I SA/Wa 1152/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-22

Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Marta Kołtun – Kulik, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy powinny być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego, a także czy ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami ma wpływ na ustalenie składu rodziny na potrzeby pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy, podobnie jak inne przychody, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, stanowią dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, chyba że ustawodawca przewidział wyjątek. Ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami nie wpływa na ustalenie składu rodziny, jeśli nadal wspólnie zamieszkują i gospodarują.
Stan faktyczny
Skarżąca E. R. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu, wskazując na zaciągniętą przez męża pożyczkę oraz twierdząc, że zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy nie powinny być wliczane do dochodu. Podniosła również, że małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun – Kulik WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku stałego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. R., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku stałego. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca w dniu 30 stycznia 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] odmówił przyznania E. R. prawa do zasiłku stałego. Organy ustaliły, że E. R. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem W. S. Legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu [...] stycznia 2015 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], które jest ważne do 31 stycznia 2017 r. (rodzinny wywiad środowiskowy z dnia 18 marca 2015 r.). Źródłem dochodu skarżącej i jej męża jest: emerytura męża w kwocie [...] zł miesięcznie, dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny przyznany dla E. R. w wysokości [...] zł. Dwuosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu o łącznej kwocie [...] zł. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], odmówił przyznania E. R. prawa do zasiłku stałego, uznając że dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi [...] zł, co przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163). W odwołaniu skarżąca zakwestionowała rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa do zasiłku stałego uzasadniając to trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Stwierdziła, że organ I instancji, przy ustalaniu dochodu, nie wziął pod uwagę zaciągniętej przez męża pożyczki, a zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy nie powinny być wliczane do ustalanego dochodu. Poinformowała również, że w dniu [...] lutego 2015 r. małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania E. R. prawa do zasiłku stałego. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji, ustalając dochód rodziny, prawidłowo uwzględnił przychody gospodarstwa domowego skarżącej uzyskane w grudniu 2014 r. (w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku). Łączny dochód na jedną osobę w rodzinie wyniósł [...] zł, co stanowi [...] zł na osobę w rodzinie i przekracza kryterium określone w ustawie. Odnosząc się do kwestii zaciągniętej przez męża skarżącej pożyczki, organ odwoławczy wskazał, że kwoty uzyskane z tytułu pożyczek kreują dochód, nie zmniejszając go. Jednocześnie zaznaczył, że ustawodawca nie przewidział dodatku mieszkaniowego w katalogu pomniejszeń sumy przychodów ani w katalogu przychodów nie wliczanych do dochodów (art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami nie ma znaczenia w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej, bowiem w rozumieniu ustawy małżonkowie są nadal rodziną. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła E. R. wskazując na złą sytuację życiową i materialną, w której się znalazła. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwarzył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa. Zgodnie z art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl art. 6 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej dochodem na osobę w rodzinie jest dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Dochód rodziny stanowi zaś suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie (art. 6 pkt 4). W rozumieniu ustawy o pomocy społecznej (art. 6 pkt 14) rodzinę tworzą osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Ustalenia organów administracyjnych co do pozostawania wnioskodawczyni w rodzinie i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z mężem pozostają zatem prawidłowe. Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uznaje się sumę miesięcznych przychodów, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Sumę dochodu pomniejsza się jedynie o składniki wymienione w punktach 1 - 3 tego przepisu. Sumę miesięcznych przychodów pomniejsza się zatem o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne, a także kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się także świadczeń wymienionych w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, które co do zasady mają charakter jednorazowy i w sposób znaczący nie wpływają na sytuację materialną osoby ubiegającej się o pomoc społeczną. Ustawodawca nie przewidział od tak ustalonego sposobu obliczania dochodu żadnych wyjątków, poza wymienionymi w art. 8 ustawy. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że co do zasady, każdy przychód stanowi dochód w rozumieniu ww. ustawy z wyjątkiem wymienionych wyżej przychodów. Ustawodawca nie wprowadził więc możliwości odliczenia od dochodu długów powstałych na skutek zaciąganych pożyczek, zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku mieszkaniowego. Zatem sposób obliczania dochodu, jakim dysponowała skarżąca w miesiącu poprzedzającym złożenie w przedmiotowej sprawie wniosku o zasiłek stały, należy uznać za prawidłowy. Z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem W. S. Źródłem dochodu skarżącej i jej męża, jest emerytura męża, która jest mu wypłacana w kwocie [...] zł miesięcznie, dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny E. R. w wysokości [...] zł. Dwuosobowa rodzina utrzymuje się zatem z dochodu o łącznej kwocie [...] zł. Kryterium dochodowe, o którym mowa w powołanym art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy, zostało określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy i dla osoby, prowadzącej gospodarstwo domowe wspólnie z innymi osobami w rodzinie, zostało ustalone w wysokości [...] zł. Odmowa przyznania zasiłku stałego zaskarżoną decyzją nastąpiła z powodu przekroczenia przez skarżącą kryterium dochodowego, które dla niej jako osoby prowadzącej gospodarstwo domowe wspólnie z mężem wynosi [...] zł. Decyzja o przyznaniu zasiłku stałego nie jest decyzją uznaniową i to zarówno co do faktu jego przyznania, jak i co do wysokości. O jego przyznaniu decydują wyłącznie przesłanki wymienione w art. 37 ustawy, a treść tego przepisu nie daje organom możliwości odmiennej interpretacji, niż wynika to z jego dosłownego brzmienia. Wobec tego wystarczającym do odmowy przyznania skarżącej zasiłku stałego był już sam fakt przekroczenia przez nią kryterium dochodowego. Zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, przy ustalaniu dochodu bez znaczenia pozostaje ustanowienie rozdzielności majątkowej małżonków, ponieważ nie zmienia ona składu osobowego rodziny. Ustawodawca jednoznacznie wskazał w art. 6 pkt 14 ustawy, że rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W przedmiotowej sprawie, nie budzi żadnych wątpliwości fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez skarżącą wspólnie z mężem, mimo ustanowienia rozdzielności majątkowej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło