I SA/Wa 1185/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Joanna Skiba ( spr.) Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi W. N. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1688/16. 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz W. N. sumę pieniężną w wysokości 3000 ( trzy tysiące) złotych; 4. zasądza od [...] na rzecz W. N. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] kwietnia 2019 r. W.N. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1688/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ lub Prezydent) do rozpoznania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...] ozn.hip. [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W skardze wniósł o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku, organ nie wydał decyzji w kwestii odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]. W sprawie zostały wydany już wyrok sądu wymierzający grzywnę za niewykonanie wyroku. Podniósł również, że zwracał się ze skargą do Rzecznika Praw Obywatelskich oraz do Przewodniczącego Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych. Nie przyniosło to rezultatu. Skarżący złożył również zawiadomienie do Prokuratury o niedopełnienie obowiązków przez Prezydenta [...], a postępowanie jest w toku. Uzasadniając przyznanie sumy pieniężnej wskazał, że jest to dodatkowy czynnik dyscyplinujący organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że celem ustalenia czy nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), pismem z [...] czerwca 2019 r. wystąpiono do Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu [...] o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji Osiedle Społeczne im. [...], które miało powstać na przedmiotowym terenie. Wystąpiono także do Ministerstwa Finansów, czy w ramach umów indemnizacyjnych nie wypłacone dawnym właścicielom lub ich spadkobiercom odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wskazał nadto, że opóźnienia w rozpoznawaniu spraw spowodowane są m.in. bardzo dużą ilością postępowań administracyjnych prowadzonych przez tutejsze Biuro oraz koniecznością przekazywania akt do sądu w związku ze składanymi skargami przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. ), powoływanej dalej jako: "ppsa". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 ppsa, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 maja 2017 r. zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania sprawy dotyczącej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 20 września 2017 r. ( k. 41 akt o sygn. akt I SAB/Wa 961/18) i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa, rozpoczął swój bieg termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 20 grudnia 2017 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, jak też już wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki grzywny (vide wyrok z 19 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 961/18), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od roku i 10 miesięcy organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 ppsa i art. 286 § 2 ppsa w zw. z art. 12 kpa. Wynika to przede wszystkim z tego, że działanie organu zostało już w ten sposób ocenione we wcześniejszych wyrokach sądu. Poza tym nie sposób usprawiedliwić zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku gromadzeniem materiału koniecznego do zbadania przesłanki posiadania. Sposobu działania organu nie może też w żaden sposób tłumaczyć wielość spraw zawisłych w organie czy stopień ich skomplikowania, zwłaszcza gdy miałoby to wyjaśniać kilkuletnią zwłokę w ich załatwianiu. W niniejszej zaś sprawie, postępowanie odszkodowawcze prowadzone jest już blisko 4 lata. Należy bowiem zauważyć, że w wyroku dotyczącym bezczynności data złożenia wniosku o odszkodowanie został określona na "21 października 2015 r.", a nie " 25 maja 1965 r." jak podaje skarżący. Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny, choć w innej od oczekiwanych przez skarżących wysokości. Zdaniem sądu adekwatna do realiów niniejszej sprawy jest grzywna w wysokości 3000 zł. Taka wysokość jest w ocenie Sądu odpowiednia do okresu zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku, jak też czasu jaki upłynął od zwrotu organowi akt po prawomocnym wymierzeniu mu już z tego tytułu ostatniej grzywny do dnia wniesienia obecnie rozpoznanej skargi. Jej wymiar Sąd uznał za wystarczająco represyjny i dyscyplinujący i jest na tyle dotkliwy, że powinien skłonić Prezydenta [...] do zakończenia zawisłego przed nim postępowania, bez konieczności występowania przez strony ubiegające się o odszkodowania z kolejną przewidzianą w art. 154 ppsa skargą. Przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej znajduje oparcie w treści art. 157 § 7 ppsa. Co prawda orzeczenie w tym zakresie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu Sądu, niemniej instytucja ta została przewidziana jako możliwość realnego oddziaływania na organy administracji i w pewnych sytuacjach konieczne staje się jej orzeczenie. Suma ta ma przede wszystkim na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Biorąc pod uwagę stan sprawy, w tym długotrwałość postępowania, w ocenie Sądu zasadne było zasądzenie sumy pieniężnej. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, wziął pod uwagę całość opisanych wyżej okoliczności sprawy, ale także okoliczności opisane w postanowieniu z [...] stycznia 2019 r. Prokuratury Rejonowej [...] w [...] o umorzeniu śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego (DS. 1866.2018.II), okres trwającej bezczynności i przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 3000 zł. Wynikające z zastosowanych środków łączne finansowe obciążenie organu wynosić będzie w tym wypadku 6000 złotych i jest na tyle dotkliwe, że powinno skłonić organ do zintensyfikowania działań w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.