I SA/Wa 1165/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 560/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 7 czerwca 2017 r. M. S. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 560/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosku z dnia 30 września 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] obecnie przy ulicy [...] o nr hip. [...] o powierzchni [...] m2. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ww. skardze skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny w wysokości nie mniejszej niż 8000 zł, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny, stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości prawem przepisanej, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa. Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 560/15, wpłynęły do Prezydenta w dniu 28 grudnia 2016 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 28 kwietnia 2017 r. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 10 maja 2017 r. skarżąca wezwała Prezydenta do wykonania ww. wyroku z dnia 29 września 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że przed Prezydentem prowadzone jest z wniosku dawnych właścicieli postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za powołaną na wstępie nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2016 r., poz. 2147 ze zm.). Organ zauważył, że WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 29 września 2016 r., I SAB/Wa 560/16, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Pismem z dnia 10 maja 2017 r. pełnomocnik strony wezwał Prezydenta do wykonania tego wyroku. Organ podał również, że pismem z dnia 2 sierpnia 2017 r. pełnomocnik strony został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku z dnia 29 września 2016 r. skarżąca pismem z dnia 10 maja 2017 r. wezwała Prezydenta do jego wykonania. Tym samym procesowy warunek wniesienia skargi został spełniony. Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 29 września 2016 r. zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania w terminie czterech miesięcy oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczony został organowi w dniu 28 grudnia 2016 r. Termin załatwienia sprawy, liczony zgodnie z art. 57 § 3 kpa, upłynął bezskutecznie w dniu 28 kwietnia 2017 r. Bezspornym jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent nie rozpoznał przedmiotowego wniosku o odszkodowanie. Skoro zatem Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych, czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Mając na względzie zasadność skargi, jak również okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 29 września 2016 r. (blisko 6 miesięcy), Sąd uznał, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach rozpoznawanej sprawy będzie grzywna w wysokości 1000 zł, która mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 29 września 2016 r. nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia okres przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu załatwienia sprawy, który nie jest okresem znacznym, znana Sądowi z urzędu ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta o przyznanie odszkodowania za tzw. nieruchomości dekretowe oraz stopień ich skomplikowania pod względem prawnorzeczowym. Ponadto, organ, co prawda już po upływie wyznaczonego w wyroku terminu załatwienia sprawy, podjął czynności w celu zgromadzenia całości materiału dokumentacyjnego (pismo z dnia 2 sierpnia 2017 r.). Jednocześnie Sąd nie stwierdził potrzeby przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 7 P.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Suma pieniężna z art. 154 § 7 P.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek w postaci przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 P.p.s.a, w pkt 3 sentencji – art. 151 w zw. z art. 154 § 7 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Sąd nie zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1) lit. h) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1827 ze zm.) nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach załatwianych na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Rozpoznawana sprawa należy do wyżej wymienionej kategorii spraw.