I SA/Wa 116/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania M.A. od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę D. prawa własności nieruchomości położonej w obrębie K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...] i [...], uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku M.A. w sprawie wznowienia postępowania komunalizacyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę D. prawa własności nieruchomości położonej w obrębie K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...] i [...]. W ocenie organu pierwszej instancji wnioskujący nie wykazał tytułu prawnorzeczowego do spornego mienia, gdyż z dokumentów przedłożonych przez niego nie wynika, aby taki tytuł uzyskał. A zatem organ uznał, że nie przysługuje mu, w rozumieniu art. 28 k.p.a., przymiot strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2004 r. Od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2006 r. odwołał się M.A. podnosząc zarzuty dotyczące - w jego ocenie - nieprawidłowego skomunalizowania przedmiotowego mienia. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, w wyniku rozpoznania odwołania, uznała, że weryfikowana decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2006 r. nie mogła być utrzymana w mocy, a postępowanie pierwszej instancji podlegało umorzeniu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że każde postępowanie wznowieniowe ma dwie odrębne fazy. W pierwszej - organ, do którego wpłynęło podanie o wznowienie, bada najpierw jakiego ostatecznie zakończonego postępowania podanie dotyczy, oraz czy jest ono w ogóle dopuszczalne, tj. czy z podaniem wystąpił podmiot mający przymiot strony danego postępowania, a nadto czy zachowany został termin do wniesienia tego podania (art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.). Jeżeli w jego ocenie, wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony takiego postępowania, to postępowanie jako bezprzedmiotowe umarza (art. 105 k.p.a.), a nie odmawia jego wznowienia, ponieważ decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się gdy z żądaniem wszczęcia wystąpiła strona (art. 147 i art. 148 § 1 k.p.a.). Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że stronami postępowania komunalizacyjnego są przede wszystkim Skarb Państwa i właściwa gmina. Inny podmiot może się domagać dopuszczenia do udziału w prawie jako strona tylko wtedy, jeśli wykaże, iż przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do komunalizowanego mienia (tak m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2002 r. I SA 284/99, oraz z dnia 1 lutego 2005 r. OSK 1040/04). Odwołujący nie wykazał, by kiedykolwiek w tym także przed dniem 27 maja 1990 r. przysługiwał mu prawnorzeczowy tytuł do spornego mienia, gdyż przedłożone przez niego dokumenty nie dotyczyły przedmiotu niniejszego sporu lecz innych i inaczej oznaczonych nieruchomości aniżeli składniki objęte decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2004 r. Oznacza to, w ocenie organu drugiej instancji, że odwołującemu się nie przysługiwał i nie przysługuje przymiot strony postępowania komunalizacyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2004 r. Jego podanie o wznowienie nie mogło być zatem rozpatrzone merytorycznie, a pierwszoinstancyjne postępowanie wszczęte tym podaniem należało umorzyć (art. 105 k.p.a.). Do ostatecznego (prawomocnego) zakończenia pierwszej fazy postępowania wznowieniowego odnoszącej się wyłącznie do rozpatrzenia jego dopuszczalności, jakiekolwiek rozważania dotyczące przyczyn wznowieniowych czy też zarzutów odwołującego dotyczących zasadności skomunalizowania spornego mienia są przedwczesne i nie mogły podlegać ocenie oraz nie mogły być rozstrzygnięte merytorycznie. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] uchylającej decyzję o odmowie wznowienia postępowania komunalizacyjnego i umarzającej postępowanie wniósł M.A.. W skardze zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. art. 7, 10 § 1 i 77 § 1 k.p.a. przez odmowę przyznania mu przymiotu strony bez uprzedniego wezwania do wykazania interesu prawnego i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Do akt sprawy wpłynęło też pismo Krajowej komisji Uwłaszczeniowej z dnia 17 stycznia 2008 r., w którym wyjaśniono, że w sprawie z wniosku M.A. o wznowienie postępowania komunalizacyjnego została wydana przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] i omyłkowo druga decyzja o podobnej treści z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] dotycząca tej samej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Kierując się powyższą regułą sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z nadesłanych sądowi akt sprawy wynika, że sprawa z wniosku M.A. o wznowienie postępowania komuanlizacyjnego została zakończona ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. Z akt sprawy o sygnaturze I SA/Wa 2059/07 wynika, że decyzja ta została zaskarżona przez M.A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. A zatem decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] dotknięta jest wadą nieważności. Jak wskazuje się w orzecznictwie dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów, chyba że w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni albo wprawdzie zmieni się struktura i nazwa organu, ale pozostanie niezmieniona właściwość rzeczowa czy nowy organ wejdzie w kompetencje drugiego, który przestał działać. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 2004, s. 732; por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994 r., II SA 1192/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 83:". Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż obie sprawy o wznowienie postępowania zakończone decyzjami Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] i [...] sierpnia 2007 r. o tym samym numerze sprawy są tożsame. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasad trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z nią przypadki zmiany, uchylenia albo stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych muszą wynikać wprost z kodeksu postępowania administracyjnego lub z przepisów szczególnych, do których kodeks ten odsyła. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.