I SA/Wa 1176/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję S. K. O. w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego G. R. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] odmawiającą J. K. przyznania zasiłku celowego specjalnego na opłacenie sanatorium. Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach i ocenie prawnej sprawy. W dniu 27 lipca 2009 r. J. K. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie jej środków finansowych w kwocie [...] zł. na opłacenie sanatorium w [...]. Organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. odmówił przyznania specjalnego zasiłku celowego na opłaceniu sanatorium. W uzasadnieniu podał, że w czerwcu bieżącego roku został przyznany i wypłacony J. K. zasiłek z przeznaczeniem na dofinansowanie przejazdu do sanatorium "[...]" w [...] oraz na opłatę klimatyczną. Rozpoznając odwołanie złożone przez skarżącą od tej decyzji organ II instancji wskazał, że art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 115 , poz. 728 ) przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Powyższy przepis mówi o wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżąca uzyskała w miesiącu [...] 2009 r. zasiłek celowy w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na pobyt w sanatorium w [...], którego nie wykorzystała zgodnie z przeznaczeniem. W świetle powyższych argumentów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. za zasadną. Skargę na powyższą decyzję wniosła J. K. W skardze opisała swoją trudną sytuację życiową oraz niezadowolenie z działania ośrodka pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę w ramach tych kryteriów uznać należy, że skarga J. K. nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawą podjętych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. nr 115, poz. 728 ze zm.), które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Ustawa ta przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków celowych oraz zasiłków celowych specjalnych. Zasiłek celowy w myśl art. 39 ust. 1 i 2 powołanej ustawy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, wynoszącego dla osoby samotnie gospodarującej 477 złotych (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy), a dla osoby w rodzinie 351 złotych (art. 8 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy). W rozpoznawanej sprawie prowadzono postępowanie w sprawie przyznania zasiłku celowego w kwocie [...] zł na opłacenie sanatorium w [...]. Z akt sprawy wynika, że skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe i jej dochód miesięczny wynosi [...] zł. Dochód skarżącej przekracza zatem kryterium uprawniające do uzyskania pomocy społecznej w trybie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy. Ustalony przez organy dochód, jak i przekroczenie kryterium dochodowego nie budzą wątpliwości Sądu, jak również nie są kwestionowane przez skarżącą. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega również wątpliwości, że w badanym okresie skarżąca nie poniosła straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej, a więc nie wystąpiły w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy, które by uzasadniały przyznanie stronie zasiłku celowego niezależnie od wielkości uzyskanego w rodzinie dochodu. W tej sytuacji zasadnie organy uznały, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zasadach ogólnych. Sąd podziela także stanowisko organów, iż w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, które by uzasadniały przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, mimo przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego, może zostać przyznany specjalny bezzwrotny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Wprawdzie użyty przez ustawodawcę w tym przepisie zwrot "szczególne przypadki" jest pojęciem nieostrym, jednakże w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że pod pojęciem tym należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych. Jakiego rodzaju okoliczności powinny uprawniać do specjalnego zasiłku celowego wskazuje też wyrok NSA z 28.08.2008 r. OSK 1416/07, LEX nr 489088. "Szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości." Za takie zdarzenie trudno jest więc uznać przewlekłe choroby skarżącej, gdyż ich leczenie należy do potrzeb bytowych zaspokajanych w formie zwykłego zasiłku celowego (art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.), pod warunkiem spełnienia kryterium dochodowego. Okoliczności te są wprawdzie konsekwencją trudnej sytuacji materialnej skarżącej , której ani organy rozstrzygające sprawę ani Sąd nie kwestionują, jednakże nie można ich traktować jako zdarzeń nadzwyczajnych, odbiegającej od typowych sytuacji w jakich znajdują się inne rodziny, spełniające kryterium dochodowe, których potrzeby winny być zaspokajane w pierwszym rzędzie. Skoro zaś w rozpoznawanej sprawie, nie wystąpił żaden szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 41 pkt 1 ustawy to stwierdzić należy, iż rozstrzygnięcia organów odmawiające pomocy społecznej nie naruszają prawa i mieszczą się granicach uznania administracyjnego. Nie uchybiono również w toku rozpoznawania wniosku strony zasadom postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz celom tej pomocy wskazanym w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. Należy w tym miejscu zauważyć, że mimo przekroczenia kryterium dochodowego przez skarżącą jest ona objęta pomocą finansową przez opiekę społeczną Z akt sprawy wynika, że w 2009 r. otrzymała szereg zasiłków specjalnych m.in. w kwocie [...] zł. na przejazd do sanatorium w [...] oraz opłatę klimatyczną, [...] zł na dopłatę do czynszu, [...] zł. na wykup leków. Pomoc społeczna nie może natomiast zaspokoić wszystkich potrzeb wnioskującego Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku