I SA/Wa 1164/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę. Minister Infrastruktury, decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nr. [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. nr. [...] zezwalającą Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, położonej w P., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...], przeznaczonej pod budowę autostrady płatnej [...] na odcinku [...] przebiegającym od węzła " P." do węzła "K." – od km [...] do km [...] oraz nadającej rygor natychmiastowej wykonalności. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Wojewoda [...] decyzją, nr [...] z dnia [...].11.2005 r., sprostowaną postanowieniem nr [...] z dnia [...].02 2006 r. utrzymaną w mocy decyzją Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...].04.2006 r. znak [...], ustalił lokalizację inwestycji polegającej na budowie autostrady [...] na odcinku [...] przebiegającym przez województwo [...] od węzła " P." do węzła "K." – od km [...] do km [...], zatwierdził projekt podziału nieruchomości oraz nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzją nr [...] z dnia [...].02.2010 r. Wojewoda [...] zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w P., obręb [...], oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod budowę autostrady płatnej [...] na odcinku [...] przebiegającym od węzła "P." do węzła "K." – od km [...] do km [...] oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A.H., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozpoznając odwołanie Minister Infrastruktury stwierdził, że stosownie do art. 6 ust. 1 z dnia 25 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958) do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art.17 ust.1 z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowaniach i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych ( Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) stanowi, iż po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Z brzmienia art.17 ust.1ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wynika wprost, iż wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości obwarowane zostało wymogiem spełnienia dwu przesłanek. Pierwszą z nich jest konieczność wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, drugą natomiast zaistnienie " uzasadnionego przypadku". Pismem z dnia 22.03.2007 r., uzupełnionym pismami z dnia 17.09.2008 r. ,z dnia 24.10.2008 r. i z dnia 16.02.2010 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości oraz o udzielenie zezwolenia na jej niezwłoczne zajęcie. Wojewoda [...] pismem z dnia 21.01.2010 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia prawa własności nieruchomości, oznaczonej jako działka nr.[...] o pow. [...] ha. Powyższe zatem oznacza, iż spełniona została przesłanka odnosząca się do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu art.17 ust.1 udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może nastąpić jedynie w uzasadnionych przypadkach. We wniosku o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie Generalny Dyrektor Dróg i Autostrad wskazał, iż budowa autostrady płatnej [...] służyć będzie obsłudze istotnych celów drogowego ruchu krajowego, odciąży i ograniczy ruch tranzytowy przez okoliczne miejscowości, a tym samym spowoduje poprawę warunków i bezpieczeństwa ruchu na istniejących drogach krajowych, które są zakorkowane, niebezpieczne i uciążliwe dla otoczenia. Zwłoka w zajęciu nieruchomości może spowodować opóźnienie w realizacji inwestycji. Jak wynika z pisma inwestora z dnia 17.09.2008 r., termin rozpoczęcia prac budowlanych autostrady [...] na odcinku S. – K. przewidziano na maj 2009 roku, natomiast inwestycja jaką jest budowa autostrady płatnej [...] została zaplanowana do realizacji w latach 2009-2011. W ocenie organu odwoławczego nie budzi zatem zastrzeżeń, iż w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z 10.04.2003 r. do niezwłocznego zajęcia nieruchomości. W myśl art. 17 ust. 2 ww. ustawy, decyzji udzielającej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadaje rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec braku zawarcia ze współwłaścicielem nieruchomości umowy w zakresie warunków nabycia gruntu na drodze cywilnoprawnej, zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Ponieważ proces wywłaszczeniowy jest długotrwały, trudno przewidzieć termin jego zakończenia, zatem wobec wymogu wykazania się przez inwestora dla uzyskania pozwolenia na budowę, wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione. Natomiast wskazana w odwołaniu kwestia dotycząca wpisu do rejestru zabytków przedmiotowej nieruchomości, nie jest, zdaniem organu, przedmiotem niniejszego postępowania dotyczącego niezwłocznego zajęcia nieruchomości. W skardze na decyzje Ministra Infrastruktury A.H. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organ I Instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1.mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art.7 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art.4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego zbadania i wyjaśnienia sprawy i całkowicie pominięcie faktu, że działka [...] jest wpisana do rejestru zabytków pod numerem rejestru [...] na podstawie ostatecznej w administracyjnym toku instancji decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków z dnia [...] stycznia 1992 roku; 2.obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i przyjęcie, że "uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu tego przepisu jest poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników dróg, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania powołanego przepisu w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Podstawę prawną rozstrzygnięcia przez organ I instancji stanowi art.17 ust.1 i 2 ustawy z dnia10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, pozwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji tej nadaje rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z brzmienia tego przepisu wprost wynika, że wykazanie istnienia wymienionych w nim przesłanek obliguje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W rozpatrywanej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem z 12 stycznia 2010 r. o wszczęcie, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowych nieruchomości. Postępowanie w sprawie wywłaszczenia tej nieruchomości zostało wszczęte, co wynika z zawiadomienia Wojewody [...] z dnia 21 stycznia 2010 r. Dla uznania spełnienia przesłanki z art.17 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wystarczające jest ustalenie , że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Potrzebą zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 17 ust.1 i 2 wnioskodawca uzasadnił tym, że budowa autostrady płatnej [...] służyć będzie obsłudze istotnych celów drogowego ruchu krajowego, odciąży i ograniczy ruch tranzytowy przez okoliczne miejscowości, a tym samym spowoduje poprawę warunków i bezpieczeństwa ruchu na istniejących drogach krajowych, które są zakorkowane, niebezpieczne i uciążliwe dla otoczenia. Termin rozpoczęcia prac budowlanych autostrady [...] na odcinku S. – K. przewidziano na maj 2009 r., natomiast inwestycja jaką jest budowa autostrady [...] została zaplanowana do realizacji w latach 2009-2011. Zwłoka w zajęciu nieruchomości może spowodować opóźnienie w realizacji całej inwestycji jaką jest budowa tej autostrady. W oparciu o powyższe informacje Wojewoda [...] dokonał oceny przesłanek ustawowych zastosowania art.17 ust 1 i 2 ustawy. Organ odwoławczy ocenę tę podzielił. Ocena ta, zdaniem Sądu, nie budzi zastrzeżeń. W świetle uzasadnienia wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z 12 stycznia 2010 r. nie budzi zastrzeżeń przyjęcie , że w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art.17 ust.1 i że przyjęta przez organ ocena w tym zakresie nie była dowolna. Planowane terminy realizacji inwestycji czy poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników dróg stanowią "uzasadniony przypadek" w rozumieniu tego przepisu. Oceniając więc zasadność zarzutu skargi obrazy prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Organy dokonały prawidłowej wykładni tego przepisu przyjmując, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego jeżeli zachodzi uzasadniony przypadek organ zobowiązany jest wydać przedmiotowe zezwolenie. Również niezasadnie skarżący zarzuca naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania porzez całkowite pominięcie faktu, że działka nr [...] jest wpisane do rejestru zabytków pod numerem rejestru [...] na podstawie ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków z dnia [...] stycznia 1992 r. Należy mieć na uwadze że organ wydając decyzję obowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydawania decyzji. Działka gruntu objęta kontrolowaną decyzją znajduje się na obszarze, na którym ustalono lokalizację autostrady płatnej [...] dla odcinka [...] przebiegającego przez województwo [...] ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. W dacie wydawania decyzji lokalizacyjnej działka nr [...] nie była wpisana do rejestru zabytków, gdyż ostateczną decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] listopada 2008 r. nr [...] ostateczna decyzja dotycząca wpisu do rejestru zabytków została uchylona. Z kolei w dacie wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Ministra Infrastruktury ( [...].04.2010 r.) decyzja o lokalizacji inwestycji pozostawała w obiegu prawnym i wywoływała określone w niej skutki prawne. Wydając decyzję na podstawie art.17 ust.1 ustawy z 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach (...) organ bada jedynie przesłanki określone w tym przepisie. Natomiast jest faktem, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji działka, gruntu nr [...] była objęta wpisem do rejestru zabytków, gdyż prawomocnym wyrokiem z 22 stycznia 2010 r. syg.akt I SA/Wa 557/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylającą ostateczną decyzję dotyczącą wpisu do rejestru zabytków. Okoliczność ta stała się podstawą do wydania przez Ministra Infrastruktury w dniu [...] października 2010 r. postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Transportu i Budownictwa z [...].04.2006 r. w sprawie lokalizacji autostrady płatnej [...] (k 70-72 akt sądowych). Jednakże w ocenie Sądu powyższe okoliczności nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji. Należy bowiem mieć na uwadze, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji (a również i w dacie wyrokowania przez Sąd) decyzja o lokalizacji autostrady płatnej dla odcinka [...] pozostawała w obiegu prawnym, a badaniu w niniejszej sprawie podlega tylko zgodność zaskarżonej decyzji z art. 17 ust. 1 ustawy z 10.04.2003 r. Z tych samych powodów Sąd uznał za niezasadny wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o zawieszenie postępowania sadowego zgłoszony na rozprawę dniu 28 października 2010 r. i go nie uwzględnił. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.