I SA/Wa 1154/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-14
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Emilia Lewandowska, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata adiacencka z tytułu podziału nieruchomości może zostać ustalona, gdy właściciel znajduje się w upadłości likwidacyjnej, a wniosek o podział był konieczny z uwagi na przeznaczenie części nieruchomości pod drogę publiczną?Ratio decidendi
Opłata adiacencka z tytułu podziału nieruchomości może zostać ustalona, nawet jeśli właściciel znajduje się w upadłości likwidacyjnej, a wniosek o podział był podyktowany koniecznością przeznaczenia części nieruchomości pod drogę publiczną. Kluczowe jest spełnienie przesłanek określonych w art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami, takich jak ostateczność decyzji zatwierdzającej podział, obowiązywanie uchwały rady gminy ustalającej stawkę procentową opłaty oraz wzrost wartości nieruchomości. Okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej właściciela czy przyczyn wniosku o podział nie stanowią podstawy do odstąpienia od ustalenia opłaty, chyba że brak jest wzrostu wartości nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Syndyka masy upadłości G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po jej podziale. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na upadłość likwidacyjną właściciela oraz konieczność podziału nieruchomości z uwagi na przeznaczenie części pod drogę publiczną. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości G. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. (w decyzji błędnie wskazano 2017 r.) nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] ustalającą opłatę adiacencką w wysokości 33.793,80 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w P. przy ul. Z., opisanej w KW [...], wskutek podziału działki nr [...] w obrębie [...], zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. ustalił w/w opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości opisanej nieruchomości wykazując, że podział nieruchomości, dokonany na wniosek Syndyka masy upadłości G.M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "T." w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w P., zatwierdzony ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2017 r., spowodował wzrost jej wartości, zaś procentowa stawka wzrostu wartości nieruchomości została ustalona zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w P. nr.
Syndyk masy upadłości G.M. złożył odwołanie od powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę przytoczyło przepis art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) określający zasady ustalania opłaty adiacenckiej i podkreśliło, że w sprawie bezsporne jest, że decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2017 r. o podziale nieruchomości, stała się ostateczna z dniem 19 czerwca 2017 r. Decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r. wydana więc została z zachowaniem ustawowego terminu. W uchwale Rady Miejskiej w P. z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału wysokość stawki procentowej została zaś określona na 30% wzrostu wartości nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało ponadto treść art. 154 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wskazało, że sporządzony w niniejszej sprawie w dniu [...] sierpnia 2017 r. operat szacunkowy, w którym rzeczoznawca majątkowy w celu ustalenia wartości przedmiotowej nieruchomości przed i po podziale, zastosował podejście porównawcze metodę porównywania parami, pozostaje w zgodzie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Organ opisał zastosowaną przez rzeczoznawcę metodę i sposób wyceny nieruchomości podkreślając, że operat sporządzony został prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami.
W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Syndyk masy upadłości G.M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "T." w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w P.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez pominięcie istotnych okoliczności, w szczególności, że właścicielem nieruchomości jest podmiot znajdujący się w upadłości likwidacyjnej oraz że wniosek o podział nieruchomości stał się konieczny wobec faktu przeznaczenia części nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną, co powinno było doprowadzić do odstąpienia od ustalenia opłaty adiacenckiej;
b) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej wyłącznie w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M.J.;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
a) art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości z przekroczeniem zasad uznania administracyjnego, bez uprzedniego rozważenia okoliczności uzasadniających nałożenie opłaty.
W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Zgodnie z art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 98a ust. 1a tej ustawy, ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne.
Stosownie natomiast do art. 146 ust. 1a powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 ustawy).
Z powołanych przepisów wynika, że ustalenie opłaty adiacenckiej jest dopuszczalne, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: dokonano ostatecznego (prawomocnego) podziału nieruchomości na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres trwania użytkowania; w dniu, w którym orzeczenie o podziale stało się ostateczne (prawomocne), obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej; nie upłynął okres trzech lat liczonych od dnia, w którym orzeczenie o podziale stało się ostateczne (prawomocne); podział nieruchomości spowodował wzrost jej wartości rynkowej.
Sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy stanowi natomiast dowód tego, jaką wartość nieruchomość miała przed oraz po podziale i różnica tych wartości stanowi podstawę określenia opłaty adiacenckiej.
Analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] maja 2017 r. po rozpatrzeniu wniosku Syndyka masy upadłości G.M., zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. Z., oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], stanowiącej własność G.M. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2017 r. Ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło więc w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.
Nie ulega również wątpliwości, że obowiązywała wówczas uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia [...] maja 2000 r. nr [...], ustalająca stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału w wysokości 30%.
Z analizy akt wynika ponadto, że wartość nieruchomości przed i po dokonanym podziale ustalona została na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego w dniu [...] sierpnia 2017 r. przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego M.J. Zauważyć trzeba, że prawidłowość powyższego operatu nie była przez skarżącego kwestionowana zarówno w złożonej skardze, jak i na etapie postępowania przed organami administracji publicznej.
Organy rozpoznające niniejszą sprawę prawidłowo zatem uznały, że zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji ustalającej opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości. Przy czym podkreślić należy, że ustalenie opłaty w oparciu o art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami może nastąpić niezależnie od tego z jakich przyczyn właściciel nieruchomości wystąpił z wnioskiem o jej podział, czy też w jakiej sytuacji majątkowej się znajduje. Jak wskazano do ustalenia opłaty adiacenckiej wystarczy łączne spełnienie przesłanek określonych w powołanym wyżej przepisie. Innymi słowy, jeżeli na wniosek właściciela dokonano podziału nieruchomości i na skutek tego podziału wartość nieruchomości wzrosła, organ gminy – przy spełnieniu pozostałych przesłanek – uprawniony jest do ustalenia opłaty adiacenckiej. Odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty musi być zaś uzasadnione szczególnymi okolicznościami, do których zaliczyć można na przykład brak wzrostu wartości nieruchomości stwierdzony operatem szacunkowym. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu - okoliczności takie nie zaistniały. Odstąpienia od ustalenia opłaty adiacenckiej w żaden sposób nie uzasadniają podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące przyczyn wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości, związane z działaniami i zaniechaniami organów administracji, czy też okoliczności związane z prowadzonym postępowaniem upadłościowym. Tym samym - wbrew twierdzeniom skarżącego - organy rozpoznające niniejszą sprawę nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Sąd w całości podziela ponadto stanowisko organów odnośnie prawidłowości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Przedmiotowy operat sporządzony został w sposób rzetelny, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Operat ten został sporządzony i podpisany przez uprawnioną do tego osobę, nie zawiera braków czy niejasności. Rzeczoznawca należycie, logicznie i czytelnie wyjaśnił zastosowane podejście, sposób wyceny oraz podstawę prawną.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wydane decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Słusznie organy orzekające uznały, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami warunkujące możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w kpa. Organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło