I SA/Wa 119/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-07
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Joanna Skiba, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, który został utracony w trakcie roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, powinien być uznany za dochód utracony przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, jeśli w tym samym roku kalendarzowym (poprzedzającym okres zasiłkowy) osoba uzyskała inny dochód?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Przepis ten nie ma zastosowania, gdy utrata dochodu nastąpiła w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ale po jego rozpoczęciu, a przed końcem tego roku kalendarzowego. W takiej sytuacji dochód uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym należy uznać za dochód utracony, a zasiłek dla bezrobotnych za dochód uzyskany, co skutkuje koniecznością ponownego ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego.Stan faktyczny
Skarżąca I. S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom błędne ustalenie dochodu, wskazując, że dochód z pracy uzyskany w 2006 r. powinien być uznany za dochód utracony, a zasiłek dla bezrobotnych za dochód uzyskany.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Asesor WSA Joanna Skiba Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] o odmowie przyznania I. S. zasiłku rodzinnego wraz z wnioskowanymi dodatkami.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 29 sierpnia 2007 r. I. S. złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków na dzieci M. i K.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] października 2007 r. odmówił przyznania zasiłku, uznając, że miesięczny dochód w rodzinie I. S. wynosił [...] zł na osobę i o [...] zł przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego.
I. S. wniosła odwołanie od tej decyzji, oprócz opisania sytuacji swojej rodziny wskazała, że organ nie wziął pod uwagę, iż w 2007 r. straciła pracę i jest osobą bezrobotną, a mąż od kwietnia 2007 r. przebywa na rencie inwalidzkiej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania wnioskowanego zasiłku.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że miesięczny dochód w rodzinie skarżącej wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę [...] zł, a więc przekraczającą kryterium dochodowe 504 zł uprawniające do zasiłki rodzinnego. Przy czym organ wskazał, że mąż skarżącej po utracie dochodów z tytułu zatrudnienia uzyskał rentę i jest do niej uprawniony do chwili obecnej, a zatem nie mają zastosowania do niego przepisy o dochodzie utraconym i uzyskanym. Podobnie skarżąca po utracie zatrudnienia nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W tej sytuacji jej dochodów uzyskanych w 2006 r. nie można uznać za dochód utracony, ponieważ stosownie do treści § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym (tj. poprzedzającym okres zasiłkowy) osoba uzyskuje inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w 2006 r.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi I. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wskazano, że nieprawidłowo organy ustaliły wysokość dochodu, ponieważ nie wzięły pod uwagę, iż dochód skarżącej uzyskany z tytułu zatrudnienia w 2006 r. jest dochodem utraconym i nie mógł być brany pod uwagę przy ustalaniu wysokości dochodu. Natomiast jako dochód uzyskany powinien być potraktowany zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 571 zł. Tym samym dochód rodziny stanowiący podstawę dla ustalenia zasiłku wyniósł [...] zł miesięcznie czyli [...] zł na osobę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.
Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.).
W przedmiotowej sprawie strona zarzuca błędne wyliczenia jej dochodu, ponieważ jej dochód z tytułu zatrudnienia jaki osiągnęła w 2006 r. w związku z utratą tego zatrudnienia z dniem 31 marca 2007 r. powinien być uznany za dochód utracony przy ustalaniu prawa do zasiłku na okres zasiłkowy 2007/2008.
Zarzut ten w całości należy podzielić. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się, pomniejszonego o utracony dochód.
Organy obu instancji jako przyczynę nie uznania dochodu skarżącej osiągniętego w 2006 r. jako dochodu utraconego, pomimo utraty zatrudnienia przez skarżącą z dniem 31 marca 2007 r. – wskazują zasadę wynikającą z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przy czym pojęcie "w tym samym roku kalendarzowym" należy rozumieć rok poprzedzający rok zasiłkowy - a więc w przedmiotowej sprawie 2006 r.
Organy dokonały jednak nieprawidłowej interpretacji tego przepisu, skoro jak to miało miejsce w odniesieniu do skarżącej, utraciła ona pracę nie w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. 2006 - lecz w roku następnym, a pojęcie "w tym samym roku kalendarzowym" odnosi się do roku poprzedzającego okres zasiłkowy. W innym przypadku doszłoby bowiem do sytuacji, że skarżąca zarówno w okresie zasiłkowym 2007/2008 jak i ewentualnie 2008/2009 nie miałaby prawa do odliczenia dochodu utraconego.
Skoro skarżąca pracowała do dnia 31 marca 2007 r. to powołany § 17 ust. 2 powołanego rozporządzenia nie może mieć zastosowania przy przyznawaniu zasiłku od 1 września 2007 r. Ta sytuacja będzie miała dopiero wpływ na obliczanie dochodu dla okresu zasiłkowego, który rozpocznie się 1 września 2008 r.
W świetle powyższych ustaleń, należy stwierdzić że dochód skarżącej z tytułu zatrudnienia w 2006 r. stanowił dochód utracony w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Natomiast dochodem uzyskanym jest zasiłek dla bezrobotnych.
W związku z tym stwierdzić należy, że zarówno organ I jak i II instancji rozstrzygając sprawę zasiłku oraz dodatków do zasiłku niewłaściwie zinterpretowały pojęcie "dochodu utraconego" i wskutek tego nieprawidłowo ustaliły wysokość dochodu, naruszając art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, § 17 ust. 2 powołanego rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. Z tego względu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło