I SA/Wa 1173/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. R. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta O. w dniu [...] listopada 2005 r. nr [...] orzekającej o odmowie przyznania A. D. zaliczki alimentacyjnej na syna D. R. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. odmówiono przyznania A. D. zaliczki alimentacyjnej ze względu na to, iż jest ona osobą zamężną. Po rozpatrzeniu odwołania A. D., w którym skarżąca podniosła, że nie żyje ze swoim mężem i wystąpiła o rozwód, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ustaliło, że A. D. od dnia [...] września 2005 r. jest mężatką, razem z mężem I. G. oraz dziećmi: D. R. i R. G. prowadzi gospodarstwo domowe, a ponadto ma zasądzone alimenty na syna D. R. od ojca dziecka w kwocie [...] zł miesięcznie. Organ stwierdził również, że w aktach sprawy brakuje zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, zaliczka alimentacyjna przysługuje dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Zdaniem organu, ponieważ A. D. jest osobą zamężną, co wynika z aktu małżeństwa znajdującego się w aktach sprawy - nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko i w związku z tym nie przysługuje jej zaliczka alimentacyjna. Organ stwierdził również, że sam fakt wniesienia powództwa o rozwód nie stanowi przesłanki uprawniającej do nabycia zaliczki alimentacyjnej, a ponadto wniosek nie zawiera wszystkich wymaganych informacji i wnioskodawczyni nie przedłożyła zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji alimentów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. wniosła A. D., zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego - art. 1 ust. 2, art. 10 ust. 1a i 1b oraz art. 29 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, co miało wpływ na wynik sprawy, domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi organ powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja narusza prawo. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przyznania świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej A. D. na syna D. R.. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. odmówił A. D. świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na syna D. R. z uwagi na to, że A. D. jest osobą zamężną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.) określa zasady (1) postępowania wobec osób zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja prowadzona przez komornika sądowego jest bezskuteczna, oraz (2) przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczeń alimentacyjnych na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. W niniejszej sprawie osobą zobowiązaną do świadczenia alimentacyjnego jest biologiczny ojciec dziecka, nie będący mężem matki, który stale przebywa za granicą, a który wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] października 2003 r., sygn. akt [...], będąc reprezentowany przez kuratora jako nieznany z miejsca pobytu, został zobowiązany do łożenia na utrzymanie małoletniego syna D. R. alimentów w kwocie po [...] zł miesięcznie, do rąk matki małoletniego A. D., poczynając od dnia [...] grudnia 2002 r. Z zaświadczenia Sądu Okręgowego w W., sygn. akt [...] wynika, że wniosek A. D. z dnia [...] października 2005 r. o egzekucji alimentów od osoby przebywającej na terenie USA ([...]) został przesłany w dniu [...] października 2005 r. do organu prowadzącego egzekucję w USA. Należy zauważyć, że art. 11 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz. 1366) - zmieniono ustawę z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732) w ten sposób, że dodano m.in. przepisy dotyczące dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. art. 10 ust. 1a, ust. 1b i art. 5 pkt 2a. Oznacza to, że ustawodawca zdecydował odrębnie uregulować warunki ustalania prawa do zaliczki alimentacyjnej w sytuacji, gdy dłużnik alimentacyjny zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, po nowelizacji, odróżniają sytuację prawną osoby uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego od dłużnika zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej, od sytuacji prawnej osoby uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jeśli dłużnik alimentacyjny mieszka poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej - osoba uprawniona, zgodnie z nowelizacją ustawy, ma obowiązek przedstawić informację sądu okręgowego o stanie egzekucji, a nie zaświadczenie komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych - gdy dłużnik zamieszkuje na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Organy administracji, zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji, wydając decyzje w niniejszej sprawie w dniach [...] listopada 2005 r. oraz [...] lutego 2006 r. odmówiły skarżącej przyznania zaliczki alimentacyjnej uzasadniając odmowę nie przedłożeniem przez skarżącą zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji alimentów, a nie zastosowały art. 10 ust. 1a i 1b, art. 5 pkt 2a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, które obowiązywały od dnia 1 września 2005 r. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe naruszenia prawa materialnego musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.