I SA/Wa 1169/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.B i A. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP postanawia 1.przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W., 2.odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 15 sierpnia 2009 r. T. B. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. B. oraz A. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W uzasadnieniu wniosku T. B. podniosła, że jest na emeryturze i ma na utrzymaniu dwoje dzieci. Podstawowym źródłem dochodu rodziny jest emerytura skarżącej w kwocie [...] złotych oraz renty rodzinne na dzieci w kwotach po [...] złote każda. Przy czym począwszy od dnia 1 września 2009 r. ustalając wysokość renty ZUS nie uwzględnił syna skarżącej (J. B.) z uwagi na ukończenie przez niego nauki. Rodzina ponosi następujące miesięczne wydatki: czynsz w kwocie [...] złotych, opłatę za media (gaz, światło) w kwocie [...] złotych, Internet i TV –[...] złotych, telefon – [...] złotych, dojazdy do szkoły [...] złotych, rata kredytu [...] złotych. Pozostała środki skarżąca wydaje na wyżywienie, środki higieny osobistej i utrzymania czystości. Zgodnie z oświadczeniem skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając jednak na uwadze wykazaną sytuację materialną i rodzinną skarżącej, nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie można bowiem uznać, iż przy uzyskiwanych w trzyosobowym gospodarstwie domowym skarżącej regularnych dochodach w łącznej kwocie [...] złote na miesiąc (na które składają się emerytura oraz renta na jedno dziecko) oraz wykazanych stałych wydatkach na poziomie ok. [...] złotych miesięcznie (w kwocie tej nie uwzględniono kosztów dojazdu do szkoły syna z uwagi na zakończenie nauki), nie posiada ona jakichkolwiek środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów procesu. Po uregulowaniu wspomnianych wyżej wydatków rodzina dysponuje nadal kwotą ok. [...] złotych, z której przy odpowiedniej własnej zapobiegliwości skarżąca może zabezpieczyć kwotę niezbędną do uiszczeniu obecnie należnego wpisu (200 złotych) czy też pokrycia w przyszłości ewentualnych opłat kancelaryjnych. Zważyć przy tym należy, że zwolnienie od obowiązków uiszczania opłat sądowych stanowi instytucje wyjątkową, dlatego może być ona stosowana jedynie wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, bądź jej sytuacja ekonomiczna jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej. W ocenie orzekającego taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. W sprawie spełnione natomiast zostały, określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Niewątpliwie bowiem uzyskiwane przez skarżącą dochody i środki jakie pozostają jej do dyspozycji po opłaceniu wydatków stałych oraz należnego wpisu od wniesionej skargi, nie są wystarczające do opłacenia profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru, bez wystąpienia zagrożenia uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania rodziny. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.