I SA/Wa 119/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-22
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Emilia Lewandowska, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA może być wniesiona, jeśli wyrok ten nie był jeszcze prawomocny w chwili wniesienia skargi o wznowienie?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego może być wniesiona jedynie w przypadku, gdy postępowanie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Jeśli wyrok nie był jeszcze prawomocny w momencie wniesienia skargi o wznowienie, skarga ta jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Prawomocność orzeczenia następuje z mocy prawa z chwilą upływu terminu do wniesienia środka odwoławczego, a nie z chwilą wydania dodatkowego postanowienia stwierdzającego tę prawomocność.Stan faktyczny
Skarżący W. W. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r., który oddalał jego skargę na uchwałę Rady Gminy O. WSA w Warszawie odrzucił skargę o wznowienie, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ wyrok z 6 lipca 2006 r. nie był jeszcze prawomocny w chwili jej wniesienia. NSA uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że wyrok uprawomocnił się z mocy prawa z dniem 15 października 2006 r., a skarga o wznowienie złożona 27 października 2006 r. była wniesiona prawidłowo. Następnie WSA rozpoznał ponownie skargę o wznowienie, uznając ją za niezasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Bogdan Wolski Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi W. W. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2062/05 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. przy ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] ([...]) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę [...] ([...]) złotych.
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1756/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. W. z dnia 25 października 2006 r. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2062/05 oddalającym skargę W. W. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...] października 1997 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. W tej sprawie skarżący W. W. domaga się wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r., który w chwili wniesienia skargi o wznowienie postępowania jeszcze nie był prawomocny. Tym samym skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej W. W., postanowieniem z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. I OSK 1470/08 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd zauważył, że zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Brak możliwości wystąpienia ze środkiem odwoławczym wynikać może między innymi z faktu uchybienia terminu do wystąpienia z takim środkiem. Tym samym stwierdzić trzeba, iż orzeczenie staje się prawomocne z chwilą, gdy strona nie złoży właściwego środka odwoławczego w terminie przewidzianym ustawą. Prawomocność taka nie wynika z żadnego dodatkowego orzeczenia i następuje z mocy prawa. Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przedstawione w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, było błędne. Sąd I instancji stwierdził, że z uwagi na szereg zażaleń i wniosków jakie składał skarżący do dnia wydania orzeczenia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie została stwierdzona prawomocność wyroku tego Sądu z dnia 6 lipca 2006 r. i wyrok ten nie stał się prawomocny. Zdaniem Sądu odwoławczego twierdzenie takie jest nieprawidłowe i prowadziłoby do wniosku, że aż do chwili stwierdzenia prawomocności orzeczenia możliwe byłoby wystąpienie ze środkiem zaskarżenia, niezależnie od terminów wyznaczonych odpowiednimi przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie uprawomocnienie się wyroku z dnia 6 lipca 2006 r. nastąpiło 15 października 2006 r., kiedy to upływał trzydziestodniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej. Na bieg tego terminu nie miały wpływu późniejsze wnioski i zażalenia skarżącego, szczególnie że żaden z tych wniosków nie został przez Sąd rozpatrzony pozytywnie. Tym samym skarga W. W. o wznowienie postępowania sądowego, złożona w dniu 27 października 2006 r. była wniesiona prawidłowo, zaś postanowienie o jej odrzuceniu jako przedwczesnej naruszało art. 168 § 1 i art. 270 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jako niezgodne z prawem podlega uchyleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając ponownie skargę W. W. o wznowienie postępowania, przedstawia co następuje:
W uzasadnieniu wyroku z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. I SA/Wa 2062/05 Sąd stwierdził m.in., że w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w tym także przedłożone nowe dokumenty należało przyjąć, że zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem. Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo mieszkaniowe nastąpiło na wniosek skarżącego, posiadającego więcej niż 50 % powierzchni gruntów przeznaczonych na ten cel w planie zagospodarowania przestrzennego. Plan ten został zatwierdzony uchwałą Rady Gminy O. z dnia [...] grudnia 1986 r. Fakt, że w zaskarżonej uchwale podano nr działki [...] o pow. około [...] ha, a w kolejnej uchwale z [...] lutego 1998 r. sprecyzowano, że jest to działka nr [...] o powierzchni [...] m² nie może stanowić o niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem. Spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 14 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. 30, poz. 127). Zgodnie z powołanym przepisem a także z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie zasad i trybu ustalania gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, scalania i podziału nieruchomości na działki budowlane oraz kosztów i opłat z tym związanych (Dz. U. Nr 72, poz. 312 ze zm.), dopiero po wszczęciu postępowania zarząd gminy przystępuje do opracowania założeń projektu uchwały i w tym celu sporządza dokumentację geodezyjną i prawną dotychczasowego stanu nieruchomości oraz określa wartość nieruchomości w stanie dotychczasowym. Przepis § 5 powołanego rozporządzenia zawiera pouczenie dla zarządów gmin, jak należy postępować przy opracowywaniu dokumentacji. Dopiero po opracowaniu założeń uchwały o ustaleniu granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne ustala się termin zebrania. Podczas posiedzenia Zarządu Gminy O., w którym wziął udział W. W, Zarząd Gminy przedstawił projekt uchwały w sprawie scalenia i podziału nieruchomości oraz poprosił W. W. o uzgodnienie terminu i sposobu wpłaty opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości otrzymanych w wyniku scalenia i podziału w stosunku do wartości nieruchomości przed scaleniem. Skarżący został poinformowany również o wyłożeniu w dniach 26 stycznia 1998 r. do 16 lutego 1998 r. projektu uchwały w sprawie scalenia i podziału do wglądu, miał możliwość składania wniosków, otrzymał projekt uchwały podjętej następnie [...] lutego 1998 r. (ustalenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 marca 2000 r. w sprawie sygn. I SA 2003/98). Zaskarżona uchwała dotyczyła jedynie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne a wszelkie czynności związane z opracowaniem założeń do kolejnej uchwały, przygotowaniem dokumentacji geodezyjnej i prawnej następowały już po dacie zaskarżonej uchwały i w wyniku tych czynności sprecyzowano, że chodzi o działkę nr [...] o pow. [...] m² i jest to działka tożsama z działką, którą wskazano w zaskarżonej uchwale, będącą własnością Gminy O., na co wskazuje zarówno mapa jak i powierzchnia tej działki.
Obowiązująca w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) stanowiła w art. 67 ust. 1, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy, tracą moc po upływie pięciu lat od dnia wejścia jej w życie, tj. od dnia 1 stycznia 1995 r. Zatem w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Narodowej w O. z dnia [...] grudnia 1986 r. nie stracił swej ważności i był aktem obowiązującym.
W latach 1986 – 1988 nie został przeprowadzony podział nieruchomości skarżącego, gdyż nie było wydanej decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział tej nieruchomości przez organ wykonawczy gminy, a zmiany w ewidencji gruntów w zakresie numeracji działek zostały wprowadzone w roku 1997 r.
Zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem a istnienie uchwały Rady Gminnej w O. z [...] czerwca 1987 r. nr [...], nie stało na przeszkodzie podjęciu zaskarżonej uchwały a nadto, w kontekście obowiązujących przepisów, było jedynym możliwym sposobem dokonania podziału nieruchomości skarżącego w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W skardze o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2062/05 W. W. jako podstawę wznowienia wskazał art. 273 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 i 3 tego artykułu w związku z art. 277 i 278 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powołał się też na pisma Policji i decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. W ocenie skarżącego wyrok z 6 lipca 2006 r. oraz inne wyroki i postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są oparte na podstawie poświadczonej nieprawdy w zeznaniach oraz dokumentach Wójta Gminy O. Adwokat z urzędu nie wywiązał się należycie ze swoich obowiązków. Nie reprezentował skarżącego należycie przed sądem, nie zgłosił wniosków dowodowych na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 .r. Adwokat odmówił napisania skargi kasacyjnej od tego wyroku, przetrzymał wyrok 28 dni. Skarżący podaje, że wyrok otrzymał 13 października 2006 r. już po utracie terminu odwoławczego. Doszło do naruszenia praw konstytucyjnych być może również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dlatego, że na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r. Sąd nie dopuścił skarżącego do głosu i złożenia zeznań oraz nie doręczył wyroku.
Skarga W. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2006 r. jest niezasadna. Należy zauważyć, że wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach. Podstawy skargi o wznowienie zostały wyliczone taksatywnie. W postępowaniu takim nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Wznowienie uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym.
Skarga o wznowienie postępowania, stosownie do art. 279 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał przepisy art. 273 powołanej ustawy. Według paragrafu pierwszego tego przepisu można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Stosownie natomiast do art. 273 § 2 można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Można również żądać wznowienia, o czym stanowi przepis art. 273 § 3 ustawy, w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy.
Skarżący, poza wskazaniem wszystkich podstaw wznowienia postępowania z art. 273 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uzasadnił, jaki wpływ każda z tych podstaw miała na rozstrzygnięcie sprawy. Uzasadnienie podstawy wznowienia powinno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy, jak i wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, jaki wywiera istnienie tych okoliczności. Skarżący wprawdzie stwierdził w skardze, że wyrok z 6 lipca 2006 r., jak inne orzeczenia sądów administracyjny wydane są na podstawie poświadczonej nieprawdy w zeznaniach i dokumentach Wójta Gminy O., lecz nie wykazał jakiegokolwiek związku tych twierdzeń z rozpatrzoną sprawą a zatem i wpływu, jaki wywarło to na rozstrzygnięcie. Jeśli chodzi o podniesiony w skardze zarzut nienależytej reprezentacji przed sądem, to ta podstawa nie jest przewidziana w powołanym przez skarżącego art. 273 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło