I SA/Wa 1161/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. D. i A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia J. D. i A. D. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] odmawiające uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. W dniu 28 listopada 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. wpłynął tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony w dniu [...] listopada 2016r. przez Burmistrza Miasta [...] wobec małżonków A. D. i J. D., obejmujący należności wynikające z decyzji [...] dotyczącej opłaty adiacenckiej. W toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2016r., nr [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego przysługującego J. D. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanym w dniu 16 grudnia 2016r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie o zajęciu w dniu 14 grudnia 2016r. Pismem z dnia [...] grudnia 2016r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W., poinformował organ egzekucyjny, iż wysokość świadczenia przysługującego J. D. wynosi [...]zł miesięcznie, Potrącenie ze świadczenia zostało wprowadzone począwszy od należności za styczeń 2017r. Pismem złożonym osobiście w dniu 30 grudnia 2016r., J. D. i A. D. wnieśli do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016r., nr [...], podnosząc nieistnienie obowiązku, którego dotyczy wszczęta egzekucja oraz zarzut niepodania w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzenia egzekucji. W ocenie skarżących nie było przesłanek do ustalenia opłaty adiacenckiej w innej kwocie niż 0,00zł i o braku tych przesłanek Urząd wiedział. Mógł po prostu tej decyzji nie wydawać. Drugi zarzut, dotyczący niepodania w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, wynika z faktu, że rubryka nr 17 w treści tytułu jest pusta. Ponadto skarżący wnieśli o wstrzymanie egzekucji do czasu ostatecznego rozpatrzenia zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. odmówił J. D. uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] stycznia 2017r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż uchylone postanowienie zostało wydane tylko wobec J. D., pomimo iż treść złożonego środka zaskarżenia, jak i całokształt okoliczności sprawy jednoznacznie wskazuje, iż jego współautorem był także A. D. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. odmówił J. D. i A. D. uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Pismem z dnia 26 kwietnia 2017r., złożonym osobiście w dniu 28 kwietnia 2017r., J. D. i A. D. wnieśli zażalenie na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017r., nr [...], jako wydane bezpodstawnie i przedwcześnie w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zarzutów nie jest jeszcze prawomocne. Zaznaczyli również, iż domagają się rozpoznania ich zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] kwietnia 2017r., nr [...], odmawiające uwzględnienia zarzutów. W uzasadnieniu wskazano, że prawo do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest obwarowane siedmiodniowym terminem, określonym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Biorąc pod uwagę, że tytuł wykonawczy, wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia emerytalnego, został zobowiązanym doręczony w dniu 16 grudnia 2016r. co zostało stwierdzone podpisem J. D. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, termin do wniesienia zarzutów, liczony zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., upływał w dniu 23 grudnia 2016r. Pismo stanowiące zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016r., nr [...] zostało złożone osobiście w dniu 30 grudnia 2016r. Podniesiono ponadto, że Strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w trybie art. 58 k.p.a. Niemniej jednak, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. odmówił Stronie przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017r., nr [...]. W związku z powyższym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oddalające zarzuty z uwagi na złożenie ich z uchybieniem terminu. Ponadto odnosząc się do twierdzenia skarżących, iż postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów zostało wydane przedwcześnie, z uwagi iż rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu nie było jeszcze prawomocne organ odwoławczy wyjaśnił, iż brak było przeszkód do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, przed ostatecznym rozstrzygnięciem w sprawie wniosku o przywrócenie terminu. Warunkiem wydania takiego postanowienia jest jedynie wcześniejsze rozpatrzenie przez organ wniosku o przywrócenie terminu, nie ma więc w tym wypadku potrzeby oczekiwania na ewentualne wniesienie zażalenia i na jego rozpatrzenie przez organ wyższej instancji. Skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] kwietnia 2017r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. i A. D. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, iż zostało wydane bezpodstawnie i przedwcześnie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zarzutów nie jest jeszcze prawomocne. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż jeśli oczekuje się od skarżących najwyższej staranności i najdalej posuniętych wysiłków, jakich można wymagać od strony, to jest to słuszne ale tylko wtedy, gdy i druga strona dochowuje staranności na podobnym poziomie. Tej staranności zabrakło, skoro przysłano im pouczenie na tle zaciemnionym znacznie bardziej, niż przewidziano w oficjalnym wzorze. Poza wszystkim było to nielegalne. Nadto skarżący podnieśli, iż w żadnej z otrzymanych odpowiedzi na ich zażalenia nie ma wyjaśnienia dlaczego na postanowieniu widnieją dwa terminy na składanie odwołania z czego dwutygodniowy termin na pierwszej stronie, a tygodniowy na ostatniej, na zaciemnionym polu. Ponadto podniesiono, iż decyzję wystawiono na podstawie kłamstwa urzędnika Gminy [...]. Podstawą wszczęcia postępowania miał być zbyt późny termin zawarcia umowy na odbiór ścieków, na który to nie mieli oni żadnego wpływu, a urzędnikom przygotowanie gotowego formularza zajęło prawie pół roku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1370 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii skuteczności wniesionych zarzutów na prowadzone przez organ postępowanie egzekucyjne. Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że podstawą dla uznania zaskarżonego postanowienia organu za zgodne z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organ przedstawił w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Należy uznać, że został on ustalony w sposób prawidłowy. Dalej należy wskazać, że jednym z trybów, w ramach którego zobowiązany może szukać ochrony w toku postępowania egzekucyjnego są zarzuty zgłaszane na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm. dalej u.p.e.a), którymi zobowiązany zapoczątkowuje spór m.in. o dopuszczalność egzekucji, wymagalność obowiązku, czy też podaje w wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego. Podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 § 1 cyt. ustawy, tj.: 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4. błąd co do osoby zobowiązanego; 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Zarzuty mogą być wnoszone w terminie 7 dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 cyt. ustawy), którym jest dzień doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 ustawy, tak A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji, w: System Prawa Administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Tom 9. Prawo procesowe administracyjne, Warszawa 2014, s. 474). Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że zarzuty zgłoszone po upływie 7-dniowego terminu są spóźnione i nie mogą być rozpatrzone (por. wyrok NSA z 26.08.2011 r., II FSK 368/2010, wyrok WSA w Warszawie z 27.05.2010 r., III SA/Wa 2103/2009, wyrok WSA w Krakowie z 7.12.2010 r., II SA/Kr 773/2010, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt badanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanym w dniu 16 grudnia 2016 r. z akt administracyjnych wynika również, że doręczony zobowiązanym odpis tytułu wykonawczego zawierał pouczenie o przysługującym prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Z powołanego przepisu wynika zatem, że termin do zgłoszenia zarzutów w odniesieniu do tytułu wykonawczego doręczonego w dniu 16 grudnia 2016 r. upływał z dniem 23 grudnia 2016 r. Analiza akt sprawy dowodzi jednoznacznie, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały złożone w dniu 30 grudnia 2016 r., a zatem z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. W tym miejscu zauważyć również należy, że strona skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia wniosku o przywrócenia terminu do złożenia zarzutów. Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] kwietnia 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r., odmówiono skarżącym przywrócenia terminu do złożenia zarzutów. Jednak zdaniem Skarżących zaskarżone postanowienie jest bezpodstawne i przedwczesne w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zarzutów nie jest jeszcze prawomocne. Sąd stanowiska Skarżących nie podziela. Zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a., który w postępowaniu egzekucyjnym ma zastosowanie z mocy art. 18 u.p.e.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Stosownie do art. 143 k.p.a., wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. Zatem samo wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu oznaczało, że od razu – bez względu na walor ostateczności tego postanowienia, czy jego brak –odmowa przywrócenia terminu wywoływała skutek prawny w obrocie. Oznacza to, że organ właściwy w sprawie zarzutów nie musiał czekać do uostatecznienia się, a tym bardziej do uprawomocnienia się postanowienia o odmowie przywrócenia terminu – wystarczało, że ono zapadło o takiej, a nie innej treści i istniało w obrocie w dacie podejmowania postanowienia o oddaleniu zarzutów. ( vide: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3251/15 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze wyżej powołane regulacje prawne należy uznać za prawidłowe zaskarżone postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów z uchybieniem terminu. Wprawdzie ustawa nie przewiduje sposobu rozstrzygnięcia na wypadek wniesienia zarzutów z uchybieniem terminu, tak jak to uczyniono w k.p.a., czy o.p. w odniesieniu do złożonego po terminie odwołania, czy zażalenia (art. 134 k.p.a., art. 228 § 1 pkt 2 o.p.). W praktyce stosowania prawa przyjmuje się jednak zasadnie, że w takim przypadku zarzuty należy oddalić na ogólnej zasadzie przewidzianej na wypadek odmowy ich uwzględnienia (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Reasumując, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszeń prawa materialnego, jak i procesowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi.