I SA/Wa 1165/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-23
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli wykaże ona stałe dochody i ponosi wydatki, ale po ich odliczeniu pozostaje kwota pozwalająca na uiszczenie wpisu od skargi bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mimo ponoszonych wydatków, łączny dochód netto rodziny pozwalał na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 200 zł bez zagrożenia dla ich ekonomicznej egzystencji.Stan faktyczny
B. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a ich dochody pochodzą z emerytur. Posiadają dwa mieszkania i ponoszą miesięczne wydatki na spłatę kredytu, czynsz, leki oraz inne opłaty. Skarżący nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 16 września 2009 r. B. P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisania do rejestru zabytków zespołu budynków Wyższej [...] (ob. Szkoły [...] w W.) wraz z otoczeniem.
Z danych zawartych w formularzu wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Źródłem utrzymania rodziny są emerytury małżonków w kwotach: [...] złotych brutto skarżący ([...] zł netto) i [...] złotych brutto jego żona ([...] zł netto) Posiadają oni dwa mieszkania. Jedno o pow. [...] m2 oraz jedno (mieszczące się w XIX w. budynku czterorodzinnym) o pow. [...] m2 wraz z udziałem [...] m2 we współwłasności nieruchomości gruntowej. Skarżący ponosi następujące miesięczne wydatki: - spłata kredytu hipotecznego –[...] złotych, komorne – [...] złotych. Pozostałe stałe opłaty wynoszą zaś ok. [...] złotych. Ponadto w związku z przebytą operacją zmuszony jest do przyjmowani regularnie leków i wykonywania okresowych badań lekarskich, których koszt wynosi minimum 100 złotych miesięcznie. Wskazał przy tym, że dochody żony z trudem muszą starczać na ich koszty utrzymania oraz na czynności remontowe mieszkania w XIX wiecznym budynku i stałe wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego.
Skarżący nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie B.P. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania.
W badanej sprawie B.P. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żony, - co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym sytuacji materialnej rodziny nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wpis od skargi wynoszący 200 złotych, leżało poza zakresem jej możliwości finansowych.
Zważyć należy, iż zarówno skarżący jak i jego żona posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytur w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie netto. Wprawdzie skarżący wskazuje na ponoszone miesięcznie wydatki obejmujące: spłatę kredytu -[...] złotych, czynsz – [...] złotych, leki – [...] złotych, inne stałe opłaty – [...] złotych oraz wydatki związane z remontem mieszkania (nie podając kwoty tych wydatków), jednakże zestawiając je z uzyskiwanym przez rodzinę miesięcznym dochodem stwierdzić należy, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 złotych nie stwarza zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Nadal bowiem, po realizacji ww. wydatków i uiszczeniu należnego wpisu do dyspozycji rodziny pozostaje kwota ponad [...] złotych. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skoro bowiem, jak wskazano na wstępie, instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, to nie ma możliwości przyznania tego prawa osobom, które są w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości finansowych (np. poprzez ograniczenie wydatków) środki wystarczające do prowadzenia procesu bez ryzyka wystąpienia ww. zagrożenia.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło