I SA/Wa 1167/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-08

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Iwona Kosińska, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji jest uprawniony do badania sytuacji rodzinnej i materialnej zobowiązanego do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w postępowaniu o zwrot tych świadczeń?
Ratio decidendi
Organ administracji w postępowaniu o zwrot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest zobowiązany jedynie do ustalenia, czy świadczenie zostało wypłacone i w jakiej wysokości. Nie jest uprawniony do badania sytuacji rodzinnej ani materialnej zobowiązanego, ani do ustalania obowiązku alimentacyjnego, gdyż te kwestie rozstrzygane są w odrębnych postępowaniach. Obowiązek zwrotu świadczeń wraz z odsetkami jest zgodny z prawem, jeśli świadczenie zostało wypłacone, a egzekucja była bezskuteczna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Dłużnik podnosił trudną sytuację życiową i materialną. Organy administracji ustaliły, że skarżący jest dłużnikiem alimentacyjnym, a egzekucja była bezskuteczna, co skutkowało obowiązkiem zwrotu świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. L., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezydent W. przyznał B. K. na rzecz osób uprawnionych – B. i P. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie na okres zasiłkowy 2010/2011. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Prezydent W. orzekł w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego K. K. należności w kwocie [...] zł wraz z odsetkami z tytułu wypłaconych w okresie od 17 grudnia 2010 r. do 26 września 2011 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. K. Rozpoznając odwołanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., nr 1, poz. 7 ze zm.) nakładają na dłużnika alimentacyjnego obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. Zwrot tych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami następuje na rzecz organu właściwego wierzyciela. Kolegium ustaliło, że skarżący jest bezspornie dłużnikiem alimentacyjnym, co potwierdza znajdująca się w aktach dokumentacja. Organ II instancji podkreślił, że obowiązek alimentacyjny został orzeczony wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. Kolegium wyjaśniło, że świadczenie alimentacyjne może być wypłacone wtedy, gdy osoba zobowiązana do alimentacji bez względu na przyczyny nie wywiązuje się ze swego obowiązku. Warunkiem jest m.in. potwierdzenie bezskuteczności egzekucji i taki stan zaistniał w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy podniósł, że sprawie bezsporne jest, że świadczenie alimentacyjne wypłacono, zatem obowiązkiem organu administracji właściwego w sprawie jest dochodzenie ich zwrotu. Kolegium wskazało, że z zamieszczonego w uzasadnieniu decyzji organu zestawienia w tabeli wynika, że świadczenie alimentacyjne było wypłacone za okres od 17 grudnia 2010 r. do 26 września 2011 r. i za ten okres powinno zostać zwrócone przez dłużnika wraz z ustawowymi odsetkami. Przywołane w odwołaniu argumenty co do złego stanu finansów zobowiązanego oraz braku jego zgody na płacenie alimentów są w ocenie Kolegium bez znaczenia i nie mogą skutkować zmianą zaskarżonej decyzji. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wniósł K. K. W uzasadnieniu skargi przedstawił swoją trudną sytuację życiową i materialną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Sąd dostrzega wady postępowania, polegające na ograniczonym postępowaniu dowodowym jednak uchybienia te nie są tego rodzaju, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie dotyczyło zmiany należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionych do alimentów (Dz. U. z 2009 r., nr 1, poz. 7 ze zm) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że w sprawie znajduje zastosowanie cytowany przepis art. 27 ust. 1 powołanej ustawy. Regulacja ta odnosi się do zwrotu wypłaconych świadczeń na rzecz organu, który je wypłacał. W tym postępowaniu obowiązkiem organu jest jedynie ustalenie czy świadczenie zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej i w jakiej wysokości. Organ nie jest natomiast uprawniony do badania w tym postępowaniu sytuacji rodzinnej oraz materialnej zobowiązanego do zwrotu, gdyż kwestia ewentualnego umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu. Również kwestia ustalenia obowiązku alimentacyjnego nie może być przedmiotem samodzielnych ustaleń organów administracji, gdyż nie należy do ich kompetencji. Kwestia zaś wypłacenia świadczeń na rzecz osób uprawnionych oraz bezskuteczność egzekucji komorniczej nie była przez skarżącego kwestionowana. Kierując się powyższymi rozważaniami Sąd uznał, że organy orzekające w rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustaliły, że skarżący był zobowiązany do łożenia alimentów na rzez synów B. i P. K., zaś egzekucja zasądzonego świadczenia była bezskuteczna. Zatem decyzja nakładająca na skarżącego obowiązek zwrotu wierzycielowi tj. funduszowi alimentacyjnemu ustalonej kwoty jest zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 250 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło