I SA/Wa 1177/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka- Płaczkowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2011 nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności gruntu położonego w W., stanowiącego część nieruchomości hipotecznej oznaczonej nr [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji . W uzasadnieniu przedstawiono następująco stan faktyczny i prawny sprawy: Wnioskiem z dnia 13 października 2005 r. J. T. wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie stwierdzającej nabycie z mocy prawa części nieruchomości położonej w W. oznaczonej nr hip.[...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności ww. nieruchomości. Rozpoznając odwołanie złożone od ww. decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że nieruchomość hipoteczna położona w W. przy zbiegu ulic [...] i [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Część tej nieruchomości o pow. [...] m2 oznaczonej jako działka nr [...] wraz z domem mieszkalnym, została decyzją z dnia [...] marca 1988 r. nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. oddana w użytkowanie wieczyste J. S., J. K. i W. K. Ta część stanowi obecnie własność J. T. Natomiast część nieruchomości [...] nr [...] o pow. [...] m2 została wydzielona pod ulice i nie została oddana w użytkowanie wieczyste następcom prawnym byłego właściciela. We wniosku z 2005 r. J. T. napisała o całej nieruchomości hipotecznej nr [...] , jednak zarzuty zawarte w odwołaniu wskazują, że żądanie dotyczy działki gruntu o pow. [...] m2 (działka nr [...] i część działki nr [...]). Działka nr [...] została skomunalizowana i jest zajęta pod ul.[...], natomiast działka nr [...] zajęta pod ul. [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa. Na podstawie tych wszystkich okoliczności Minister Infrastruktury uznał, że J. T. nie miała przymiotu strony do wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133 poz. 872 ze zm.) . Skargę na powyższą decyzje złożyła J. T. zarzucają decyzji Ministra Infrastruktury nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności i nie zbadanie stanu faktycznego. Sporny grunt tj. [...] m2 stanowił integralną część całego areału zgodnie z planem złożonym pod nr [...] do zbioru dowodów księgi hipotecznej nr [...]. Dlatego suche stwierdzenia z uzasadnienia zaskarżonej decyzji budzą- zdaniem skarżącej- zastrzeżenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Powyższa regulacja określa podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydaniem nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga J. T. na decyzję Ministra Infrastruktury uchylającą i umarzającą postępowanie organu I instancji. Decyzją zaś wydaną w I instancji, Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), który został powołany jako podstawa orzekania przez organ II instancji, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej, tj. uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji, powoduje, że organ drugiej instancji nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie określa przesłanek umorzenia postępowania, wobec powyższego należy ich poszukiwać w treści art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.). Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości jest ostateczna decyzja wojewody (art. 73 ust. 3 ww. ustawy). Odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa (art. 73 ust. 4 cyt. ustawy). Zatem podmioty, które nie były właścicielem takich gruntów na dzień 31 grudnia 1998 r., nie mogły skutecznie wystąpić z takim wnioskiem. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Nieruchomość hipoteczna nr [...], położona w W. przy zbiegu ulic [...] i [...] o pow.[...] m2 podlegała pod działanie tzw. dekretu [...]. Część tej nieruchomości o pow. [...]m2 została oddana w użytkowanie wieczyste J. S., J. K. i W. K. Tylko ta część stanowi obecnie własność J. T. na podstawie umowy darowizny z dnia [...] stycznia 1990 roku rep. [...] oraz umowy zniesienia współwłasności z dnia [...] stycznia 1990 roku rep. Nr [...]. Zaś pozostała część dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] nie została oddana w użytkowanie wieczyste, gdyż została wydzielona pod drogi. Oznacza to, że J. T. nie była właścicielką na dzień 31 grudnia 1998 r. działek oznaczonych nr [...] i [...] zajętych pod drogi publiczne. Skoro zatem z wnioskiem o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego wystąpiła osoba nie będąca dotychczasowym właścicielem gruntu, stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany z uwagi na brak podmiotu postępowania, wobec czego nie może być wydana ani pozytywna, ani negatywna decyzja (brak jest podstaw do konkretyzacji normy prawa materialnego), przeto w razie wszczęcia postępowania administracyjnego postępowanie takie winno być na etapie I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzone. W razie zaś orzekania w takiej sprawie przez organ odwoławczy, winno zapaść rozstrzygnięcie określone w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Reasumując, Sąd rozpoznając sprawę nie podzielił zarzutów skargi. Podkreślić trzeba, że formułując taką ocenę, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. alej ppsa ), Sąd mógł rozstrzygać tylko i wyłącznie w granicach sprawy. Sprawa poddana ocenie Sądu dotyczyła uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania. W granicach tej sprawy nie mieściła się zatem ocena zasadności wydania decyzji z dnia [...] marca 1988 r. o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste ani też rozstrzyganie roszczeń dekretowych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).