I SA/Wa 1180/09

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. J.S. pismem z dnia 25 czerwca 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej oraz na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2009 r. przedmiotowa skarga rozdzielona została na dwie skargi, którym nadane zostały osobne sygnatury, tj. I SA/Wa 1179/09 i I SA/Wa 1180/09. Wraz z przedmiotową skargą z dnia 25 czerwca 2009 r., złożony został przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką W.. Miesięczny dochód rodziny wynosi około [...] zł. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² (współwłasność z bratem), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz [...] ha (współwłasność z bratem), nieruchomość leśna o powierzchni [...] ha oraz [...] ha (współwłasność z bratem), a także ½ samochodu [...] z 2003 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że z powodu kryzysu na rynku budowlanym firma jego i jego matki nie przynoszą obecnie dochodów. Wnioskodawca zaznaczył, że utrzymuje się z prac dorywczych oraz z pomocy rodzeństwa oraz że nie posiada oszczędności. Obecnie ma problemy z opłaceniem bieżących rachunków w związku z czym zdecydował się na sprzedaż wspólnego auta. Skarżący podkreślił, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Do wniosku dołączone zostały zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w W., z których wynika, że J.S. w 2008 r. osiągnął dochód w wysokości [...] zł, jago matka zaś nie osiągnęła żadnego dochodu. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, pismem z dnia 19 sierpnia 2009 r. wezwano J.S. do nadesłania wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego matkę rachunków bankowych w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów wskazujących jakiego rodzaju działalność prowadzi wnioskodawca oraz jego matka, zaświadczenia z właściwego urzędu gminy określającego rodzaj i wielkość posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego matkę nieruchomości, ewentualnie decyzji ustalającej podatek od posiadanych nieruchomości oraz dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przy piśmie z dnia 2 września 2009 r. nadesłał szereg dokumentów, w tym m.in. zaświadczenie z dnia [...] lutego 2009 r. o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. o wyrejestrowaniu działalności gospodarczej, decyzje z dnia [...] lutego 2009 r. o ustaleniu podatku od nieruchomości, a także wyciągi z rachunków bankowych spółki cywilnej "W." w W. oraz J.S., z których wynikało, że skarżący w okresie od 29 czerwca do 28 lipca 2009 r. nie dokonywał na swoim rachunku żadnych operacji finansowych, a stan tego rachunku na koniec lipca 2009 r. wynosił [...] zł. Na rachunku spółki "W." na dzień 2 września 2009 r. saldo końcowe wynosiło natomiast –[...] zł. W tej sytuacji pismem z dnia 4 września 2009 r. wezwano skarżącego do złożenia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - oświadczenia czy wnioskodawca nadal jest właścicielem działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] października 2006 r., nr [...]. Jeżeli zaś nastąpiło ich zbycie - do nadesłania stosownych dokumentów (np. umowa kupna – sprzedaży) potwierdzających powyższy fakt. Z akt administracyjnych sprawy o sygn. akt I SA/Wa 809/09 toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na skutek skargi J.S. wynikało bowiem, że w październiku 2006 r. J.S. wystąpił z wnioskiem o zatwierdzenie podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], położonej w K. przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Burmistrz Miasta K. zatwierdził podział w/w nieruchomości, w wyniku czego powstało [...] działek. Zgodnie z powyższą decyzją działka nr [...] przeznaczona została pod drogę i przeszła na własność gminy, pozostałe zaś działki pozostały we własności dotychczasowego właściciela tj. J.S.. W piśmie z dnia 14 września 2009 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie J.S. oświadczył, że nadal jest właścicielem działek nr [...] (grunty rolne i leśne), nr [...] (nieformalnie podzielona między jego brata i siostrę) oraz nr [...] (droga wewnętrzna). Działka nr [...] przejęta została przez gminę pod drogę publiczną, działkę nr [...] darował bratu, zaś działkę nr [...] – siostrze. Z kolei działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] zostały przez skarżącego sprzedane. Wnioskodawca zaznaczył, że pieniądze ze sprzedaży przeznaczone zostały pod budowy domów jego brata i siostry oraz na inwestycje w nieistniejącą już firmę. Do pisma dołączony zostały m.in. akt notarialny z dnia [...] października 2007 r., z którego wynika, że działka nr [...] sprzedana została za kwotę [...] zł oraz umowy przedwstępne kupna – sprzedaży nieruchomości z dnia [...] lipca 2006 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2006 r., w których ustalone zostały ceny sprzedaży trzech działek o powierzchni [...] m², [...] m² i [...] m² za cenę odpowiednio [...] zł za 1 m² oraz [...] zł za 1 m². W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że J.S. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z podnoszonych przez skarżącego twierdzeń wynika co prawda, że wnioskodawca nie ma obecnie stałego źródła dochodu, nie posiada żadnych oszczędności i utrzymuje się dzięki wsparciu rodziny i dorywczym pracom. Zauważyć jednakże należy, że z akt toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie sprawy o sygn. I SA/Wa 809/09 ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej wynika, iż Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] zatwierdził podział nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...]. W wyniku podziału powstało [...] działek, z czego jedna działka nr [...] przeznaczona została pod ulicę i przeszła na własność gminy, pozostałe zaś działki pozostały we własności dotychczasowego właściciela, tj. J.S.. Jak wynika zaś z wyjaśnień wnioskodawcy oraz z nadesłanych do Sądu dokumentów, niektóre z powstałych działek zostały przez skarżącego darowane rodzeństwu, cztery działki zostały zaś przez skarżącego sprzedane. Z aktu notarialnego z dnia [...] października 2007 r. wynika, że działka nr [...] została sprzedana za kwotę [...] zł, w stosunku zaś do trzech innych stosownymi przedwstępnymi umowami kupna – sprzedaży z dnia [...] lipca 2006 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2006 r. ustalone zostały ceny sprzedaży na kwoty około [...] zł za każdą działkę. Działki te zostały następnie sprzedane. W świetle powyższego nie można uznać, że J.S., który niespełna 2 lata temu pozyskał ze sprzedaży nieruchomości kwoty tak znacznej wysokości, znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznanie prawa pomocy. Przeciwnie, okoliczność powyższa przemawia za stwierdzeniem, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie. Zwłaszcza, że - jak wyżej wskazano - instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie wobec osób, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Podkreślić należy, że sytuacji skarżącego, który nadal jest właścicielem części powstałych w wyniku podziału działek, a ponadto jest współwłaścicielem domu i samochodu wycenionego przez niego na kwotę [...] zł, nie można utożsamić z sytuacją osób ubogich, nieposiadających jakiegokolwiek majątku, pozbawionych środków do życia. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.