I SA/Wa 1184/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , po rozpoznaniu odwołania Z.K. od decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r., nr [...] - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z [...] lutego 2013 r., nr [...] z Prezydent [...] : 1. odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty od Z.K. za pobyt córki Z.R. w pieczy zastępczej, 2. od [...] maja 2012 r. do [...] września 2012 r. ustalił od Z. K. , za pobyt córki Z.R. w Pogotowiu Opiekuńczym nr [...] przy ul. [...] w W. opłatę w wysokości 3.807,67 zł miesięcznie wraz z odsetkami w przypadku opóźnienia w spłacie, którą należy wnosić do 10 dnia każdego miesiąca, 3. od [...] września 2012 r. do czasu opuszczenia placówki ustalił od Z.K. , za pobyt córki Z.R. w Domu Dziecka nr [...] przy [...] w W. opłatę w wysokości 3.857,22 zł miesięcznie wraz z odsetkami w przypadku opóźnienia w spłacie, którą należy wnosić do 10 dnia każdego miesiąca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1142/13 oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2013 r. Decyzją z [...] lipca 2014r., nr [...] Prezydent [...] zmienił decyzję własną z [...] lutego 2013 r., nr [...] , w ten sposób, że: - od [...] maja 2012 r. do [...] września 2012 r. ustalił od Z.K. miesięczną opłatę za pobyt córki Z.R. w Pogotowiu Opiekuńczym nr [...] przy ul. [...] w W. , w wysokości 3.807,67 zł wraz z odsetkami w przypadku opóźnienia w spłacie, którą należy wnosić do 10 dnia każdego miesiąca, - od [...] września 2012 r. do dnia [...] marca 2013 r. ustalił od Z.K. , za pobyt córki Z.R. w Domu Dziecka nr [...] przy [...] w W. , opłatę w wysokości 3.857,22 zł miesięcznie wraz z odsetkami w przypadku opóźnienia w spłacie, którą należy wnosić do 10 dnia każdego miesiąca, - od dnia [...] kwietnia 2013 r. do [...] lipca 2013 r. ustalił od Z. K. , za pobyt córki Z. R. w Domu Dziecka nr [...] przy [...] w W. , opłatę w wysokości 4.926,91 zł miesięcznie wraz z odsetkami w przypadku opóźnienia w spłacie, którą należy wnosić do 10 dnia każdego miesiąca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] listopada 2014 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2014 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Prezydent [...] decyzją z [...] marca 2016 r., nr [...] zmienił w pkt 3 decyzję własną z [...] lutego 2013 r., nr [...] w ten sposób, że nadał jej nowe brzmienie, tj. ustalił opłatę za pobyt dziecka Z.R. w Domu Dziecka nr[...] przy [...] w W. : - od [...] września 2012 r. do [...] marca 2013 r. ustalił miesięczną opłatę w wysokości 3.857,22 zł, - od [...] kwietnia 2013 r. do [...] lipca 2013 r. ustalił miesięczną opłatę w wysokości 4.926,91 zł. Pismem z 12 kwietnia 2016 r., sprecyzowanym pismem z 10 maja 2016 r., Z.K. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r. W odwołaniu wskazał na swoją sytuację zdrowotną (pozostaje pod opieką [...] ), finansową (brak oszczędności). Podniósł, że uzyskiwany dochód przeznacza na życie, leki, alimenty na rzecz córki. Jednocześnie wniósł o umorzenie w całości opłaty za pobyt Z.R. w pieczy zastępczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę wskazało, że zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 332, z późn. zm.) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w tej placówce. Z kolei przepis art. 194 ust. 1a ustawy stanowi, że jeżeli zmianie uległy okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, w szczególności zmianie uległa wysokość średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, starosta może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą tej opłaty. Kolegium podkreśliło, że fakt przebywania córki Z. R. w Domu Dziecka nr [...] przy al. [...] w W. nie jest kwestionowany. Decyzją z [...] marca 2016 r. Prezydent [...] dokonał zmiany swojej decyzji z [...] lutego 2013 r. w zakresie określającym wysokość opłaty od [...] kwietnia 2013 r. Zmiana ta podyktowana była wejściem w życie zarządzenia Prezydenta [...] z [...] marca 2013 r., nr [...] w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w 2013 r. w placówkach opiekuńczo - wychowawczych prowadzonych przez W. oraz na zlecenie W. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 26 marca 2013 r., poz. 3566). Zgodnie z załącznikiem do wskazanego zarządzenia średnie wydatki na utrzymanie wychowanka w 2013 r. w Domu Dziecka Nr [...] "[...] , [...] W. ustalone zostały na kwotę 4.926,91 zł. Zarządzenie z [...] marca 2013 r. Prezydenta [...] weszło w życie 1 kwietnia 2013 r., a zatem organ I instancji zasadnie od tego dnia dokonał zmiany wysokości opłaty. Kolegium wskazało, że decyzja Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r. nie rozstrzyga o kwestii umorzenia kwoty należnej do zapłaty z tytułu pobytu córki Z. R. w pieczy zastępczej. Wniosek skarżącego z 19 maja 2014 r. o umorzenie w całości lub w części opłaty za pobyt córki w Pogotowiu Opiekuńczym nr [...] przy ul. [...] w W. oraz w Domu Dziecka nr [...] przy [...] w W. oczekuje na rozpoznanie. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r., nr [...] Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie umorzenia Z.K. należności za pobyt Z.R. w wyżej wskazanych placówkach do czasu zakończenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości opłaty. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej starosta (w niniejszej sprawie Prezydent m.st. Warszawy) na wniosek lub z urzędu może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 tej ustawy. Reasumując, w sprawie wniosku o umorzenie w całości lub w części ustalonej opłaty organ wyda odrębne orzeczenie od którego będzie Z. K. przysługiwało odwołanie. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę złożył Z.K. . Wskazał na swoją trudną sytuację osobistą i zdrowotną, na trudności związane z kontaktami z córką i jej dzieckiem. Podał, że pozostaje pod opieką lekarską, przyjmuje leki antydepresyjne. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 193 ust 1 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w tej placówce. Natomiast jeżeli zmianie uległy średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce starosta może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą tej opłaty (art. 194 ust. 1a ustawy). Bezsporne jest, że córka skarżącego przebywała w pieczy zastępczej, tj. w Domu Dziecka nr [...] przy [...] w W. w okresie od [...] września 2012 r. do [...] lipca 2013 r. Jednakże od [...] kwietnia 2013 r. wzrosła opłata za pobyt w tej placówce z kwoty 3.857,22 zł do kwoty 4.926,91 zł. Wynika to z zarządzenia Prezydenta [...] z [...] marca 2013 r., nr [...] w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w 2013 r. w placówkach opiekuńczo - wychowawczych prowadzonych przez W. oraz na zlecenie W.. Wobec tego organ I instancji uprawniony był na podstawie art. 194 ust.1a zmienić swoją ostateczną decyzję z 1 lutego 2012 r. w pkt 3 tej decyzji. Podnieść należy, że decyzja wydana na podstawie art. 194 ust.1a ustawy ma charakter decyzji związanej. W tym zakresie organ nie dysponuje luzem decyzyjnym i możliwością samodzielnego kształtowania treści rozstrzygnięcia, a zatem nie podejmuje jej w warunkach uznania administracyjnego. Decyzja taka będzie działała z mocą wsteczną. Wynika to z faktu, że najpierw musi wystąpić przesłanka uzasadniająca zaistnienie okoliczności mającej wpływ na wydanie decyzji ustalającej opłatę, a dopiero później można uruchomić i wydać decyzję o zmianie dotychczasowej decyzji. Na ustalenie "wsteczne" opłaty wskazuje przepis art. 194 ust.1a ustawy. Stanowisko takie jest prezentowane także w orzecznictwie (por. wyroki WSA w Gliwicach: z 14 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 283/16, z 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 70/16; WSA w Gdańsku z 13 listopada 2015 r., sygn akt III SA/Wa 739/15) i w doktrynie (Stanisław Nitecki Komentarz do art. 194 ustawy – lex). Przyjęcie innej interpretacji niweczyłoby możliwość zmiany opłaty za okres, w którym dziecko faktycznie przebywało w pieczy zastępczej i za które ponoszone były wydatki związane z jego utrzymaniem. Podnoszona w skardze trudna sytuacja osobista i zdrowotna skarżącego nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu i nie ma wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Jak wskazało Kolegium kwestie te będą przedmiotem badania w postępowaniu o umorzenie lub rozłożenie na raty kwoty należnej za pobyt córki skarżącego w pieczy zastępczej. Postępowanie to jest zawieszone do zakończenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości opłaty. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.