I SA/Wa 1188/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1.01.1999 r. przez jednostkę samorządu terytorialnego oddala skargę. I SA/Wa 1188/05 UZASADNIENIE Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...]kwietnia 2005 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania Zarządu Powiatu w S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004r., nr. [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999r., przez Powiat S. mienia, w skład którego wchodzi nieruchomość lokalowa o powierzchni [...] m2, położona w S., w budynku przy ul. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż Zarząd Powiatu w S. pismem z dnia 12 grudnia 2001roku zwrócił się o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Powiat S. mienia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. w skład, którego wchodzi nieruchomość lokalowa o powierzchni [...] m2, położona w S., w budynku przy ul. [...], powołując się na art. 60 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 1 z dnia 13.10.1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Na podstawie umowy najmu lokalu użytkowego, zawartej 16 czerwca 1988 roku, pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową w S. a Zespołem Opieki Zdrowotnej w S., ZOZ wynajął od spółdzielni przedmiotowy lokal o powierzchni [...] m2. Zgodnie z § 3 tej umowy najemca miał obowiązek wniesienia wkładu budowlanego na jednorazową spłatę kredytu bankowego i tym samym zgodnie z art. 238 ustawy z dnia 16 września 1982 roku przysługuje mu własnościowe prawo do lokalu. W przypadku zwolnienia lokalu najemcy przysługuje zwrot wniesionego wkładu. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów przedmiotowa nieruchomość jest własnością Gminy S. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej w S. Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] czerwca 2002 roku, nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].01.2002 roku, nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z dniem 1.01.1999 r. przez Powiat S. mienia w skład, którego wchodzi nieruchomość lokalowa o pow. [...] m2, położona w S., w budynku przy ul. [...]. Wskazał, że jedną z podstawowych przesłanek nabycia własności mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. jest to, że mienie to ma być własnością Skarbu Państwa i musi pozostawać we władaniu jednostki przejmowanej przez samorząd terytorialny. Biorąc pod uwagę istniejący stan faktyczny i prawny organ odwoławczy uznał, że przedmiotowa nieruchomość nie może być przekazana Powiatowi S., gdyż nie spełnia podstawowego wymogu art. 60, a mianowicie nie jest własnością Skarbu Państwa. W ocenie organu odwoławczego słusznie Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przedmiotowego lokalu użytkowego, gdyż nie zostały spełnione przesłanki art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa wniósł Powiat w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2004r., sygn. akt I SA 1787/02 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa i decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. W uzasadnieniu wyroku wskazał iż organ I instancji odmówił stwierdzenia, iż z dniem 1.01.1999 r. Powiat S. nabył mienie Skarbu Państwa, stanowiące nieruchomość lokalową, gdyż jest ona własnością Spółdzielni Mieszkaniowej w S. Natomiast Powiat w S. wnioskował o stwierdzenie, że mienie Skarbu Państwa, w skład którego wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego w S., w budynku przy ul. [...], stało się z dniem 1.01.1999 r. z mocy prawa mieniem tego Powiatu. Wniosek Powiatu z dnia 12.12.2001 r. nie konkretyzuje w sposób jednoznaczny, że dotyczy własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, ponieważ skarżący wnosił w nim o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Powiat mienia "dotyczącego lokalu użytkowego o pow. [...] m2 ( ... )", jednakże w odwołaniu od decyzji Wojewody Powiat w S. powołuje się na własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu przysługujące Skarbowi Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę po raz pierwszy podniósł, że zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie wyjaśniły jakiego mienia dotyczy wniosek komunalizacyjny Powiatu S. i wydały decyzje, które nie rozstrzygają o istocie sprawy. Tym samym zapadły one z naruszeniem art. 7 i 104 § 2 kpa. Nakazał, aby organ ponownie rozpatrując wniosek komunalizacyjny Powiatu w S. ustalił w pierwszej kolejności czy w ogóle powstało spółdzielcze własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu użytkowego, w okolicznościach faktycznych jakie powołuje skarżący. Jeżeli to ograniczone prawo rzeczowe powstało to należy ustalić, czy stanowiło ono mienie Skarbu Państwa, a następnie czy spełnione są pozostałe przesłanki komunalizacji tego mienia, wymienione w art. 60 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz czy Powiat w S. upoważniony jest do występowania z takim wnioskiem w kontekście brzmienia art. 47 powołanej wyżej ustawy oraz czy nie ma tu zastosowania art. 60 ust. 2 tej ustawy. Wojewoda [...] po ponownej analizie sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2004r., znak [...] odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999r., przez Powiat S. mienia, w skład którego wchodzi nieruchomość lokalowa o powierzchni [...] m2, położona w S., w budynku przy ul. [...]. Od tej decyzji odwołanie złożył Zarząd Powiatu w S., wskazując w uzasadnieniu na to, że organ I instancji nie zbadał stanu prawnego spornej nieruchomości i nie odniósł się do wskazówek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 15 lutego 2004r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że może jednoznacznie stwierdzić czy do lokalu, o który trwa spór powstało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, czy ktoś się o nie starał i czy kiedykolwiek stanowiło ono mienie Skarbu Państwa. Brak precyzyjności w piśmie Zarządu Spółdzielni powoduje powyższe wątpliwości. Organ I instancji powinien zwrócić się do spółdzielni i innych instytucji w tym ZOZ-u o przesłanie dokumentów potwierdzających ewentualne wystąpienie o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego. Należy też wyjaśnić, czy kiedykolwiek dokonano wpłaty wkładu budowlanego zgodnie z § 3 zawartej umowy najmu a tym samym czy powstało ograniczone prawo rzeczowe i na czyją rzecz. Należy też zbadać czy protokół z 5 stycznia 1999r. przejęcia pomieszczeń Przychodni dotyczył jedynie zdania użytkowanych wcześniej lokali, czy też wiązał się z innymi czynnościami prawnymi dotyczącymi spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Skargę na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego - art. 138 §1 k.p.a. i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, brak było realnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...], gdyż w decyzji tej szczegółowo wykazano, że brak jest podstaw do przekazania przedmiotowego mienia w trybie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 13.X.1998r - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skoro Starosta S. nie przedłożył wiarygodnych dowodów na okoliczność powstania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego przy ul. [...] - w postaci deklaracji członkowskiej i pisemnego przydziału osobie prawnej - członkowi Spółdzielni, to oznacza, że takie prawo nie istniało. Zapis § 3 umowy najmu lokalu użytkowego przy ulicy [...] z dnia 16.06.1988 roku, na który powołuje się Starosta S., był jedynie informacją dla Zespołu Opieki Zdrowotnej w S. o możliwości uzyskania własnościowego prawa do lokalu użytkowego, po spełnieniu ustawowych warunków określonych w art. 238 ustawy Prawo Spółdzielcze z 1982r oraz statucie Spółdzielni. Skarżąca podnosiła, że Starostwo Powiatowe w S. decyzją z dnia [...].09.2002 r., nr [...]. udzieliło Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego budynku przy ul. [...] z przychodni na lokal mieszkalny. Lokal mieszkalny został zasiedlony i ma status własnościowego prawa do lokalu. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wnosił o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sposób nieprawidłowy, przez co istotne okoliczności sprawy nie zostały należycie wyjaśnione. Minister Skarbu Państwa podkreślił, iż zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 138 § 2 kpa zostało dokonane w sposób prawidłowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe wyliczenie okoliczności, które w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ I instancji nie zostały w pełni wyjaśnione oraz wskazuje, w jakim zakresie należy braki te uzupełnić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowa sprawowana w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje wyłącznie ocenę dotyczącą zgodności z przepisami prawa zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawa prawną. Organ odwoławczy zgodnie z art. 138 § 2 kpa może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W sprawie niniejszej organ odwoławczy trafnie uznał, że organ I instancji nie wykonał wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jednakże stwierdzić należy, że wytyczne, które Minister Skarbu Państwa zawarł w zaskarżonej decyzji są błędne. Wojewoda [...] nie może czynić samodzielnych ustaleń na okoliczność czy powstało własnościowe prawo do lokalu użytkowego. Jeżeli prawo takie istnieje to musi wynikać z niebudzących wątpliwości dowodów w postaci tytułu prawnorzeczowego do lokalu. Zasadniczą kwestią jest to, że organ nie ustalił, o co wnosi wnioskodawca. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji jak i organ odwoławczy nie wyjaśniły, jakiego mienia dotyczy wniosek komunalizacyjny Powiatu S. Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. odmówił stwierdzenia, iż z dniem 1 stycznia 1999 r. mienie, w skład którego wchodzi nieruchomość lokalowa o powierzchni [...] mtr.kw. położona w S. w budynku, przy ulicy [...], stało się z mocy prawa mieniem Powiatu S. Wojewoda posługuje się w odniesieniu do przedmiotowego lokalu w sentencji decyzji pojęciem " nieruchomość lokalowa". W uzasadnieniu powołanej decyzji już mówi o spółdzielczym prawie do lokalu. Powiat S. w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. powołuje się na własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu przysługujące Skarbowi Państwa. Nieruchomość lokalowa i spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, są to dwie różne instytucje prawne. Organ nie ustalił, co konkretnie wnioskodawca, chce skomunalizować, jeżeli przysługuje mu tytuł prawny i ta kwestia nie została wyjaśniona. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późno zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.