I SA/Wa 1163/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-15

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Joanna Skiba, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, może wydać wytyczne, które w istocie pogarszają sytuację prawną strony odwołującej się, naruszając tym samym zasadę reformationis in peius?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie może formułować wytycznych, które w sposób oczywisty pogarszają sytuację prawną strony odwołującej się, jeśli nie stwierdził rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego. Takie działanie stanowi obejście zasady reformationis in peius (art. 139 k.p.a.). W przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien albo sam merytorycznie rozpoznać sprawę i wydać decyzję reformatoryjną (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jeśli błąd nie był rażący, a decyzja była korzystniejsza dla strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Organ pierwszej instancji (Starosta) ustalił wysokość odszkodowania. Organ odwoławczy (Wojewoda) uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uwzględnienia pewnych okoliczności obniżających wartość nieruchomości oraz uzupełnienia materiału dowodowego. Strona skarżąca (B. M.) wniosła skargę do WSA, zarzucając Wojewodzie naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym zasady reformationis in peius.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz B. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. M. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem tego organu z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania B. M., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu P. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] ustalającą odszkodowanie za nieruchomość położoną we wsi M. przy ul. [...], oznaczoną jako działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2 i przy ul. [...] oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Starosta P. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ustalił odszkodowanie za przedmiotowe nieruchomości położone we wsi M. przy ul. [...] i przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że po analizie opinii rzeczoznawcy majątkowego, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych przez wnioskodawczynię w trakcie prowadzonego postępowania dotyczących wartości wycenianych działek. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem B. M. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy ustalenia wyższego odszkodowania do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie stwierdził, że zaskarżona decyzja musi zostać uchylona, aczkolwiek z innych powodów niż powołane przez odwołującą się. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania oraz zbadania akt sprawy stwierdził, że ustalenie wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość budzi istotne wątpliwości. organu, ponieważ starosta ustalając odszkodowanie oparł się na operacie szacunkowym, w którym nie uwzględniono, że wyceniana nieruchomość jest [...], co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla tej nieruchomości. Zdaniem organu II instancji ta istotna dla sprawy okoliczność powinna być uwzględniona przy ustalaniu odszkodowania. Ponadto organ odwoławczy powołując się na treść § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109), uznał, że w operacie szacunkowym nie podano dla jakich gruntów i w jaki sposób określa się wartość 1 m2 gruntu. W operacie sporządzonym na zlecenie urzędu podano jedynie, że oszacowanie wartości uwzględnia przeznaczenie w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Akta sprawy, jak też operat przedłożony w postępowaniu odwoławczym również nie dają odpowiedzi w tej sprawie, gdyż w operacie sporządzonym na zlecenie odwołującej się strony rzeczoznawca stwierdza, iż działki sąsiednie są [...]. Zdaniem organ odwoławczego ta istotna kwestia, przeważającego przeznaczenia wśród gruntów przyległych, została pominięta. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji stanął na stanowisku, że wskazane uchybienia naruszają zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 kpa) w prowadzonym postępowaniu mającym na celu ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość i na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i zwrócił sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Równocześnie organ II instancji formułując zalecenia dla organu I instancji stwierdził, że w ponownie prowadzonym postępowaniu starosta winien "ustalić wpływ okoliczności prawnej obniżającej wartość nieruchomości, co spowoduje, że wypłacenie odszkodowania uwzględni obniżenie odszkodowania z tytułu [...], jak też uzupełnić materiał dowodowy sprawy o dokumenty planistyczne potwierdzające przeznaczenie terenu, brak w aktach sprawy tego rodzaju materiałów nie pozwala bowiem na rozstrzygniecie jej zgodnie z prawem...". Nadto organ odwoławczy zalecił organowi I instancji zbadanie wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. z treści którego to dokumentu wynika, że przedmiotowa nieruchomość została wydzielona decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] września 1996 r. co wykluczałoby przejęcie jej bez tytułu prawnego i ustalenie odszkodowania w trybie przepisów przywołanego art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Na decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. M. W obszernym uzasadnieniu skarżąca zarzuciła decyzji Wojewody [...] naruszenie przepisów materialnoprawnych, w szczególności: - § 36 ust. 1 w związku z ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109, ze zm.) w związku z art. 128 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - poprzez nieuzasadnione treścią tego przepisu nakazanie organowi I instancyjnemu, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy obniżył odszkodowanie z tytułu [...] nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, pomimo że przepisy rozporządzenia wykonawczego nakazują w tej konkretnej sytuacji wyłącznie wyliczenie oparte o wartość 1 m gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych, - art. 156 ust. 1 w związku z art. 157 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - poprzez całkowicie dowolną ocenę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dwóch operatów ewidencyjnych, stanowiących szczególnie sformalizowany rodzaj dowodu, oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, w szczególności: - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 138 § 2 i w związku z art. 139, a także w związku z art. art. 7, 8 i 9 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji noszącej charakter kasacyjny, wytycznych dla organu I instancji wyraźnie nakazujących wydanie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rozstrzygnięcia mniej korzystnego dla odwołującej się strony, przez co naruszone zostały podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a przede wszystkim naruszenie zakazu reformationis in peius. - art. 12 § 1 kpa - poprzez zamieszczenie w wytycznych dla organu instancji nakazu uzupełnienia materiału dowodowego dokumentami planistycznymi terenu, pomimo że ich dołączenie jest w istocie zbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy - czym rażąco naruszony został obowiązek dążenia do rozstrzygnięcia sprawy jak najsprawniej i jak najprostszymi środkami, - 46 art. 8 kpa - poprzez zamieszczenie w końcowej części uzasadnienia zdania sugerującego nieprawidłowość ostatecznych decyzji wydanych w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez ten sam organ, to jest Wojewodę [...], czym rażąco naruszony został obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności z przyczyny rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny ocenia wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez B. M. wniosku o przyznanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872, ze zm.) odszkodowania za działki zajęte pod poszerzenie ulicy [...] i [...], których była właścicielką. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda [...] dwiema decyzjami z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] oraz nr [...] orzekł o nabyciu przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w M. gmina L., zajętej pod drogę publiczną (część ul. [...] oraz część ul. [...]), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: nr [...], nr [...] oraz [...], stanowiące część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej nr [...]. Decyzje te stały się ostateczne z dniem [...] kwietnia 2007 r. (k [...] akt adm.). W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Starosta P. podjął zawieszone do czasu wydania tych decyzji postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęte działki, które zakończyło się decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. przyznającą w ustalonej wysokości odszkodowanie na rzecz B. M. Skarżąca korzystając z możliwości określonej w art. 127 § 1 kpa, zakwestionowała w złożonym odwołaniu, wysokość przyznanego odszkodowania uznając go za zaniżone w świetle sporządzonego na jej zlecenie alternatywnego operatu szacunkowego innego biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Biorąc powyższy stan faktyczny pod uwagę Sąd uznał, że rozpatrując złożone odwołanie organ II instancji naruszył przepisy art. 138 § 2 i art. 139 kpa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z treścią przywołanych przepisów organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 kpa). Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w trybie art. 138 § 2 kpa stanowi jednak wyjątek od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Przy czym przesłanką pozytywną do zastosowania tego trybu przez organ odwoławczy jest konieczność przeprowadzenia postępowania "w całości lub w znacznej części". Zgodnie z treścią art. 139 kpa rozpatrując złożone odwołanie organ II instancji nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny (jednakże taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie).Przepis ten statuuje tzw. zasadę reformationis in peius, która oznacza niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy "na niekorzyść strony odwołującej się" (czyli w sposób pogarszający jej sytuację prawną). Sens tego zakazu wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu I instancji, sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia. Uzasadniając uchylenie decyzji Starosty P. i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewoda [...] uznał, że ustalenie wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość budzi istotne wątpliwości organu odwoławczego, ponieważ starosta oparł się na operacie szacunkowym, w którym nie uwzględniono, że wyceniana nieruchomość jest [...], a co za tym idzie odszkodowanie powinno być zmniejszone o [...]. Ponadto zdaniem Wojewody w operacie szacunkowym nie podano dla jakich gruntów i w jaki sposób określona została wartość 1 m2 gruntu. Z tych powodów organ II instancji stanął na stanowisku, że organ I instancji przeprowadził kontrolowane postępowanie mające na celu ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość z naruszeniem zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 kpa). Równocześnie powołując się na treść art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy zalecił organowi I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu, że winien on "ustalić wpływ okoliczności prawnej obniżającej wartość nieruchomości, co spowoduje, że wypłacenie odszkodowania uwzględni obniżenie odszkodowania z tytułu [...], jak też uzupełnić materiał dowodowy sprawy o dokumenty planistyczne potwierdzające przeznaczenie terenu, brak w aktach sprawy tego rodzaju materiałów nie pozwala bowiem na rozstrzygniecie jej zgodnie z prawem...". oraz zalecił organowi I instancji zbadanie wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. z treści którego wynika, że przedmiotowa nieruchomość została wydzielona decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] września 1996 r. co wykluczałoby przejęcie jej bez tytułu prawnego i ustalenie odszkodowania w trybie przepisów przywołanego art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W świetle przywołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z takim uzasadnieniem zastosowania art. 138 § 2 kpa Sąd nie może się zgodzić. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w pełnym jej zakresie, a nie ograniczenie się do kontroli decyzji organu I instancji i do oceny argumentów przedstawionych w odwołaniu (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r. syg. akt II OSK 1081/05, OSP 2006/6/66). Wojewoda [...] uznając, że organ I instancji ustalił zbyt wysokie odszkodowanie za przejęte działki miał jak wynika z treści uzasadnienia pełną świadomość (a w zasadzie przesądził fakt), że ponownie wyliczona wartość odszkodowana ma być niższa niż wynikająca z decyzji organu I instancji oraz wynikająca z operatu szacunkowego sporządzonego przez uprawnionego biegłego. Ewentualne ustalenie [...], przy niekwestionowaniu przez organ odwoławczy wszystkich innych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, nie wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ani w całości, ani w znacznej części. W takiej sytuacji organ odwoławczy winien był rozważyć możliwość skorzystania z uprawnień reformacyjno-merytorycznych wynikających z art. 138 § 1 pkt 2 kpa z uwzględnieniem postanowień art. 139 kpa. Również nakazując organowi I instancji uzupełnienie zebranego w sprawie materiału dowodowego o bliżej nieokreślone "dokumenty planistyczne potwierdzające przeznaczenie terenu" organ odwoławczy nie wyjaśnił na podstawie jakich przepisów uznał, że organ I instancji miał obowiązek zgromadzić w tym postępowaniu przedmiotowe dokumenty. Nie sposób z tak ogólnego sformułowania zorientować się o jakie konkretnie dokumenty organ I instancji winien byłby uzupełnić akta sprawy, a przede wszystkim dlaczego, jeśli organ odwoławczy uważał, że do ponownego rozpatrzenia sprawy niezbędne są dodatkowe dokumenty, sam nie dokonał uzupełnienia tego braku. Przecież z mocy art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Z mocy zaś art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy posiada kompetencje do usunięcia naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, których dopuścił się organ I instancji, jeżeli nie występują przesłanki określone w art. 138 § 2 kpa. Podkreślić należy, że decyzja kasacyjna może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, dlatego też wydając taką decyzję organ odwoławczy musi ograniczyć się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Organ ten nie może rozstrzygać wówczas o meritum sprawy. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy nie uzasadnił potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części zamiast samodzielnego ponownego rozpatrzenia sprawy. Nieuzasadnione w tej sytuacji uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa, w istocie stanowiło obejście przywołanej wyżej zasady reformationis in peius wynikającej z art. 139 kpa. Jeżeli bowiem Wojewoda [...] stwierdził, że organ I instancji nieprawidłowo określił wysokość przyznanego odszkodowania, to winien zdecydować, czy uchybienie organu I instancji w tym przedmiocie miało postać rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego - dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji ustalającej nową wysokość odszkodowania (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), czy też błąd ten nie miał charakteru rażącego i wówczas utrzymać w mocy taką decyzję, nawet wadliwą w ocenie organu II instancji, lecz korzystniejszą dla strony odwołującej się. Podsumowując stwierdzić należy, że Sąd stanął na stanowisku, iż Wojewoda, rozpatrując odwołanie skarżącej wprawdzie wprost nie orzekł na niekorzyść odwołującej się skoro nie wydał decyzji kasacyjno-reformatoryjnej, jednakże obszedł zakaz reformationis in peius określony w art. 139 kpa, gdyż uchylając decyzję organu I instancji wyraził pogląd prawny ewidentnie pogarszający jej sytuację, mimo że nie stwierdził jednocześnie aby decyzja organu dotknięta była rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że zalecenie organu odwoławczego by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Starosta P. zbadał treść wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. z którego to dokumentu wynika, że przedmiotowa nieruchomość została wydzielona decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] września 1996 r. co wykluczałoby przejęcie jej bez tytułu prawnego i ustalenie odszkodowania w trybie przepisów przywołanego art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, uznać należy za całkowicie niezrozumiałe. Jak wynika z akt sprawy w obiegu prawnym pozostają dwie ostateczne decyzje właśnie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] oraz nr [...] w których Wojewoda orzekł o nabyciu przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowej nieruchomości położonej w M. gmina L., zajętej pod drogę publiczną (część ul. [...] oraz część ul. [...]). Każda decyzja ostateczna korzysta natomiast z domniemania prawidłowości, a zatem organ administracji, który w znanych sobie okolicznościach wydał wadliwą decyzję uprawniającą, jest tą decyzją związany do czasu jej zmiany w sposób przewidziany prawem (art. 110 kpa). Z zasady związania organu administracji publicznej własną decyzją wynika nie tylko to, że decyzja taka może być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał, tylko wówczas, gdy przewidują to przepisy kodeksu, lecz także to, że organ ten nie może w jakikolwiek inny sposób uchylić się od tego związania. Podkreślić zatem należy, że kwestia czy w stosunku do przedmiotowych działek zostały spełnione przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, została już rozstrzygnięta przez Wojewodę [...] w ostatecznych decyzjach z dnia [...] marca 2007 r., które stwierdzały nabycie przez gminę L. ich prawa własności ex lege, Decyzje te stanowią wyłączny dowód nabycia własności konkretnej nieruchomości i co za tym idzie, są obecnie podstawą do żądania wypłaty odszkodowania. W tej sytuacji jeśli Wojewoda [...] uznał teraz, że jego własne decyzje z dnia [...] marca 2007 r. są wadliwe, to sam winien rozważyć zasadność i konieczność wszczęcia prawem przewidzianej procedury usunięcia z obiegu prawnego wadliwych decyzji administracyjnych. Nie ma żadnych podstaw prawnych do przekazywania tej sprawy Staroście P., który jest organem I instancji w sprawie odszkodowania i nie posiada w tym zakresie żadnych ustawowych kompetencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie w trybie art. 136 kpa przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję, tak by mógł ponownie merytorycznie rozpatrzeć niniejszą sprawę. Jeżeli zaś po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] stwierdzi, że organ I instancji nieprawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, to winien zdecydować, czy uchybienie organu I instancji w tym przedmiocie miało postać rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego - dając temu wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), czy też błąd ten nie miał charakteru rażącego i wówczas utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, jako korzystniejszą dla strony odwołującej się. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło