Uczestniczenie takiej osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że ma | |materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero daje jej legitymację strony. Przystępując do rozpatrzenia wniosku o | |stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji administracyjnej, organ nadzoru we wstępnej fazie postępowania ma obowiązek ustalenia, czy żądanie | |zgłoszone w tym przedmiocie pochodzi od strony postępowania. Jeśli tak jest i nie zachodzą przeszkody o charakterze przedmiotowym do | |przeprowadzenia postępowania nadzorczego, organ wszczyna postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie to prowadzone | |jest z udziałem stron weryfikowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji, bądź ich następców prawnych, a także innych podmiotów, jeżeli wykażą, że| |są stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. | |Tak więc stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oprócz osób, które uczestniczyły w | |pierwotnym postępowaniu w charakterze stron, mogą być i inne osoby, które żądając stwierdzenia nieważności decyzji wykażą swój interes prawny | |lub obowiązek – czyli także ten, kto wykaże swój tytuł prawny do objętej postępowaniem nieruchomości. W niniejszej sprawie Sąd w całości | |podzielił pogląd Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odnośnie faktu, że J. S., J. S., A. S. i T. S. nie mają przymiotu stron. w | |postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. – bowiem nie przedstawili żadnego tytułu | |prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości, w żaden sposób nie wykazali że nieruchomość ta w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła ich własność | |lub współwłasności – a w związku z tym nie podlegała komunalizacji. | |Podstawę prawną decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające | |ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 i Dz. U. Nr 43, poz. 253). Skarżący nie byli | |stronami postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją Wojewody [...]. Pozostaje zatem do rozważenia kwestia czy skarżący obecnie | |posiadają interes prawny lub obowiązek, którego mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W tym | |zakresie skarżący wywodzą swój interes prawny z faktu, że decyzją z dnia [...] maja 2001 roku Minister Gospodarki stwierdził nieważność | |orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] maja - [...] sierpnia 1952 roku w zakresie niepodzielnych części nieruchomości gruntowej i | |budynku mieszkalnego w L. ul. [...] o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej oznaczonej nr hip. [...] rep. Nr [...]. Z akt sprawy | |wynika , że na dzień wydania orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 roku o nacjonalizacji Przedsiębiorstwa Przemysłu | |[...] i s-ka S.A. w L. ul. [...]. Na dzień przejęcia przez państwo ww. spółki jej współwłaścicielami byli m.in. J. S., J. S., T. S., A. S. | |(każde z nich po [...] części). Z opinii biegłego z zakresu geodezji znajdującej się w aktach sprawy oraz z uzasadnienia decyzji Ministra | |Gospodarki z dnia [...] maja | |2001 roku wynika, że działka o pow. [...] m2 zapisana w księdze wieczystej nr hip. [...] odpowiada działkom [...] o pow. [...] m2 ( która | |następnie weszła wspólnie z działkami nr [...] i [...] w skład działki [...] o pow. [...] m2), [...], której aktualnie odpowiada działka | |nr [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2( która następnie ulegała podziałowi na działki nr [...] i [...]). Z żadnego dokumentu nie | |wynika ( w tym również z uzasadnienia decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2001 roku ) , że przedmiotowa działka o pow. [...] m2 | |odpowiada w jakiejś części działce nr [...] będącej przedmiotem komunalizacji decyzją z dnia [...] maja 1992 roku. Mając na uwadze powyższe | |okoliczności, w ocenie sądu, organ administracji prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, iż są osobami | |uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 roku. To skarżący mają | |obowiązek wykazać, iż są uprawnieni do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, nie istnieją zaś podstawy do | |obciążania organu administracji obowiązkiem wykazywania, że skarżącym to uprawnienie przysługuje. | |Oznacza to, że Minister prawidłowo ocenił, że po stronie skarżącej brak jest interesu prawnego wywiedzionego z konkretnej normy prawa, która | |dawałaby podstawę do uznania skarżących za strony w rozumieniu art. 28 kpa. Prawidłowo zatem organ II instancji uznał, że skarżący nie mogli w | |tej sytuacji skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1992 r. Należy ponadto | |zaznaczyć, że brak interesu prawnego osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje niedopuszczalność rozpoznania i | |rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie, przy czym w sytuacji, gdy już z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności | |decyzji wynika , że podmiot wnoszący żądanie nie ma interesu prawnego, winna nastąpić odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia | |nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa. | |Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. | |U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. | | |