I SA/Wa 1180/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg A. P. i J.T. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargi Minister Skarbu Państwa (Minister) decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr po rozpatrzeniu odwołania A.P., J.T. i J.T. od decyzji Wojewody [...] (Wojewoda) z dnia [...] czerwca 2016 r. umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: K.P. pismem z dnia 16 października 1990 r. złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości położonych w miejscowości [...],[...] i [...], pow. [...], woj. [...] tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 5 marca 2013 r. A.P. i J.T. (spadkobiercy zmarłej w dniu [...] grudnia 1997 r. wnioskodawczyni) zwrócili się o zawieszenie postępowania z uwagi na konieczność skompletowania materiału dowodowego. W związku z powyższym wnioskiem Wojewoda postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. zawiesił postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa rekompensaty za mienie pozostawione przez K.P. i J.P. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowienie niniejsze zostało doręczone A.P. oraz pełnomocnikowi J.T. jako pełnomocnikowi J.T. . Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K.P. i J.P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na upływ trzyletniego terminu zawieszenia postępowania w trakcie którego strona nie złożyła wniosku o podjęcie postępowania, konieczne stało się wydanie decyzji o umorzeniu postepowania. Od decyzji powyższej odwołanie wniosły A.P. i J.T. Po rozpatrzeniu odwołania Minister utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i wskazał, że zgodnie art. 98 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) – dalej jako "kpa", jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwrócić się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 597/12 wyjaśnił, że użyty w ww. przepisie zwrot "w okresie trzech miesięcy od daty zawieszenia postępowania" odnosi się – jeżeli chodzi o rozpoczęcie biegu terminu – do daty wydania postanowienia o zawieszeniu, a nie od daty jego doręczenia. W tej sytuacji bieg trzyletniego terminu o jakim w ww. przepisie rozpoczął się w dniu [...] marca 2013 r. Ostatnim dniem na wniesienie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania była natomiast dzień [...] marca 2016 r. (z uwagi na fakt, iż dzień [...] marca 2016 r. przypadał w niedzielę – dzień ustawowo wolny od pracy). Do tego dnia jednak żadna ze stron postępowania nie wniosła podania w trybie art. 98 §2 kpa. Organ zauważył, że w chwili zawieszenia postępowania jedynymi jego stronami byli A.P. i J.T.. Do skutecznego zawieszenia postępowania potrzebny był zatem tylko ich wniosek. Ponadto strony zostały pouczone o konsekwencjach niezłożenia wniosku o podjęcie postępowania w terminie. Jego upływ skutkuje natomiast tym, że wniesione podanie uznaje się za wycofane. Minister wskazał poza tym, że strony nie złożyły zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postepowania, tym samym przyjąć należy, że zaakceptowały jego treść. W świetle powyższego, w ocenie organu, nie znajduje uzasadnienia argument stron, że nie składały wniosku o zawieszenie postępowania i nie wiedziały o jego zawieszeniu. Ponadto z akt sprawy wynika, że termin na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania zakończył swój bieg po upływie trzech lat od daty wydania postanowienia o zawieszeniu tj. w dniu [...] marca 2016 r. W związku z powyższym Minister Skarbu Państwa uznał, iż decyzja organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest zasadna. Pismem z dnia 19 lipca 2016 r. A.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie obu powyższych decyzji. W uzasadnieniu swojej skargi podniosła, że nie składała wniosku o zawieszenie postępowania cały zaś oczekując na decyzję o przyznaniu prawa do rekompensaty. Wskazała również, że nie otrzymała pisma z dnia 24 kwietnia 2014 r. wiec nie mogła udzielić na nie odpowiedzi. Również jej siostra J.T. ani jej pełnomocnik J.T. nie otrzymali powyższego pisma. Pismem z tej samej daty skargę na decyzję Ministra wniosła również J.T. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Wskazała, że nie składała wniosku o zawieszenie postępowania i cały czas oczekiwała na wydanie decyzji, wobec powyższego niezrozumiałe jest dla niej dlaczego organ umorzył postępowanie. Wskazała, że w jej ocenie w związku z jej pismem z 18 kwietnia 2014 r. organ winien był podjąć postępowanie. Wyjaśniła, że nie otrzymała pisma z 24 kwietnia 2014 r. Odpowiadając na skargi Minister wniósł o ich oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 r. sprawy będące następstwem wniesienia skarg przez A.P. i J.T. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 98 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli natomiast w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniom obu skarżących, A.P. i J.T. (reprezentowana przez J.T.) pismem z dnia 5 marca 2013 r. zwróciły się [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o zawieszenie postępowania "z uwagi na dalsze kompletowanie dokumentów w prawie". Bezspornym jest również, że w związku z powyższym wnioskiem Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. zawiesił postępowanie w sprawie. W treści postanowienia organ zawarł informację, że jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 kpa). Jak wynika natomiast z rozdzielnika tego postanowienia oraz znajdujących się w aktach zwrotnych potwierdzenie odbioru, powyższe postanowienie zostało doręczone zarówno A.P. oraz jak i pełnomocnikowi J.T.(J.T.) w dniu 22 marca 2013 r. Za niezasadne uznać zatem należy stanowisko obu Skarżących jakoby nie miały świadomości, iż organ zawiesił postępowanie w sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że jak słusznie podniosły organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie, jeżeli strona w trzyletnim terminie wniosku o podjęcie postępowania nie złoży, to następuje skutek w postaci uznania żądania wszczęcia postępowania za wycofane. W orzecznictwie i literaturze dominuje pogląd, że oznacza to konieczność umorzenia postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2008 r., s. 462 oraz Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 204; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 488 i 489; wyroki NSA: z 14 lipca 2011 r. sygn. I OSK 1180/11, z 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2718/15, z 12 listopada 2015 r. sygn. I OSK 491/14, z 21 listopada 2014 r. sygn. II GSK 1785/13; https://cbois.nsa.gov.pl). Początek biegu terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 kpa należy liczyć natomiast od daty wydania postanowienia o zawieszeniu. W niniejszej sprawie zatem od dnia [...] marca 2013 r. Wniosek o podjęcie postępowania winien zatem być złożony najpóźniej do [...] marca 2016 r. Tymczasem jak wskazały organy orzekające w sprawie i co wprost wynika z akt sprawy żadna ze stron niniejszego postępowania takiego wniosku nie złożyła. Skarżące w skargach powołały się na fakt nie doręczenia im pisma Wojewody z dnia 24 kwietnia 2014 r. Ustosunkowując się do powyższego zarzutu sąd wskazuje, że rzeczywiście, już po wydaniu powyższego postanowienia z dnia [...] marca 2013 r. o zawieszeniu postępowania, pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. J.T. osobiście, bez udziału swojego pełnomocnika, zwróciła się do Wojewody o nadesłanie informacji : "czy nie pobrano pieniędzy za wschodnie tereny za pole [...] morgów bo do tego należy A.P. ona miała akta notarialne, słuchy dochodzą, że pieniądze pobrała beze mnie, gdyż spadek jest na nas obie". W ocenie sądu powyższe pismo nie mogło być uznane w żaden sposób za wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Stanowiło ono jedynie wyraz zaniepokojenia jednej ze skarżących, czy druga skarżąca nie uzyskała środków finansowych tytułem rekompensaty. W odpowiedzi na powyższe pismo Wojewoda pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r., poinformował J.T. że postępowanie w sprawie jest zawieszone. Pismo to skierowane zostało bezpośrednio na adres J.T. i doręczone w dniu 2 maja 2014 r. Odbiór pisma potwierdził S.T. W ocenie sądu skierowanie powyższego pisma bezpośrednio do skarżącej J.T. z pominięciem jej pełnomocnika nie stanowi naruszenia postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już wyżej wskazano, z pisma z dnia 18 kwietnia 2014 r. wynikało, że skarżąca J.T. była zaniepokojona dochodzącymi do niej informacjami, iż jej siostra pobrała pieniądze z tytułu rekompensaty. Organ odpowiadając na powyższe pismo wyjaśnił, że decyzja nie została wydana, rekompensata nie była wypłacona a postępowanie jest zawieszone z stosownie do wniosku z dnia 7 marca 2013 r. o zawieszenie postępowania z uwagi na dalsze kompletowanie dokumentów. W ocenie sądu okoliczność, że pismo Wojewody z dnia 29 kwietnia 2014 r., nie zostało doręczone A.P. również nie stanowi naruszenia postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A.P. osobiście złożyła wniosek o zawieszenie postępowania, otrzymała postanowienie z dnia [...] marca 2013 r., w którym wskazano jakie będą skutki nie złożenia w terminie 3 lat wniosku o jego podjęcie, i pomimo to wniosku takiego nie złożyła. Stwierdzić zatem należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu Wojewody, są zgodne z prawem a skargi nie są zasadne. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) oddalił skargi.