I SA/Wa 117/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi E. K. i A. B. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami kraju 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz E. K. i A. B. po 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 117/05 U z a s a d n i e n i e Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...], odmówił uchylenia swojego postanowienia z dnia [...] października 2000 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...], o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie przez E. K. i A. B. uprawnień do ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami Państwa. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał m.in. art. 151 § 1 pkt 1, art. 149 § 2 i 3 k.p.a. oraz art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543). Uzasadniając decyzję Wojewoda [...] podał, że postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. wznowione zostało postępowanie zakończone postanowieniem z [...] października 2000 r. Kwestie roszczeń za mienie pozostawione na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa reguluje art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaliczenie wartości nieruchomości, o jakim mowa w art. 212 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami następuje na rzecz właściciela nieruchomości lub wskazanej przez niego jednej osoby uprawnionej do dziedziczenia ustawowego. Z dniem 15 września 2001 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2001 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobów zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości. Obecnie sprawy z tego zakresu są rozstrzygane decyzjami administracyjnymi. Z przedłożonych dokumentów wynika, że E. K. i A. B. są spadkobiercami E. S. i M. B., współwłaścicielek mienia położonego w Z., powiat K., woj. S., nabytego wraz z Z. K., A. S. i J. K. umową darowizny z dnia [...] maja 1939 r. Z tego aktu wynika, że E. S. i M. B. w dniu nabycia nieruchomości od S. K. zamieszkiwały w W.. Wnioskodawcy nie wykazali, aby w dniu 1 września 1939 r. E. S. i M. B. zamieszkiwały na terenie majątku Z., a jedynie 18 września 1939 r. przebywały na tym terenie – nie spełniają więc przesłanek do ubiegania się o ekwiwalent za mienie pozostawione poza granicami państwa. W konsekwencji E. K. i A. B. nie przysługuje roszczenie do wymienionego mienia. Po rozpatrzeniu przedstawionych dowodów należy stwierdzić, że nie wnoszą one żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę stanowiska. Oświadczenie W. E., E. K. oraz S. ([...]) S. na okoliczność pobytu rodziny S. K., w tym jego córek, w majątku Z. w miesiącach lipiec – wrzesień 1939 r. potwierdzają tylko przebywanie w tym okresie w majątku. Kenkarta A. C., brata E. K., wskazująca jako miejsce jego urodzenia miejscowość Z. oraz kserokopia dokumentów dotyczących represjonowania i rehabilitacji S. K. nie wnoszą nic nowego do postępowania w zakresie ustalenia zamieszkiwania na terenie majątku. Należało więc, z powodu braku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. odmówić uchylenia wydanego postanowienia z [...] października 2000 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2002 r. Uchylenie decyzji w postępowaniu wznowieniowym może nastąpić, gdy stwierdzone zostaną określone w art. 145 § 1 k.p.a. podstawy wznowienia. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przedstawione oświadczenia stron i innych członków rodziny S. K. złożone zostały po wydaniu postanowienia z [...] października 2000 r., a zatem nie istniały w dniu wydania tego postanowienia. Przedstawiona kenkarta A. C. oraz informacje o represjonowaniu S. K. istniały wprawdzie w dniu orzekania ([...] października 2000 r.) nie są jednak dowodami istotnymi dla sprawy – nie potwierdzają bowiem zamieszkiwania E. S. i M. B. we wsi Z. w 1939 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K. i A. B. wnieśli o uchylenie wydanych decyzji podnosząc, że zarówno Wojewoda [...], jak i Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie podjęli procedury badania dowodów, ani nie dokonali ich merytorycznej oceny. Organy ograniczyły swoje wywody do stwierdzenia, że nie występują przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przesłanki takie zostały wskazane w odwołaniu. Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga jest uzasadniona. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla jej rozstrzygnięcia (art. 149 § 2 k.p.a.) mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania W niniejszej sprawie powołanie się we wniosku o wznowienie postępowania na nowe okoliczności (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) uzasadniało wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] października 2000 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Starosty [...] z [...] sierpnia 2000 r. Równocześnie granica postępowania jest wyznaczona zakresem rozstrzygniętej decyzją (postanowieniem) sprawy administracyjnej. Artykuł 151 § 1 k.p.a. przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępowania. W razie braku podstaw z art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. do uchylenia decyzji organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, a gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia, określonych w tych przepisach, uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wynika z tych przepisów, a także z przepisu art. 147 k.p.a., który stanowi, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, iż organ ma dokonać oceny wszystkich przesłanek wznowienia postępowania, wymienionych w art.145 § 1 k.p.a., a nie tylko wskazanej przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania. Zaskarżone decyzja wydane zostały z pominięciem tego wymogu. W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mowa jest o nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, a więc złożone w sprawie oświadczenia ocenić należało pod kątem zawartych w nich treści, a nie daty złożenia. Treść oświadczenia, a nie data jego złożenia mają znaczenie dla ustalenia zdarzeń, na które powołują się skarżący. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją, a jeżeli przedmiotem wznowienia było postanowienie, zamiast decyzji organ wydaje postanowienie. Wynika to z art. 126 k.p.a. Wojewoda [...] z pominięciem tego przepisu orzekł w formie decyzji o odmowie uchylenia postanowienia, podczas gdy zaskarżony akt powinien mieć formę postanowienia. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).