I SA/Wa 1165/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w częsci w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części. Wnioskiem z dnia 16 września 2009 r. B. P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisania do rejestru zabytków zespołu budynków Wyższej Szkoły [...] wraz z otoczeniem. Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został – wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1165/09. W dniu 16 października 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw B. P. na przedmiotowe postanowienie wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Źródłem utrzymania rodziny są emerytury małżonków w kwotach: [...] złotych brutto skarżący ([...] zł netto) i [...] złotych brutto jego żona ([...] zł netto) Posiadają oni dwa mieszkania. Jedno o pow. 68 m2 oraz jedno (mieszczące się w XIX w. budynku czterorodzinnym) o pow. 48 m2 wraz z udziałem 550 m2 we współwłasności nieruchomości gruntowej. Skarżący ponosi następujące miesięczne wydatki: - spłata kredytu hipotecznego -815 złotych, komorne - 528 złotych. Pozostałe stałe opłaty wynoszą zaś ok. 480 złotych. Ponadto w związku z przebytą operacją zmuszony jest do przyjmowani regularnie leków i wykonywania okresowych badań lekarskich, których koszt wynosi minimum 100 złotych miesięcznie. Wskazał przy tym, że dochody żony z trudem muszą starczać na ich koszty utrzymania oraz na czynności remontowe mieszkania w XIX wiecznym budynku i stałe wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. Żona wnioskodawcy pomaga również finansowo swojej mamie w kwocie 300 złotych miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Ponadto w piśmie z dnia 15 października 2009 r., (sprzeciw) B. P. zmodyfikował swój wcześniejszy wniosek i wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części przekraczającej 50 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej; p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Może być ono przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.) Przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. W niniejszej sprawie B. P. wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w części, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu cyt. art. 245 § 3 ustawy. Warunkiem przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie jest, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wykazanie, przez osobę ubiegającą się o to prawo, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia ww. pełnych kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskodawcy, który winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W badanej sprawie B. P. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żony, - co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym sytuacji materialnej rodziny nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wpis od skargi wynoszący 200 złotych, leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. Zważyć należy, iż zarówno skarżący jak i jego żona posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytur w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie netto. Wprawdzie skarżący wskazuje na ponoszone miesięcznie wydatki obejmujące: spłatę kredytu - 815 złotych, czynsz - 528 złotych, leki - 100 złotych, pomoc mamie żony w wysokości 300 złotych, inne stałe opłaty - 480 złotych oraz wydatki związane z remontem mieszkania (nie podając kwoty tych wydatków), jednakże zestawiając je z uzyskiwanym przez rodzinę miesięcznym dochodem stwierdzić należy, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 złotych nie stwarza zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Nadal bowiem, po realizacji ww. wydatków i uiszczeniu należnego wpisu do dyspozycji rodziny pozostaje kwota ponad 1000 złotych. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skoro bowiem, jak wskazano na wstępie, instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, to nie ma możliwości przyznania tego prawa osobom, które są w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości finansowych (np. poprzez ograniczenie wydatków) środki wystarczające do prowadzenia procesu bez ryzyka wystąpienia ww. zagrożenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.