I SA/Wa 1155/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-29
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Elżbieta Lenart, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zostało zrealizowane w całości przez J. Z. na mocy aktu notarialnego z dnia 23 września 1960 r. i tym samym nie przysługuje skarżącemu A. J.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do rekompensaty zostało zrealizowane w całości przez J. Z. na mocy aktu notarialnego z dnia 23 września 1960 r., który nabyła w ramach rekompensaty nieruchomość położoną w K. przy ul. [...]. Wartość tej nieruchomości, zgodnie z operatami szacunkowymi, przekroczyła 20% wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami państwa, co zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty skutkuje pomniejszeniem lub wyłączeniem świadczenia pieniężnego. W związku z tym skarżącemu A. J. nie przysługuje prawo do rekompensaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez K. J. Jego córka, J. Z., otrzymała w ramach rekompensaty nieruchomość w K., której wartość przekroczyła 20% wartości nieruchomości pozostawionej za granicą. Skarżący A. J. domagał się obliczenia wysokości odszkodowania za mienie zabużańskie. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty, uznając, że prawo to zostało w całości zrealizowane przez J. Z.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], [...], po rozpatrzeniu odwołania A. J. od decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] odmawiającej C. G. oraz A. J. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. J. nieruchomości w miejscowości T. nad S., województwo [...] - poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa podał, że zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów.
Minister Skarbu Państwa ustalił, że aktem notarialnym z dnia 7 listopada 1958 r. nr repertorium "A" [...], K. J. przekazał swojej córce J. Z. uprawnienia do zwolnienia od obowiązku uiszczenia ceny nabycia nieruchomości zastępczej, w zamian za nieruchomość pozostawioną poza granicami państwa polskiego.
Na mocy aktu notarialnego nr repertorium "A" [...] z dnia 23 września 1960 r. J. Z. otrzymała w ramach rekompensaty za mienie nieruchome pozostawione przez jej ojca poza obecnymi granicami RP, nieruchomość położoną w K. przy ul. [...], składającą się z budynku mieszkalnego i prawa użytkowania wieczystego gruntu.
W aktach sprawy znajdują się dwa operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawców majątkowych: operat z dnia 20 lutego 2002 r., w którym dokonano oszacowania wartości nieruchomości położonej w miejscowości T., województwo [...] na kwotę [...] PLN oraz operat z dnia 19 marca 2002 r., w którym obliczono wartość nieruchomości nabytej przez J. Z. w ramach częściowej realizacji prawa do rekompensaty na kwotę [...] PLN.
J. Z. zmarła w dniu 25 kwietnia 2007 r.
Organ stwierdził, że mając na uwadze art. 13 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym "zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP dokonuje się w wysokości równiej 20% wartości tych nieruchomości. Wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20% wartości pozostawionych nieruchomości" oraz w związku z art. 13 ust. 3 ww. ustawy, według którego, "w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, o których mowa w ust. 2, pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, przez osoby, o których mowa w art. 2 lub art. 3", a zatem, zdaniem organu, nabywając nieruchomość położoną w K. przy ul. [...], J. Z. zrealizowała prawo do rekompensaty w całości, gdyż zgodnie z ww. operatami szacunkowymi wartość nabytej nieruchomości przekracza 20% wartości nieruchomości położonej poza obecnymi granicami państwa polskiego.
Organ stwierdził również, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 89 kpa, w związku z czym, zdaniem organu, nie ma potrzeby przeprowadzania rozprawy administracyjnej.
Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. J., który domagał się obliczenia oraz wykazania wysokości odszkodowania za tzw. mienie zabużańskie przysługujące skarżącemu oraz jego siostrze C. G.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji; stwierdził również, że prawo za tzw. mienie zabużańskie zostało przez J. Z. zrealizowane w całości i nie przysługuje skarżącemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona i poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku A. J. i C. G. z dnia 27 lipca 2006 r. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Państwa Polskiego przez ich ojca K. J.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] września 2006 r. odmawiającą C. G. oraz A. J. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. J. nieruchomości w miejscowości T. nad S., województwo [...] - poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ojciec skarżącego A. J. i uczestniczki postępowania C. G. pozostawił w T. nad S., województwo [...], gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, wraz z domem murowanym oraz budynkami gospodarczymi, co potwierdziło orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w Poznaniu z dnia [...] września 1946 r.
W dniu 7 września 1958 r. K. J., aktem notarialnym nr rep. "A" [...], przekazał swojej córce J. Z., swoje uprawnienia do zwolnienia od obowiązku uiszczenia ceny nabycia nieruchomości zastępczej, w zamian za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami państwa, w oparciu o art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz. U. Nr 31, poz. 132), zgodnie z którym na pokrycie ceny za nieruchomości sprzedawane osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły majątek nieruchomy na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo mają otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą, zalicza się wartość pozostawionego za granicą mienia nieruchomego.
Przekazanie takie było możliwe, co potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 1965 r. sygn. akt III CR 315/65 LEX nr 5919, zgodnie z którym art. 8 ustawy z dnia 28 maja 1957 r. może być stosowany do nabywcy, który wprawdzie sam nie pozostawił mienia za granicą, ale pozostawił je jego najbliższy, który przelał swe uprawnienia na nabywcę, a każdemu z nich stosownie do przepisów § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 204) i późniejszego przysługuje pierwszeństwo nabycia tego samego domu (lokalu) od Państwa.
Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [...] października 1996 r. uznał prawo J. Z. do zaliczenia różnicy wartości mienia pozostawionego w miejscowości T., na poczet ceny nabycia na własność prawa wieczystego użytkowania działki położonej w K. przy ul. [...], nabytej w ramach rekompensaty za mienie pozostawione przez ojca J. Z.; decyzja ta została wykonana na mocy aktu notarialnego z dnia 26 listopada 1996 r.
K. J. zmarł dnia 5 czerwca 1965 r. Ponieważ aktem notarialnym z dnia 7 września 1958 r. przekazał swojej córce J. Z., swoje uprawnienia do zwolnienia od obowiązku uiszczenia ceny nabycia nieruchomości zastępczej, w zamian za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami państwa, oznacza to, że uprawnienia powyższe nie wchodzą w skład spadku po K. J.
Zgodnie z art. art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr169, poz. 1418 z późn. zm.) wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali.
Prawidłowo zatem organ stwierdził, że w związku ze skutecznym przekazaniem swoich uprawnień z tytułu rekompensaty przez właściciela nieruchomości K. J. na rzecz córki J. Z., skarżącemu A. J. oraz uczestniczce J. Z. prawo do rekompensaty nie przysługuje.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło