I SA/Wa 1185/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Boniecka – Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi U.T., A.K., L.W. i M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić M.B. przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 11 lipca 2016 r. uzupełnionym pismem z dnia 14 lipca 2016 r. M.B. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2016 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j. ze zm.). powoływanej dalej jako P.p.s.a., który to przepis w brzmieniu obecnym nie ma zastosowania do spraw sądowych wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r., a do takich należy przedmiotowa sprawa, zastosowano przepis dotychczasowy, zgodnie z którym wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, a sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i uzyskiwanych dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z [...] letnim synem. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z alimentów otrzymywanych przez syna w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Jako stałe miesięczne wydatki podał zakup wyżywienia na które przeznacza kwotę [...] zł oraz pozostałe wydatki wynoszące [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada mieszkania, domu, nieruchomości rolnej ani innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych czy wierzytelności. W związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 19 lutego 2016 r. został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku, poprzez przedstawienie, mi.in.: oświadczenia na temat źródeł uzyskiwanych dochodów, z których ponoszone są przez wnioskodawcę koszty utrzymania w dwuosobowym gospodarstwie domowym wobec nieuprawdopodobnienia, że łączne koszty utrzymania (poza wyżywieniem) zamykają się w deklarowanej w formularzu wysokości ([...] zł), kopii składanych deklaracji podatkowych lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego potwierdzających brak takiego obowiązku, informacji, czy wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, jeżeli tak - przedstawienie dokumentów określających jej charakter wraz z dokumentacją dotyczącą wysokości uzyskiwanych dochodów lub ponoszonych strat w ostatnim roku podatkowym, informacji, czy wnioskodawca pozostaje zatrudniony, prowadzi działalność zawodową lub pełni jakiekolwiek funkcje, z którymi wiąże się uzyskiwanie dochodów, wyciągu ze wszystkich posiadanych przez składającego wniosek rachunków bankowych, lokat lub innych instrumentów finansowych wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, kopii dokumentów potwierdzających otrzymywanie świadczeń alimentacyjnych w deklarowanej w formularzu wysokości, szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie oraz inne potrzeby wraz z określeniem ich wysokości, w tym także przedstawienie kopii dokumentów potwierdzających ich opłacanie, informacji na temat zarejestrowanych na wnioskodawcę pojazdów, a także informacji na temat miejsca zamieszkiwania wnioskodawcy oraz syna wraz ze wskazaniem okoliczności skutkujących brakiem wydatków ponoszonych na ten cel. Powyższe wezwanie należało wykonać w terminie 7 dni od dnia otrzymania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nie wykonał zarządzenia Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 P.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje [...]-letni syn z którym utrzymuje się z alimentów w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że alimenty przeznaczane są na zakup żywności ([...] zł) oraz pozostałe wydatki ([...] zł). Nie wiadomo jednak, czy alimenty które otrzymuje syn są jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy i syna. Z nadesłanego formularza nie wynika bowiem, czy wnioskodawca jest osobą chorą, czy niepełnosprawną posiadająca orzeczenie lekarskie o niezdolności do pracy, czy też osobą bezrobotną. Wnioskodawca nie wyjaśnił kwestii zatrudnienia bądź jego braku oraz tego czy uzyskuje jakikolwiek dochód z tytułu zatrudnienia bądź prowadzenia własnej działalności gospodarczej lub pełnienia jakiejkolwiek funkcji społecznej, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. Nie wyjaśnił także gdzie i u kogo wraz z synem zamieszkuje oraz z jakiego powodu nie ponosi żadnych wydatków z tym związanych. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca nie nadesłał również dokumentów do nadesłania których został wezwany, celem uzyskania pełnej informacji o jego sytuacji materialnej. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, czego nie uczynił. Podkreślić należy, że także we wniesionym sprzeciwie wnioskodawca nie uzupełnił braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji wnioskodawca tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. (w brzmieniu przed zmianą ustawy) orzeczono jak w sentencji postanowienia.