I SA/Wa 1161/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Daniela Kozłowska (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółki [...] S.A. Oddział w B., [...] Zakład [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy C. z dnia [...] października 1980 r. nr [...], w części orzekającej o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działka nr [...]. gm. kat. [...] – uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. i stwierdził, iż decyzja Naczelnika Miasta i Gminy C. z [...] października 1980 r. w części dotyczącej działki nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji Minister przedstawił następujący stan sprawy: Decyzją z [...] października 1980 r. Naczelnik Miasta i Gminy C. zezwolił Okręgowej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w C. na czasowe zajęcie nieruchomości położonych w C., w tym m.in. części działki nr [...], znajdującej się w użytkowaniu T. R., zam. C., [...], celem realizacji dwóch kabli [...] do [...] na os. [...] w C. K. H. pismem z dnia 3 lipca 2006 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1980 r. z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ decyzja ta została skierowana do osoby nie będącej stroną w postępowaniu o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Wnioskodawczyni podniosła, że decyzja została skierowana do T. R., podczas gdy właścicielem nieuchomości od 1976 r. była K. H. Decyzją z [...] lipca 2007 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w C. z [...] października 1980 r. w części orzekającej o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], wskazując na rażące naruszenie obowiązujących w dniu jej wydania przepisów art. 7, 10, 28, 77 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożył [...] S.A. Oddział w B. – [...] Zakład [...] podnosząc, że w postępowaniu zachodzi negatywna przesłanka wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] października 1980 r., określona w art. 156 § 2 k.p.a. z uwagi na nieodwracalne skutki prawne, jakie wywołała wydana decyzja. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury wskazał, że postępowanie nadzorcze dotyczy decyzji wydanej na podstawie przepisów art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogą za zezwoleniem naczelnika gminy, a w miastach prezydent lub naczelnik miasta (dzielnicy), zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach – zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową – ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne i nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. K. H. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1980 r. powołując się na prawo własności działki nr [...] i kwestionując skierowanie decyzji do T. R., który nie był właścicielem tej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że K. H. (z domu R.) nabyła prawo własności przedmiotowej działki na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] listopada 1976 r. (w związku z ustną umową darowizny), jednakże przysługujące jej prawo własności nie zostało ujawnione w księdze wieczystej aż do dnia 16 kwietnia 1984 r. Skierowanie decyzji z [...] października 1980 r. do T. R. ujawnionego w księdze wieczystej jako właściciel oceniane być powinno jako skierowanie jej do osoby, która nie była stroną w sprawie, co stanowi przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Stosownie do art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Mając na uwadze, że od dnia 1 grudnia 1980 r., w którym decyzja z [...] października 1980 r. stała się ostateczna i wykonalna minęło dziesięć lat, w sprawie zaistniała negatywna przesłanka do stwierdzenia jej nieważności, określona w art. 156 § 2 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. H. zarzuciła decyzji Ministra Infrastruktury naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 2 k.p.a. i wniosła o uchylenie tej decyzji albo stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miast i Gminy C. z [...] października 1980 r. Uzasadniając to stanowisko skarżąca wskazała, że wbrew stanowisku Wojewody [...] wyrażonemu w decyzji z [...] lipca 2007 r., organ drugiej instancji przyjął, ze nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji z 1980 r., ponieważ od jej wydania upłynęło 10 lat a także wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Uzasadnienie decyzji Ministra Infrastruktury jest bardzo lakoniczne, sprowadzające się do cytowania przepisów k.p.a., niezrozumiałe i pomijające istotne dla rozstrzygnięcia kwestie. Organ drugiej instancji stwierdził, iż decyzja skierowana była do osoby, która nie była stroną w sprawie, co wyczerpuje przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. a następnie, że z powodu upływu 10 lat i nieodwracalnych skutków prawnych nie stwierdza się nieważności decyzji. Organ nie odniósł się do podnoszonej przez skarżącą przesłanki nieważności jaką jest rażące naruszenie prawa. Powyższe świadczy o braku wszechstronnego rozpatrzenia przedmiotu sprawy. Uzasadnienie decyzji Ministra zmusza jej adresata do domyślania się, z jakich powodów organ uznał, że nie można stwierdzić nieważności decyzji z 1980 r. Nie sposób zgodzić się z Ministrem Infrastruktury, iż decyzja z [...] października 1980 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Spełnienie przesłanki z pkt 4 art. 156 § 1 k.p.a. nie wyklucza możliwości, iż jednocześnie zostanie spełniona inna przesłanka stwierdzenia nieważności, w tym przypadku – rażące naruszenie prawa. Organ pominął fakt, iż w księdze wieczystej jako właściciel widniał nie tylko T. R., ale także R. R., którą pominięto w ówczesnym postępowaniu administracyjnym. Skarżąca nie zgadza się także z ewentualnym przyjęciem przez organ drugiej instancji, iż decyzja z [...] października 1980 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Nieodwracalność skutków prawnych powinna być rozpatrywana nie sferze zdarzeń faktycznych, lecz w sferze zdarzeń prawnych, których organ administracji nie może wzruszyć na mocy swoich kompetencji poprzez wydanie aktu administracyjnego w ramach postępowania administracyjnego. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tak więc tylko w tym zakresie sąd Mozę dokonać oceny zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r. Sąd uznał, że mimo lakoniczności jej uzasadnienia nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Minister uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. i stwierdził, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy C. z [...] października 1980 r. w części odnoszącej się do działki nr [...] wydana została z naruszeniem prawa. Do takiego rozstrzygnięcia doszło w wyniku ustalenia, że kwestionowana przez skarżącą decyzja skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie. Decyzję skierowano do R. R. ujawnionego w księdze wieczystej jako właściciel działki nr [...], podczas gdy właścicielką tej nieruchomości była K. H., której prawo własności ujawnione zostało w kwietniu 1984 r. W ocenie Sądu Minister prawidłowo przyjął, że w sprawie zachodzi przesłanka nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. Należy dodać, że organ administracji nie jest związany wskazaną we wniosku przyczyną stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. i rozpatruje wniosek pod względem wystąpienia wszystkich naruszeń prawa wymienionych w tym przepisie. Rozstrzygnięcie sprawy, w rozumieniu art. 158 § 1 k.p.a., następuje na podstawie wyników czynności dowodowych postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności określonej decyzji. Wynikiem wyjaśnienia sprawy będzie albo ujawnienie istnienia przesłanek nieważności wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a. albo stwierdzenie, że przesłanki z tego przepisu nie występują. Ustalenie przez organ w tej sprawie, że zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności z powodu określonego w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. obligowało organ do uwzględnienia treści § 2, według którego nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skoro ustalono, że przyczyna nieważności decyzji mieści się w pkt 4 omawianego przepisu, to obowiązkiem organu było ustalenie, czy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat. W tej sprawie jest niewątpliwe, że okres taki upłynął i wobec Minister prawidłowo przyjął, że nie można stwierdzić nieważności decyzji z [...] października 1980 r. i stosownie do art. 158 § 2 ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).