I SA/Wa 1167/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. F., S. M., R. S., J. M., K. M., M. H., A. D., M. P., E. C., P. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wniesieniem skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 czerwca 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skarżąca D. F. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) wnioskodawczyni podała, że swoje jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymuje ze środków pochodzących z emerytury w wysokości [...] zł oraz działalności gospodarczej, przynoszącej dochody w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że posiada majątek nieruchomy w postaci domu o pow. [...] m2 i wartości [...] zł, domku letniskowego ([...] m2 – wartość [...] zł), a ponadto oszczędności w wysokości [...] zł. Wskazała, że jest właścicielką samochodu osobowego o wartości [...] zł. Do wydatków stałych strona zaliczyła koszty utrzymania mieszkania – ok. [...] zł, leczenia i rehabilitacji –[...] zł oraz ubezpieczenia – [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że ze względu na dość trudną sytuacje majątkową nie stać jej na poniesienie kosztów postępowania. Podkreśliła, że poradzona przez nią działalność gospodarcza nie przynosi dużych dochodów. Uzasadniając wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie adwokata strona wyjaśniła, że spowodowane to jest skomplikowanym charakterem sprawy oraz nieposiadaniem przez skarżącą wykształcenia prawniczego. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Rozpoznawany wniosek obejmuje żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, co każe kwalifikować go jako wniosek o prawo pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym wymaga wykazania od wnioskodawcy, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przedstawione przez D. F. w rozpoznawanym wniosku o prawo pomocy nie wskazują na to, aby sytuacja finansowa skarżącej była tego rodzaju, by uniemożliwiałaby skarżącej we własnym zakresie realizację obowiązku wynikającego z art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Miesięczne wpływy do budżetu domowego strony wynoszą [...] zł, co w świetle podanych przez stronę informacji dotyczących wysokości stałych wydatków - ok. [...] zł miesięcznie- wskazuje na to, że w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Odstępując od wezwania strony w trybie art. 255 p.p.s.a. do udokumentowania rodzaju i wysokości ponoszonych przez skarżącą wydatków w celu oceny, czy stanowią one rzeczywiście wydatki mogące być uznane za "konieczne", a więc służące zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawczyni organ sądowy miał na względzie, że gdyby nawet przyjąć, iż z bieżących dochodów skarżąca nie jest w stanie wygospodarować obecnie środków na poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie obejmują wpis od skargi w wysokości [...] zł oraz środków na pokrycie kosztów działania pełnomocnika z wyboru, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że środków tych skarżąca, posiadająca znaczne oszczędności ([...] zł) nie jest w stanie odnaleźć w majątku własnym. Zgłoszone żądanie ustanowienia dla strony adwokata ze środków z budżetu państwa nie może być uwzględnione w oparciu o argumentację skarżącej wskazującą na nieposiadanie przez nią wykształcenia prawniczego. Przyjęciu tego rodzaju okoliczności jako podstawy uwzględnienia wniosku o prawo pomocy sprzeciwia się treść art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Interpretacja tego przepisu każe przyjąć, że wyraża on jako obowiązującą zasadę dokonywania oceny istnienia podstaw do przyznania prawa pomocy jedynie przez pryzmat wskazanych w nim kryteriów majątkowych. Względy inne, niż mające wymiar ekonomiczny w aspekcie konieczności dokonania oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), z punktu widzenia oceny przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie mają zatem prawnej doniosłości. Uznając, że skarżąca nie wykazała, iż spełnia warunki, od których istnienia ustawodawca uzależnił skuteczne żądanie zastosowania wobec strony postępowania sądowego na warunkach wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odstępstwa od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.