I SA/Wa 1183/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu załączonym do pisma procesowego z dnia 9 lipca 2011 r. złożonym do sprawy ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, J.M. wystąpił o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek powyższy został rozpoznany został odmowie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1183/11. W dniu 9 września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw J.M. od przedmiotowego postanowienia z dnia 24 sierpnia 2011 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową oraz wnuczką. Otrzymuje wraz z żoną emeryturę w wysokości 1850 złotych, natomiast jego syn prowadząc gospodarstwo rolne ([...]) posiada dochód w wysokości 916 złotych miesięcznie. Ponadto wskazał, że posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m2. Do koniecznych wydatków skarżący zaliczył opłaty za prąd, gaz, wodę, śmieci, opał oraz podatki. Na wezwanie Sądu skarżący udzielając dodatkowych informacji wyjaśnił, że ponosi koszty ubezpieczenia pojazdów mechanicznych (samochody osobowe – [...], [...], [...]; ciągnik) w wysokości około 600 złotych rocznie, koszt ubezpieczenia rolniczego w KRUS – ok. 1000 złotych, koszty energii elektrycznej -ok. 250 złotych na dwa miesiące, wody – ok. 200 złotych rocznie, opału – ok. 3000-4000 złotych rocznie oraz lekarstw – ok. 300 złotych miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu bowiem umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Wskazać tu jednak należy, że każda osoba wnosząca sprawę do sądu powinna się liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów wnioskodawca musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że J.M. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Jak wynika z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z przedstawionych wyjaśnień i dokumentów wynika, iż skarżący uzyskuje wraz z żoną stały dochód w postaci emerytury wysokości 1850 złotych miesięcznie, posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m2, oraz samochody osobowe: [...], [...], [...] oraz ciągnik. Ponadto wskazać należy, że mimo iż skarżący podnosi we wniosku, że wraz z żoną wymagają stałego leczenia oraz kosztownych rehabilitacji- to jednak nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających tą okoliczność (np. zaświadczeń lekarskich, rachunków za leki itp.). Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną zupełnie środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Sytuacja majątkowa skarżącego pozwala na stwierdzenie, że jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego – ponieść koszty sądowe w sprawi, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się jedynie do wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.