I SA/Wa 1153/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-10
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Transportu i Budownictwa prawidłowo uchylił decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji wywłaszczeniowej, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Minister Transportu i Budownictwa nieprawidłowo uchylił decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji wywłaszczeniowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wskazane przez Ministra uchybienia Wojewody, dotyczące ustalenia liczby współwłaścicieli oraz oceny przesłanki nieodwracalności skutków prawnych, mogły zostać wyjaśnione w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. G. i E. K. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. uchylającą decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1980 r. Skarżące podnosiły, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana wobec osób zmarłych i bez przeprowadzenia prawidłowej rozprawy. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, Wojewoda stwierdził nieważność decyzji wywłaszczeniowej, jednak Minister uchylił tę decyzję, wskazując na niewyjaśnienie przez Wojewodę kwestii liczby współwłaścicieli oraz przesłanki nieodwracalności skutków prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Transportu i Budownictwa oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi D. G. i E. K. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia [...] kwietnia 1980 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w C. oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] m.kw.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, co następuje :
Naczelnik Miasta i Gminy w C. decyzją z dnia [...] kwietnia 1980 r., nr [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w C. oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] m.kw., zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] na realizację dworca WPK w C. oraz ustalił odszkodowanie w kwocie [...] zł. Decyzja ta stała się ostateczna a odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia zostało w części wypłacone, a w części złożone do depozytu sądowego.
Wnioskiem z dnia 24 maja 1994 r. D. G., E. K. i Z. B. wystąpiły do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej powołując jako podstawę prawną wniosku art.156 §1 pkt 4 kpa. We wniosku podkreślono, że całe postępowanie wywłaszczeniowe, jak i decyzje skierowane były do osób, które w tym czasie nie żyły, mimo iż organ wywłaszczający wiedział o istnieniu ich spadkobierców. Ponadto wnioskujący podnosili, iż nie otrzymali decyzji wywłaszczeniowej i w związku z tym nie mogli tej decyzji zaskarżyć. Pismem z dnia 10 października 1994 r. do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej przyłączyła się M. L..
W trakcie postępowania zmarły Z. B. i M. L.. Spadek po Z. B., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] kwietnia 2000 r., nabyły D. G. i E. K., natomiast spadek po M. L., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] listopada 1994 r., nabyli A. G. i W. L.
W przedmiotowej sprawie kilkakrotnie zapadały decyzje podejmowane przez Wojewodę [...] a następnie Wojewodę [...] odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej (decyzje: Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r., Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r., z dnia [...] sierpnia 2001 r., z dnia [...] lipca 2002 r. i z dnia [...] października 2003 r.) oraz decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1997 r. uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. a także decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2001 r., [...] grudnia 2001 r., [...] czerwca 2003 r. uchylające decyzje wyżej wymienione Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...] ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r.
Wyrokiem z dnia 6 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi D. G. i E. K., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że twierdzenie organów orzekających w sprawie, że Naczelnik Miasta i Gminy w C. posłużył się w decyzji z dnia [...] kwietnia 1980 r. jedynie danymi dotyczącymi ostatnich współwłaścicieli nieruchomości ujawnionych w księdze wieczystej, gdyż nowi właściciele nie zostali ujawnieni, nie kierując jej do osób zmarłych, nie znajduje odzwierciedlenia w treści decyzji. Organ wskazując te osoby jako współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości oraz jako osoby uprawnione do odszkodowania z tytułu wywłaszczenia, orzekł o prawach osób zmarłych i uczynił je tym samym adresatami decyzji z dnia [...] kwietnia 1980 r. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby zmarłej należy uznać za rażąco naruszające prawo, w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd wskazał również, że przepis art.22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wprowadzał wymóg ustalenia odszkodowania na podstawie wyników rozprawy, po wysłuchaniu opinii biegłych, powołanych przez właściwy organ. Ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru nie wynika, wbrew twierdzeniu organów orzekających w sprawie, że rozprawa administracyjna została przeprowadzona po zawiadomieniu spadkobierców nieżyjących współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości oraz, że brał w niej udział biegły, który sporządził opinię szacunkową tej nieruchomości. Zwrotne potwierdzenia odbioru nie dotyczą zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i o rozprawie wywłaszczeniowej, gdyż są opatrzone inną datą i innym numerem, niż data i numer tego zawiadomienia.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia [...] kwietnia 1980 r., nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości i o odszkodowaniu.
W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że kwestionowana decyzja wywłaszczeniowa został skierowana do osób zmarłych tj. do M. B. i A. B.. Skierowanie decyzji do osób zmarłych stanowi rażące naruszenie przez organ przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz przepisu art. 28 kpa i daje podstawę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wojewoda uznał również, że rażąco został naruszony art. 22 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, który przewidywał, iż odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustala się na podstawie wyników rozprawy administracyjnej, po wysłuchaniu na niej opinii biegłych. Mając na uwadze pozbawienie spadkobierców M. B. i A. B. możliwości uczestnictwa w całym postępowaniu, nie można przyjąć, iż w omawianym postępowaniu została prawidłowo przeprowadzona rozprawa administracyjna. Według Wojewody rażącemu naruszeniu uległ również art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, który nakazywał w sposób jednoznaczny określenie osób uprawnionych do odszkodowania poprzez podanie ich imienia, nazwiska i adresu oraz przepis art. 24 tej ustawy nakazujący wskazanie, jako osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania, właściciela nieruchomości. W kwestionowanej decyzji wskazano, iż osobami uprawnionymi do odszkodowania są nieżyjący w chwili jej wydania M. B. i A. B..
Ponadto Wojewoda stwierdził, że nie zachodzą negatywne przesłanki do stwierdzenia nieważności badanej decyzji, o których stanowi art. 156 §2 kpa.
Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Związku [...] "[...]" w C., aktualnego właściciela przedmiotowej nieruchomości, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.
Przyczynami uchylenia zaskarżonej decyzji, było według organu, niewyjaśnienie przez Wojewodę [...] w prowadzonym postępowaniu dlaczego w zaskarżonej decyzji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność M. L. w [...] części, spadkobierców A. B. w [...] części i M. B. w [...] części, podczas gdy w decyzji wywłaszczeniowej oraz w wyciągu z księgi wieczystej figurują, jako współwłaściciele M. z B. L. w [...] części, A. z B. B. w [...] części oraz S. B. s. M. w [...] części i M. B. z. M. w [...] części. Z decyzji wywłaszczeniowej wynika również, że przedmiotowa nieruchomość była własnością czterech a nie trzech współwłaścicieli, jak wskazuje Wojewoda. Okoliczność pominięcia jednego ze współwłaścicieli powinna być uzasadniona, tym bardziej, że organ odwoławczy nie ma możliwości na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzenia, czy to pominięcie jest prawidłowe. Ponadto w ocenie organu odwoławczego Wojewoda nie przedstawił okoliczności, na podstawie których przyjął, że nie zachodzi przesłanka negatywna z art. 156 § 2 kpa. W konsekwencji Minister Transportu i Budownictwa uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 §1 kpa, co spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. G. i E. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W skardze podniesiono, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Po dwunastu latach postępowania, wydaniu przez organ wojewódzki oraz przez organ odwoławczy sześciu decyzji w sprawie oraz wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 1988 r. i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2005 r. stawiane zarzutu nieustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności jest chybione. Podnoszona przez organ odwoławczy kwestia dotycząca osoby S. B. była wielokrotnie wyjaśniana w korespondencji ze stronami postępowania i wyjaśniona dokumentami przez nie złożonymi a mianowicie prawomocnym postanowieniem Sądu w C. z dnia [...] września 1977 r. oraz zawiadomieniem Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] kwietnia 1988 r. o wpisaniu do księgi wieczystej danych na podstawie powyższego postanowienia spadkowego. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w ocenie skarżących, jednoznacznie wynika, że S. B. s. M. i M. B. to jedna i ta sama osoba. Skarżące podkreśliły, że organ odwoławczy "sam nie zadał sobie trudu przeczytania akt sprawy".
Ponadto wskazano, że organ Wojewódzki prawidłowo ustalił, że nie zachodzą przesłanki z art. 156 §2 kpa. Podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność, iż można mówić o nieodwracalności skutków prawnych wywołanych wadliwą decyzją, jeżeli w wyniku wydania wadliwej decyzji nastąpiło zawarcie odpłatnej umowy notarialnej i przeniesienie własności, nie ma - w ocenie skarżących- zastosowania w niniejszej sprawie. Wojewoda [...], działając na wniosek Przewodniczącego ZZK "[...]" w J., decyzją z dnia [...] maja 1992 r. przekazał nieodpłatnie ZZK "[...]" w J. oraz Gminie B. składniki mienia państwowego należącego wcześniej do Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej w J. (w tym działkę nr [...]), w częściach ustalonych porozumieniem między stronami: [...] części na rzecz "ZZK [...]" w J. i [...] części na rzecz Gminy B.. Z kolei Gmina B. na podstawie umowy przeniesienia własności z dnia [...] czerwca 1997 r. sporządzonej w formie notarialnej przekazała nieodpłatnie na rzecz " ZZK [...]" w J. swój udział [...] części. Zatem w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej w formie odpłatnej umowy notarialnej. Ponadto skarżące dodatkowo podniosły, że na wywłaszczonej działce numer [...] wykonano jedynie w 1980 r. nawierzchnię bitumiczną placu manewrowego i od tej pory żadne inwestycje nie były na tej działce przeprowadzone.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna a podniesione w niej zarzuty należy uznać za trafne.
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 maja 2005 r. uchylił decyzje organów administracji publicznej w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej wydanej w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 1097 r., Nr 10 poz. 64 ze zm.). W tym miejscu należy podkreślić, że stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uzasadnienia wyroku Sądu wynika, że w sposób jednoznaczny zostało rozstrzygnięte, że skoro adresaci decyzji wywłaszczeniowej M. B. i A. B. nie żyli w dacie jej podejmowania i w toku prowadzonego postępowania wywłaszczeniowego a organ orzekł o prawach osób zmarłych i uczynił ich adresatami decyzji, to rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła należy uznać za rażące naruszenie prawa tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Na poparcie tego stanowiska Sąd przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2002 r., I SA 428/01, publ. OSP 2004, nr 3, poz. 33). Sąd zajął także stanowisko, co do podnoszonej przez organy orzekające w sprawie okoliczności, że rozprawa administracyjna, o której mowa w art.. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przeprowadzona została po zawiadomieniu spadkobierców nieżyjących właścicieli. W tej kwestii Sąd nie podzielił stanowiska organów nadzoru i stwierdził, że zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach sprawy nie dotyczą zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz o rozprawie, są bowiem opatrzone inną datą i innym numerem, niż data i numer tego zawiadomienia. Zatem z uzasadnienia Sądu wynika jednoznacznie, że zachodziły przesłanki z art. 156 §1 pkt 2 kpa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ wojewódzki orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa, natomiast organ odwoławczy uchylił tę decyzję z dwóch przyczyn. Pierwsza z nich to niewyjaśnienie przez Wojewodę [...] dlaczego przyjął, iż decyzja wywłaszczeniowa dotyczy trzech a nie czterech osób, czyli M. L., A. B., M. B. i S. B.. Druga przyczyna to nie wskazanie okoliczności, na podstawie których organ uznał, że nie zachodzą negatywne przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej określone w art. 156 §2 kpa.
W tym miejscu należy stwierdzić, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji, za wyjątkiem przypadku określonego w art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Organ drugiej instancji nie może ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę. Oznacza to, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać żądania strony i odnieść się do nich w uzasadnieniu decyzji.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji jako jej podstawę prawną wskazał jedynie przepis art. 138 § 2 kpa. Treść uzasadnienia organu drugiej instancji sprowadza się jedynie do opisu stanu faktycznego z uwzględnieniem orzeczeń, które dotychczas zapadły w sprawie. Istotą postępowania odwoławczego jest powtórna ocena zebranego materiału dowodowego a przepis art. 138 kpa przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne. Stosownie do art.138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. A zatem organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego w więc, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego bądź gdy postępowanie zostało przeprowadzone, lecz w rażący sposób naruszono przepisy procesowe. Decyzja kasacyjna może być podjęta przez organ odwoławczy tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 138 §2 kpa. Żadne inne wady postępowania nie dają organowi odwoławczemu podstawy do wydania decyzji kasacyjnej powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował Naczelny Sąd Administracyjny (wyroki: z dnia 6 września 2001 r., II SA/ Gd/2335/99, publ. Lex 76091; z dnia 25 listopada 2003 r., IV SA 1496/02, Monitor Prawniczy 2004/2/60; z dnia 28 września 2001 r., V SA 239/01, publ. Lex 50105; z dnia 13 lutego 2002 r., V SA 1680/01, Lex 109328).
Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Wskazane przez organ odwoławczy uchybienie Wojewody [...] mające polegać na niewyjaśnieniu dlaczego w decyzji wywłaszczeniowej i wypisie z księgi wieczystej z dnia [...] listopada 1979 r. wskazane są cztery osoby tj. A. B., M. L., S. B. i M. B., zaś w komparycji decyzji organu wojewódzkiego wymienia się trzy osoby tj. M. L., A. B. i M. B. zostało w sprawie wielokrotnie wyjaśniane poprzez oświadczenia wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, jak również w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty urzędowe. W aktach sprawy znajdują się dotyczące tej okoliczności dwa dokumenty : 1/ dekret z przyznania przez Sąd Grodzki spadku po M. B. synu M. z C. zmarłym [...] marca 1932 r. przyznający w dniu [...] sierpnia 1932 r. spadek po nim wdowie A. B. oraz dzieciom M. z B. L. i małoletnim synom E. i S. B. po [...] części , przy czym zaznaczono, że przedmiotem spadku jest "połowa realności [...] gm. C., 2/ dekret przyznania przez Sąd Grodzki spadku po E. B. synu M., który zmarł [...] sierpnia 1938 r., przyznający spadek po nim A. z B. B. w [...] części oraz rodzeństwu spadkodawcy M. z B. L. i M. dwojga imion B. po [...] części.
Z powyższych dokumentów w sposób oczywisty wynika, że pierwotny właściciel M. B. syn M. miał dwóch synów : E. i M. oraz, że S. B. i M. B. to jedna i ta sama osoba. Dwa powyższe dekrety przyznania spadku stały się podstawą ujawnienia spadkobierców w księdze wieczystej [...], z której treści wynika w sposób bezsporny (k.211 akt adm.), że wpisy udziałów zostały dokonane w oparciu o dekrety przyznania spadku z dnia [...] sierpnia 1932 r. (co wpisano do działu drugiego księgi wieczystej w dniu [...] października 1932 r.) oraz dekretu przyznania spadku z dnia [...] marca 1939 r. (co wpisano do księgi wieczystej [...] czerwca 1939 r.). Okoliczność ta mogła zatem zostać ustalona przez organ odwoławczy w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Należy też podkreślić, że została ona już wcześniej wyjaśniona zarówno przez organ pierwszej instancji, jak też przez organ odwoławczy, a także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 maja 2005 r. stwierdził, że wpisanymi w księdze wieczystej, jako współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, którzy nie żyli w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej i w trakcie postępowania wywłaszczeniowego byli A. B. i M. B..
Drugą okolicznością, wymagającą w ocenie organu wydającego zaskarżoną decyzję, było nie wskazanie przez organ pierwszej instancji na jakiej podstawie przyjął, iż nie zachodzi w przedmiotowej sprawie negatywna przesłanka z art. 156 §2 kpa, czyli nieodwracalne skutki prawne. Organ odwoławczy uznał, że okoliczność ta stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia orzeczenia pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. Ocena, czy zachodzą lub nie nieodwracalne skutki prawne jest oceną prawną, którą można dokonać w oparciu o zebrany materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Nie było zatem konieczności uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, albowiem nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia w tej kwestii postępowania dowodowego. Ponadto należy wskazać, że jak wynika z korespondencji znajdującej się w aktach sprawy Wojewoda wykorzystał wszelkie dostępne mu możliwości zebrania dokumentów dotyczących postępowania wywłaszczeniowego a ponadto w aktach sprawy znajdują się też dokumenty dotyczące przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości na obecnego właściciela (k.369-371), decyzja komunalizacyjna z zał.(k.366-367), wykaz zmian gruntowych, mapa nieruchomości a także odpisy z księgi wieczystej. Ocena, czy zachodzą w niniejszej sprawie nieodwracalne skutki prawne mogła zatem być dokonana przez organ odwoławczy. Nawet przy przyjęciu, że uprawnienia organu nadzoru są węższe niż organu odwoławczego należy stwierdzić, że w ocenie Sądu nie zachodziły podstawy do zastosowania przez organ art. 138 §2 kpa.
Na marginesie należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie w trakcie postępowania, które toczy się od 1994 r., sześciokrotnie organ wojewódzki wydawał decyzję, po czym sześciokrotnie decyzję wydawał organ odwoławczy. Dodatkowo z tej przyczyny należało niezwykle wnikliwie rozpoznać sprawę, bowiem zgodnie z art.12 kpa organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się najprostszymi środkami służącymi do jej załatwienia. Sposób prowadzenia przedmiotowej sprawy przez organy administracji publicznej całkowicie zaprzecza tej zasadzie.
Mając na uwadze wszystkie powyżej omówione okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 8, 12, 76 § 1, 77 § 1, 80 i 138 § 2 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a rodzaj i charakter naruszeń skutkują jej uchyleniem z mocy art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie z punktu 2 wyroku uzasadnione jest treścią art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło