I SA/Wa 1161/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie asesor WSA Iwona Kosińska asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. S. i H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] odmawiającą B. i H., małżonkom S. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości przy ulicy [...] w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan sprawy. Nieruchomość przy ul. [...] w W., oznaczona jako działka nr [...] jest własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...]. Teren jest zabudowany domami jednorodzinnymi członków Spółdzielni. B. i H. małżonkowie S. posiadają jeden z takich domów, pobudowanych ze środków własnych. Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Burmistrz Gminy W. nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości. Decyzja zawierała warunek, iż przeniesienie prawa użytkowania kolejnych działek może nastąpić łącznie z przeniesieniem udziału w prawie wieczystego użytkowania działek wydzielonych pod drogi wewnętrzne natomiast dla działki [...] wymagała ustanowienia służebności drogowej. W dniu 27 czerwca 2005 r. małżonkowie S. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniło, iż małżonkowie S. nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział, gdyż są jedynie posiadaczami budynku jednorodzinnego na terenie spółdzielni. Stroną w postępowaniu administracyjnym była [...], która jest inwestorem przedmiotowego osiedla oraz posiada prawo do terenu, będąc użytkownikiem wieczystym. Dodatkowo podniesiono, że decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia [...] maja 2002 r. była już przedmiotem badania w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania oraz kontroli sądowoadministracyjnej. W tym zakresie Kolegium podzieliło pogląd, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wznowienie postępowania toczącego się na podstawie art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami - wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA 1106/03, oddalającym skargę małżonków S. Małżonkowie S. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzucając naruszenie art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że interes prawny w sprawie o zatwierdzenie podziału nieruchomości posiadają jedynie właściciele albo użytkownicy wieczyści nieruchomości będącej przedmiotem podziału. Wskazali, że przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji, której stwierdzenia nieważności się domagają, był podział nieruchomości, na części której skarżący wznieśli systemem gospodarczym dom jednorodzinny. A zatem – ich zdaniem – rozstrzygniecie wywiera bezpośredni wpływ na ich sytuację prawną. Na skutek bowiem wybudowania, zgodnie z umową, domu jednorodzinnego nabyli roszczenie o przeniesienie na ich rzecz prawa własności domu jednorodzinnego wraz z prawem do działki zajętej na budowę domu. Wielkość i kształt działki wynik natomiast z zatwierdzonego przez Burmistrza Gminy W. z dnia [...] maja 2002 r. podziału nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., utrzymując w mocy decyzję własną, wyjaśniło, że krąg podmiotów mogących brać udział w postępowaniu podziałowym jako strony wyznacza art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwa w tym zakresie Kolegium wskazało, że z przyjętych rozwiązań prawnych wynika, że interes prawny w postępowaniu w sprawie o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości ma właściciel nieruchomości oraz użytkownik wieczysty. Kolegium dalej stwierdziło, że brak tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, oznacza, że odwołujący nie posiadają interesu prawnego w sprawie podziału tej nieruchomości, a co za tym idzie nie mogą być stroną w niniejszej sprawie gdyż nie przysługuje im prawo wniesienia żądania stwierdzenia nieważności decyzji w tej sprawie. Wprawdzie posiadają interes, ale jedynie faktyczny, który nie uprawnia do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli małżonkowie B. i H. S.. W skardze raz jeszcze podkreślili, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału godzi w ich interesy, gdyż jest niezgodna z prawem i w jej wyniku fundamenty ich domu od strony południowej i północnej znajdują się na sąsiednich działkach. Dodatkowo podnieśli, że w celu sfinansowania budowy domu znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości, zaciągnęli w banku kredyt hipoteczny, a stronami umowy z bankiem byli skarżący. Wskazali również na przepisy prawa spółdzielczego stanowiące, iż majątek spółdzielni jest własnością wszystkich członków, jako uzasadniające ich interes prawny w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiając materiały postępowania administracyjnego obu instancji wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2006 r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2005 r. nie naruszają prawa. Z tego też względu Sąd oddalił skargę. Rozpoznawana sprawa dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości przy ulicy [...] w W., ze względu na brak interesu prawnego po stronie wnioskujących. W kwestii posiadania przymiotu strony przez skarżącą w postępowaniu w sprawie o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, a co za tym idzie - w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, nadal aktualny pozostaje pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA 1106/03, który niniejszy skład w zupełności podziela. Pojęcie strony zostało określone w art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określanemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, przesądzają przepisy prawa materialnego. Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Możliwość ta istnieć powinna przy tym aktualnie, a nie w przyszłości wywołanej odrębnym zdarzeniem prawnym, nie wynikającym wprost z decyzji będącej przedmiotem odwołania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca identyfikuje prawo ubiegania się o ustanowienie odrębnej własności budynku jednorodzinnego z prawem do uczestnictwa w postępowaniu podziałowym nieruchomości, przy czym uczestnictwo w tym postępowaniu wiąże z prawem współdecydowania o sposobie podziału. W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądowym - o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości mógł wystąpić jej właściciel (współwłaściciel lub użytkownik wieczysty, współużytkownik wieczysty), gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również - jako strony postępowania podziałowego - mogą żądać stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej i uczestniczyć w postępowaniu nadzorczym. W żadnym razie stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są ustanowieniem prawa odrębnej własności budynku jednorodzinnego wzniesionego na tej nieruchomości. Zdarzenia przyszłe nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony. Podobnie na ma znaczenia w sprawie fakt, że budynek został wzniesiony nakładami skarżących pozyskanymi z zawartej z bankiem umowy kredytowej w celu sfinansowania budowy domu. Odnosząc się zaś do twierdzenia skarżących, że ich interes prawny wynika z uregulowań prawa spółdzielczego, należy wskazać, że zgodnie z prawem spółdzielczym to spółdzielnia reprezentuje w obrocie publicznym i cywilnoprawnym członków spółdzielni, a zarząd spółdzielni prowadzi w imieniu spółdzielni działalność gospodarczą i inwestycyjną. Członek spółdzielni nie mając formalnego umocowania spółdzielni nie może w jej imieniu i na jej rzecz wszczynać postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Inną bowiem kwestią są roszczenia wewnątrzspółdzielcze i cywilnoprawne, których można dochodzić w drodze odrębnego postępowania, a inną - prawa i obowiązki wynikające z regulacji o charakterze administracyjnoprawnym. Niewątpliwie B. i H. S., ponosząc nakłady na grunt, którego właścicielem jest Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym [...], są zainteresowani poszanowaniem ich praw materialnych. Jednakże nie posiadając przymiotu strony w postępowaniu o podział nieruchomości małżonkowie S nie mogą domagać się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Z tego też względu, zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pominęli w uzasadnieniu omówienie stawianych przez skarżących zarzutów dotyczących decyzji o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), oddalił skargę.